Η Τουρκία φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει σε νέα κίνηση που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg ετοιμάζει νομοσχέδιο για την επιβολή θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε "αμφισβητούμενες περιοχές -κατά την Τουρκία- του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου". Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν εύθραυστες, ενώ το ενδιαφέρον για τα ενεργειακά κοιτάσματα φυσικού αερίου ενισχύει ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών. 

Διαβάστε: Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Το Ιράν επιτέθηκε με δύο βαλλιστικούς πυραύλους και τρία drones

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg από πρόσωπα με γνώση του θέματος, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελεί το πρώτο επίσημο βήμα της Άγκυρας για την ενίσχυση των διεκδικήσεών της και για την επίσημη κήρυξη κυριότητας σε περιοχές όπου ενδέχεται να υπάρχουν αποθέματα φυσικού αερίου. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το νομοσχέδιο θα αποτυπώνει με επίσημο τρόπο τη θέση της Τουρκίας σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια από τις πιο σοβαρές εστίες έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Άγκυρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να κατοχυρώσει μεγαλύτερο ρόλο στην ενεργειακή εξίσωση της περιοχής, υποστηρίζοντας ότι υπερασπίζεται τόσο τα δικά της συμφέροντα όσο και εκείνα της αυτοανακηρυχθείσας «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου». Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των κοιτασμάτων φυσικού αερίου που έχουν εντοπιστεί ή εκτιμάται ότι υπάρχουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τουρκία: Οι νέες αξιώσεις και η αντίδραση Ελλάδας και Κύπρου

Η βασική διαφωνία ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία παραμένει το πώς καθορίζονται τα όρια της υφαλοκρηπίδας και των θαλάσσιων ζωνών. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Από την πλευρά της, η Τουρκία απορρίπτει αυτή την προσέγγιση και θεωρεί ότι η υφαλοκρηπίδα πρέπει να υπολογίζεται κυρίως με βάση τις ηπειρωτικές ακτές. Το νέο νομοσχέδιο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Bloomberg, αναμένεται να επαναλαμβάνει επίσημα αυτή τη θέση της Άγκυρας. Οι πιθανές νέες τουρκικές αξιώσεις εκτιμάται ότι μπορούν να προκαλέσουν νέα ένταση στις σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και με την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά. Η ΕΕ έχει στο παρελθόν απειλήσει την Τουρκία με κυρώσεις για ενέργειες που σχετίζονται με έρευνες υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, έπειτα από πιέσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας.

Τουρκία: Οι δηλώσεις Μπαχτσελί και το μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η χρονική συγκυρία των εξελίξεων, καθώς αυτή την εβδομάδα ο κυβερνητικός σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, προχώρησε σε ιδιαίτερα αυστηρές δηλώσεις για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ισραήλ. «Η Τουρκία δεν είναι μια χώρα που επιδιώκει την ένταση» δήλωσε ο Μπαχτσελί στην τουρκική βουλή. Ωστόσο πρόσθεσε ότι «κάθε κίνηση που αγνοεί τα δικαιώματά της, τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες ή τους Τουρκοκύπριους θα αντιμετωπιστεί με σθεναρή αντίδραση».

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέφυγε να σχολιάσει επίσημα το δημοσίευμα του Bloomberg, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το τοπίο γύρω από τον ακριβή χρόνο κατάθεσης του νομοσχεδίου αλλά και το τελικό του περιεχόμενο. Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να καλούν Ελλάδα και Τουρκία να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και διάλογο σχετικά με τις ενεργειακές δραστηριότητες στην περιοχή. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει κρίσιμη τόσο για την ασφάλεια όσο και για την ενεργειακή συνεργασία. Παράλληλα, η προοπτική νέων τουρκικών διεκδικήσεων επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο μιας νέας περιόδου έντασης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικά σε μια συγκυρία όπου το φυσικό αέριο αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία για την Ευρώπη.