Τσουνάμι ύψους 481 μέτρων χτύπησε την Αλάσκα προκαλώντας ανησυχία για τα κρουαζιερόπλοια και τους κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική κρίση. Το ακραίο φαινόμενο θεωρείται το δεύτερο μεγαλύτερο τσουνάμι που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως και σύμφωνα με τους ειδικούς αποτελεί μία δραματική προειδοποίηση για τους νέους κινδύνους που δημιουργούν η τήξη των παγετώνων, οι κατολισθήσεις και η κλιματική αλλαγή στις περιοχές της Αρκτικής. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το τεράστιο κύμα προκλήθηκε από μία γιγαντιαία κατολίσθηση που κατέρρευσε από ύψος περίπου ενός χιλιομέτρου πάνω στον παγετώνα South Sawyer, μέσα στο στενό φιόρδ μήκους 48 χιλιομέτρων στη νοτιοανατολική Αλάσκα. 

Διαβάστε: Πώς γίνεται δύο νησιά με 4 χιλιόμετρα απόσταση να έχουν 21 ώρες διαφορά - Το παράξενο φαινόμενο

Η κατολίσθηση σημειώθηκε στις 5:26 τα ξημερώματα της 10ης Αυγούστου 2025 και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα δημιούργησε ένα τεράστιο τσουνάμι ύψους 481 μέτρων. Για λόγους σύγκρισης, ο Πύργος του Άιφελ έχει ύψος περίπου 330 μέτρα. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science και πραγματοποιήθηκε από ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τον γεωμορφολόγο Dan Shugar του Πανεπιστημίου του Κάλγκαρι. Παρά το τεράστιο μέγεθος του κύματος, δεν υπήρξαν θύματα, κυρίως επειδή το φαινόμενο εκδηλώθηκε πολύ νωρίς το πρωί. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι καθημερινά περνούν από την περιοχή περίπου τρία κρουαζιερόπλοια, μαζί με δεκάδες τουριστικά και ιδιωτικά σκάφη.

Αλάσκα: Οι επιστήμονες φοβούνται νέα ακραία φαινόμενα

Οι ερευνητές τονίζουν ότι το περιστατικό θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί σε τεράστια τραγωδία αν το κύμα είχε σημειωθεί λίγες ώρες αργότερα. Σύμφωνα με τη μελέτη, λίγες ώρες μετά την κατολίσθηση επρόκειτο να εισέλθουν στο φιόρδ ένα τουριστικό πλοίο από το Juneau και ένα σκάφος της National Geographic, αμφότερα με δυνατότητα μεταφοράς περισσότερων από 100 επιβατών.

Επιπλέον, μία ημέρα πριν από το περιστατικό είχαν ήδη περάσει από την περιοχή δύο μεγάλα κρουαζιερόπλοια με χιλιάδες επιβάτες. Ένα ακόμη κρουαζιερόπλοιο αναμενόταν την επόμενη ημέρα. Ο Dennis Staley από το United States Geological Survey χαρακτήρισε το περιστατικό «ιστορικό γεγονός».  «Νιώθω ότι τη γλιτώσαμε στο παρά πέντε», δήλωσε χαρακτηριστικά. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η αυξανόμενη τουριστική κίνηση στα φιόρδ της Αλάσκας σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση αυξάνει συνεχώς τον κίνδυνο νέων παρόμοιων φαινομένων. Όπως εξηγούν, η ταχεία τήξη των παγετώνων αποσταθεροποιεί τις πλαγιές και αυξάνει τις πιθανότητες μεγάλων κατολισθήσεων. Η μελέτη αναφέρει χαρακτηριστικά ότι χωρίς την υποχώρηση του παγετώνα η συγκεκριμένη κατολίσθηση πιθανότατα δεν θα είχε προκαλέσει τόσο τεράστιο κύμα ή ίσως να μην είχε συμβεί ποτέ.

Αλάσκα: Οι μαρτυρίες και τα νέα μέτρα που ζητούν οι ειδικοί

Το γιγαντιαίο τσουνάμι προκάλεσε και ένα φαινόμενο «seiche», δηλαδή έντονη ταλάντωση του νερού μέσα στο φιόρδ, η οποία διήρκεσε περίπου 36 ώρες. Η κατολίσθηση δημιούργησε επίσης σεισμικά κύματα αντίστοιχα με σεισμό μεγέθους 5,4 Ρίχτερ. Μαρτυρίες από ανθρώπους που βρίσκονταν δεκάδες χιλιόμετρα μακριά δείχνουν το μέγεθος της καταστροφής. Μία ομάδα καγιάκερ που είχε κατασκηνώσει περίπου 55 χιλιόμετρα από το σημείο περιέγραψε ότι το νερό πέρασε ξαφνικά πάνω από τη σκηνή τους και παρέσυρε εξοπλισμό και καγιάκ. Άλλος μάρτυρας που βρισκόταν σε μηχανοκίνητο σκάφος περίπου 50 χιλιόμετρα μακριά περιέγραψε κύμα ύψους 2 έως 2,5 μέτρων να κινείται κατά μήκος της ακτογραμμής.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα τσουνάμι που προκαλούνται από κατολισθήσεις μπορούν να είναι πολύ πιο ακραία από εκείνα που προκαλούνται από σεισμούς, ειδικά σε στενά και κλειστά υδάτινα σώματα όπως τα φιόρδ. Για τον λόγο αυτό ζητούν άμεσα νέα μέτρα προστασίας. Μεταξύ άλλων, προτείνουν συστηματική παρακολούθηση επικίνδυνων πλαγιών, ανάπτυξη πιο ρεαλιστικών μοντέλων πρόβλεψης τσουνάμι και ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας για κατοίκους, τουρίστες και κρίσιμες υποδομές. Η νέα μελέτη θεωρείται μία από τις πιο σοβαρές προειδοποιήσεις των τελευταίων ετών για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις περιοχές της Αρκτικής και στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς που προσελκύουν κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες.