EnΙράν: Νηοπομπή δεξαμενόπλοιων αναχωρεί από τον Κόλπο και διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ - Θολό παραμένει το τοπίο
Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων
Η νηοπομπή αποτελείται από τέσσερα πλοία μεταφοράς υγραερίου και από δεξαμενόπλοια μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου και χημικών, ενώ περισσότερα δεξαμενόπλοια ακολουθούν από τον Κόλπο
Νηοπομπή πετρελαιοφόρων εθεάθη σήμερα, Σάββατο 18/04, να αναχωρεί από τον Κόλπο και να διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Η νηοπομπή αποτελείται από τέσσερα πλοία μεταφοράς υγραερίου και από δεξαμενόπλοια μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου και χημικών, ενώ περισσότερα δεξαμενόπλοια ακολουθούν από τον Κόλπο, σύμφωνα με τον ιστότοπο MarineTraffic.
Διαβάστε: Στενά Ορμούζ: Επανεκκίνηση υπό όρους - Άνοιγμα της ναυσιπλοΐας αλλά με αυξημένο ρίσκο
Υπενθυμίζεται πως ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν θα συνεχιστούν το Σαββατοκύριακο, ενώ παράλληλα απείλησε με κατάρρευση της εκεχειρίας. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι η εκεχειρία μπορεί να τερματιστεί, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέχρι την Τετάρτη. «Ίσως να μην την παρατείνω… υπάρχει αποκλεισμός και δυστυχώς μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουμε να ρίχνουμε ξανά βόμβες», είπε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων, την ώρα που διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One καθ' οδόν προς την Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος δήλωσε: «Διαπραγματευόμαστε το Σαββατοκύριακο». Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχουν «αρκετά καλά νέα», χωρίς όμως να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι ο αποκλεισμός των ΗΠΑ, ο οποίος ξεκίνησε τη Δευτέρα, «θα παραμείνει» σε ισχύ. Τα σχόλιά του έρχονται μετά τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι θα άρει τον δικό του αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.
Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να φθάσουν το Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν και να πραγματοποιήσουν διαπραγματεύσεις τη Δευτέρα, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι τελευταίες διαφορές καθώς εκπνέει τη Δευτέρα η 15ήμερη εκεχειρία.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε νωρίτερα πεπεισμένος ότι «τα περισσότερα σημεία έχουν ήδη συμφωνηθεί», ενώ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί βασικούς όρους, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας. Από την άλλη πλευρά, Ιρανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν αυτές τις δηλώσεις ως «εναλλακτικά γεγονότα», επιμένοντας ότι δεν έχει υπάρξει τέτοια συμφωνία.
Η διάσταση αυτή υπονομεύει την εμπιστοσύνη και ενδέχεται να δυσκολέψει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις, με Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η δημόσια ρητορική των ΗΠΑ μπορεί να εκληφθεί ως προσπάθεια «εξάντλησης της διπλωματίας» πριν από νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Κεντρικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις αποτελεί το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο αυτού του υλικού «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», αν δεν υπάρξει συμφωνία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε ένα σενάριο συνεργασίας, όπου ΗΠΑ και Ιράν θα μεταφέρουν από κοινού το πυρηνικό υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανάκτηση του ουρανίου από υπόγειες εγκαταστάσεις θα απαιτούσε σημαντική στρατιωτική επιχείρηση, με συμμετοχή μεγάλου αριθμού χερσαίων δυνάμεων.
Η χρήση του όρου «πυρηνική σκόνη (nuclear dust)» από τον Τραμπ – ένας όρος που δεν αναγνωρίζεται στη διεθνή πυρηνική ορολογία – έχει επίσης προκαλέσει σύγχυση και επικρίσεις.
Ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου. Παρά τις δηλώσεις του Ιράν ότι το πέρασμα είναι ανοιχτό, η κίνηση πλοίων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιτραπούν «διόδια» για τη διέλευση πλοίων, απορρίπτοντας την πρακτική που φέρεται να έχει υιοθετήσει η Τεχεράνη. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν κάθε πλοίο που καταβάλλει τέλη στο Ιράν.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα κλείσει τα Στενά εάν δεν αρθεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός. Τόνισε επίσης ότι η διαχείριση του περάσματος «καθορίζεται επί του πεδίου και όχι μέσω κοινωνικών δικτύων».
Η αντιπαράθεση αυτή ενισχύει τον φόβο για σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, με τις ναυτιλιακές εταιρείες να τηρούν στάση αναμονής.
Στο μεταξύ ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει ήδη απτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη CENTCOM, περισσότερα από 20 πλοία έχουν επιστρέψει στο Ιράν από την έναρξη της επιχείρησης.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ φαίνεται να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους και εκτός Μέσης Ανατολής. Ο αρχηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι θα συνεχιστούν επιχειρήσεις αναχαίτισης πλοίων που συνδέονται με το Ιράν ακόμη και στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η κινητικότητα αυτή περιλαμβάνει περιοχές όπως τα Στενά της Μαλάκκας, όπου δραστηριοποιούνται δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων.
Παρά την ένταση, οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν θετικά σε ορισμένες εξελίξεις. Η ανακοίνωση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ οδήγησε σε πτώση των τιμών πετρελαίου, ενώ χρηματιστηριακοί δείκτες όπως ο S&P 500 κατέγραψαν νέα υψηλά.
Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε επίσης σε προσωρινή άρση κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τις τιμές ενέργειας και να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση μπορεί να ανατρέψει γρήγορα την ισορροπία.
Το επόμενο 48ωρο θεωρείται καθοριστικό για την πορεία της κρίσης. Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αισιόδοξη για επίτευξη συμφωνίας. Από την άλλη, η Τεχεράνη εκφράζει επιφυλάξεις και προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας αποτυχίας.
Η πιθανότητα επανέναρξης των συγκρούσεων δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδιαίτερα εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν ή αν οι δύο πλευρές δεν καταφέρουν να γεφυρώσουν τις βαθιές διαφωνίες τους.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση ΗΠΑ–Ιράν βρίσκεται σε οριακό σημείο, με τις αποφάσεις των επόμενων ημερών να καθορίζουν όχι μόνο το μέλλον της περιοχής, αλλά και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Διαβάστε: Στενά Ορμούζ: Επανεκκίνηση υπό όρους - Άνοιγμα της ναυσιπλοΐας αλλά με αυξημένο ρίσκο
Τραμπ: Πιέζει για συμφωνία με το Ιράν, αν και απειλεί με κατάρρευση της εκεχειρίας
Υπενθυμίζεται πως ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν θα συνεχιστούν το Σαββατοκύριακο, ενώ παράλληλα απείλησε με κατάρρευση της εκεχειρίας. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι η εκεχειρία μπορεί να τερματιστεί, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέχρι την Τετάρτη. «Ίσως να μην την παρατείνω… υπάρχει αποκλεισμός και δυστυχώς μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουμε να ρίχνουμε ξανά βόμβες», είπε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων, την ώρα που διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη.Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One καθ' οδόν προς την Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος δήλωσε: «Διαπραγματευόμαστε το Σαββατοκύριακο». Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχουν «αρκετά καλά νέα», χωρίς όμως να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι ο αποκλεισμός των ΗΠΑ, ο οποίος ξεκίνησε τη Δευτέρα, «θα παραμείνει» σε ισχύ. Τα σχόλιά του έρχονται μετά τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι θα άρει τον δικό του αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.
Νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ και Ιράν
Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να φθάσουν το Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν και να πραγματοποιήσουν διαπραγματεύσεις τη Δευτέρα, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι τελευταίες διαφορές καθώς εκπνέει τη Δευτέρα η 15ήμερη εκεχειρία.Ο Τραμπ εμφανίστηκε νωρίτερα πεπεισμένος ότι «τα περισσότερα σημεία έχουν ήδη συμφωνηθεί», ενώ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί βασικούς όρους, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας. Από την άλλη πλευρά, Ιρανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν αυτές τις δηλώσεις ως «εναλλακτικά γεγονότα», επιμένοντας ότι δεν έχει υπάρξει τέτοια συμφωνία.
Η διάσταση αυτή υπονομεύει την εμπιστοσύνη και ενδέχεται να δυσκολέψει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις, με Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η δημόσια ρητορική των ΗΠΑ μπορεί να εκληφθεί ως προσπάθεια «εξάντλησης της διπλωματίας» πριν από νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Το διακύβευμα του ουρανίου και οι απειλές Τραμπ
Κεντρικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις αποτελεί το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο αυτού του υλικού «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», αν δεν υπάρξει συμφωνία.Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε ένα σενάριο συνεργασίας, όπου ΗΠΑ και Ιράν θα μεταφέρουν από κοινού το πυρηνικό υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανάκτηση του ουρανίου από υπόγειες εγκαταστάσεις θα απαιτούσε σημαντική στρατιωτική επιχείρηση, με συμμετοχή μεγάλου αριθμού χερσαίων δυνάμεων.
Η χρήση του όρου «πυρηνική σκόνη (nuclear dust)» από τον Τραμπ – ένας όρος που δεν αναγνωρίζεται στη διεθνή πυρηνική ορολογία – έχει επίσης προκαλέσει σύγχυση και επικρίσεις.
Στενά του Ορμούζ: Σημείο έντασης και γεωπολιτικής σύγκρουσης
Ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου. Παρά τις δηλώσεις του Ιράν ότι το πέρασμα είναι ανοιχτό, η κίνηση πλοίων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιτραπούν «διόδια» για τη διέλευση πλοίων, απορρίπτοντας την πρακτική που φέρεται να έχει υιοθετήσει η Τεχεράνη. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν κάθε πλοίο που καταβάλλει τέλη στο Ιράν.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα κλείσει τα Στενά εάν δεν αρθεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός. Τόνισε επίσης ότι η διαχείριση του περάσματος «καθορίζεται επί του πεδίου και όχι μέσω κοινωνικών δικτύων».
Η αντιπαράθεση αυτή ενισχύει τον φόβο για σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, με τις ναυτιλιακές εταιρείες να τηρούν στάση αναμονής.
Ναυτικός αποκλεισμός και διεθνείς επιπτώσεις
Στο μεταξύ ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει ήδη απτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη CENTCOM, περισσότερα από 20 πλοία έχουν επιστρέψει στο Ιράν από την έναρξη της επιχείρησης.Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ φαίνεται να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους και εκτός Μέσης Ανατολής. Ο αρχηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι θα συνεχιστούν επιχειρήσεις αναχαίτισης πλοίων που συνδέονται με το Ιράν ακόμη και στον Ινδο-Ειρηνικό.
Η κινητικότητα αυτή περιλαμβάνει περιοχές όπως τα Στενά της Μαλάκκας, όπου δραστηριοποιούνται δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων.
Η θετική αντίδραση των διεθνών αγορών
Παρά την ένταση, οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν θετικά σε ορισμένες εξελίξεις. Η ανακοίνωση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ οδήγησε σε πτώση των τιμών πετρελαίου, ενώ χρηματιστηριακοί δείκτες όπως ο S&P 500 κατέγραψαν νέα υψηλά.Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε επίσης σε προσωρινή άρση κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τις τιμές ενέργειας και να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση μπορεί να ανατρέψει γρήγορα την ισορροπία.
Καθοριστικό το επόμενο 48ωρο
Το επόμενο 48ωρο θεωρείται καθοριστικό για την πορεία της κρίσης. Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αισιόδοξη για επίτευξη συμφωνίας. Από την άλλη, η Τεχεράνη εκφράζει επιφυλάξεις και προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας αποτυχίας.Η πιθανότητα επανέναρξης των συγκρούσεων δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδιαίτερα εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν ή αν οι δύο πλευρές δεν καταφέρουν να γεφυρώσουν τις βαθιές διαφωνίες τους.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση ΗΠΑ–Ιράν βρίσκεται σε οριακό σημείο, με τις αποφάσεις των επόμενων ημερών να καθορίζουν όχι μόνο το μέλλον της περιοχής, αλλά και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
