Στοίχημα για την ΕΕ αποτελεί το φλέγον ζήτημα της διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ με τους Ευρωπαίους να βρίσκονται απέναντι στην πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας ανοιχτά τις διαφωνίες τους, τη στιγμή που και τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιδίδονται σε αλλεπάλληλες διεργασίες για το μείζον θέμα. «Ανοίξτε τα Στενά, ο κίνδυνος νέας οικονομικής κρίσης είναι ορατός», λένε - μεταξύ άλλων - οι Ευρωπαίοι, τη στιγμή που η Αμερική επιμένει στον αποκλεισμό και μάλιστα κανείς δεν ξέρει ακόμη πώς θα προχωρήσει τα σχέδιά του ο Τραμπ σε περίπτωση που πλοία σπάσουν το καθεστώς αποκλεισμού.

Τις τελευταίες ώρες, όμως, ενδιαφέρον έχει ένα αποκαλυπτικό δημοσίευμα για τα σχέδια των Ευρωπαίων αναφορικά με τα Στενά του Ορμούζ. Οπως αναφέρει το επίμαχο δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι ευρωπαϊκές χώρες καταρτίζουν ένα σχέδιο στο οποίο θα συμμετέχουν τόσο η Γαλλία όσο και η Γερμανία με τη Βρετανία, που θα βοηθήσουν στην απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας με αποστολή πλοίων εκκαθάρισης ναρκών και άλλων στρατιωτικών σκαφών. Η πρωτοβουλία προβλέπει την ανάπτυξη ναρκαλιευτικών και στρατιωτικών πλοίων, χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ ή του Ιράν. Η Γερμανία αναμένεται να συμμετάσχει στην αποστολή και μια τέτοια απόφαση θα σηματοδοτούσε σημαντική μεταβολή στη στάση του Βερολίνου, το οποίο μέχρι σήμερα εμφανιζόταν επιφυλακτικό ως προς την εμπλοκή του σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το κοινό μέτωπο για τα Στενά και τη νέα επιχείριση απαρτίζεται κι από την Ισπανία και την Ιταλία.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ, με τη σειρά τους, αποφάσισαν να συμπροεδρεύσουν της βιντεοδιάσκεψης για τα Στενά του Ορμούζ, την Παρασκευή. Η επιχείρηση αυτή της Ευρώπης για τα Στενά θυμίζει κάτι από την επιχείρηση Ασπίδες κι έχει τρεις στόχους: Πρώτον, τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών ώστε τα εκατοντάδες πλοία που βρίσκονται στα Στενά να μπορέσουν να απεγκλωβιστούν, στη συνέχεια, την υλοποίηση μιας μεγάλης επιχείρησης αποναρκοθέτησης, και ο τελικός στόχος είναι η καθιέρωση τακτικών στρατιωτικών συνοδειών και επιτήρησης μέσω φρεγατών και αντιτορπιλικών.

Στενά του Ορμούζ: Οι προκλήσεις και τα σχέδια της Ευρώπης

Σε μία περίοδο υψηλών γεωπολιτικών προκλήσεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται να εργαστεί πάνω σε σχέδια θωράκισης και συγκράτησης τιμών ενέργειας όπως και να επιδείξει ταχεία αντανακλαστικά απέναντι σε πληθωριστικές πιέσεις ως απόρροια του ισχύοντος καθεστώτος στα Στενά του Ορμούζ.

Κάθε μέρα από τα τέλη Φεβρουαρίου, οπότε και ξεκίνησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου παρέμεναν εγκλωβισμένα στα Στενά, ενώ σχεδόν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ακινητοποιήθηκε.

Ως εκ τούτου, η Ευρώπη οφείλει να αντιμετωπίσει με ταχύτητα τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή της ασφάλεια.

Η άνοδος των τιμών ενέργειας θα επηρεάσει και άλλες αγορές πετροχημικών προϊόντων, όπως η διάθεση λιπασμάτων και το ήλιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της καλούνται να εστιάσουν στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων τους στην αιολική ενέργεια, στη διασφάλιση των εισαγωγών φυσικού αερίου, στην προσαρμογή στην προοπτική της πυρηνικής ενέργειας και στη μείωση της εξάρτησής τους από το πετρέλαιο.

H ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει την κρίση στο Στενό του Ορμούζ ως ευκαιρία για τη μείωση της εξάρτησής της από το πετρέλαιο. Η ημερήσια κατανάλωση πετρελαίου στην ΕΕ ανέρχεται περίπου σε 7,3 εκατομμύρια βαρέλια, εκ των οποίων σχεδόν 5 εκατομμύρια αφορούν τις μεταφορές. Η Ένωση θα μπορούσε να προωθήσει τη μετάβαση σε ηλεκτρικά οχήματα ευρωπαϊκής παραγωγής, μειώνοντας έτσι τη ζήτηση πετρελαίου. Αυτό προϋποθέτει οικονομική στήριξη των Ευρωπαίων κατασκευαστών, κίνητρα για την αγορά τέτοιων οχημάτων και ενίσχυση των δασμολογικών φραγμών έναντι εισαγόμενων, ιδίως κινεζικών, ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Η κρίση στο Ιράν και στο Στενό του Ορμούζ αναδεικνύει τη διαρκή ενεργειακή ευαλωτότητα της Ευρώπης. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι δεν είναι ανίσχυροι. Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη ανάλυση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί άμεσα για να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της και να διαμορφώσει μια ευρεία και διαφοροποιημένη βάση προμηθειών.