Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας, η οποία θα οδηγήσει στον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται, ωστόσο οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν τη Δευτέρα (25 Μαΐου) ότι βομβάρδισαν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων στο νότιο Ιράν και πλοία που φέρονταν να πόντιζαν νάρκες. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υποβάθμισε τις επιθέσεις λέγοντας ότι παραμένει εφικτή η σύναψη συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης εντός των επόμενων ημερών.

Διαβάστε: Ρούμπιο για πόλεμο με Ιράν: "Ο πρόεδρος Τραμπ έχει εκφράσει τη βούλησή του να καταλήξουμε σε συμφωνία"


Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν το Ιράν παρά την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις για επίτευξη συμφωνίας

Έπειτα από εβδομάδες φαινομενικού αδιεξόδου και ανταλλαγών απειλών, οι κυβερνήσεις των δυο κρατών αναφέρθηκαν σε προόδους στις συνομιλίες τους τις τελευταίες ημέρες. Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ως άμεσα επικείμενη την επίτευξη λύσης το σαββατοκύριακο, που αποφάσισε να περάσει στον Λευκό Οίκο, ενώ μέσα ενημέρωσης, αμερικανικά και ιρανικά, μετέδιδαν διάφορες λεπτομέρειες για το σχέδιο του κειμένου υπό διαπραγμάτευση.

Ωστόσο οι ελπίδες πως θα αποκατασταθεί η ειρήνη σύντομα φάνηκαν να διαγράφονται χθες, αρχικά εξαιτίας δηλώσεων του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου πως θα «ενταθούν» οι επιχειρήσεις του στρατού του στον Λίβανο, όπου εννοεί να «συντρίψει» το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, κατόπιν όταν ανακοινώθηκε πως ο αμερικανικός στρατός προχώρησε σε νέα πλήγματα εναντίον ιρανικών δυνάμεων.

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ διεξήγαγαν σήμερα (σ.σ. χθες) πλήγματα σε νόμιμη άμυνα στο νότιο Ιράν για να προστατευτούν τα στρατεύματά μας από απειλές που ήγειραν οι ιρανικές δυνάμεις. Στους στόχους συμπεριλαμβάνονταν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που προσπαθούσαν να ποντίσουν νάρκες», ανέφερε το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην Μπαντάρ Αμπάς (νότια) περί τα μεσάνυχτα (σ.σ. 23:30 ώρα Ελλάδας). Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε πάντως αργότερα ότι αποκαταστάθηκε η ηρεμία και ότι διενεργείται έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια των εκρήξεων.

Ο αμερικανικός Στρατός διαβεβαίωσε ότι επέδειξε «αυτοσυγκράτηση» κατά τη διάρκεια «της κατάπαυσης του πυρός», η οποία τέθηκε σε ισχύ από την 8η Απριλίου, έπειτα από έναν και πλέον μήνα εχθροπραξιών με χιλιάδες νεκρούς, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, που κλόνισαν την παγκόσμια οικονομία.


Εντονότερα τα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία και σύγχυση στις αγορές

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να αναζητεί τρόπο να τελειώσει αυτός ο πόλεμος καθώς, πέρα από το ότι είναι αντιδημοφιλής στη χώρα του, προκαλεί ολοένα εντονότερα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία, πάνω απ’ όλα εξαιτίας του κλεισίματος των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται σε όλο τον κόσμο.

Μάλιστα, στις αγορές έμοιαζε να επικρατεί μάλλον σύγχυση μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ωρών, με τις τιμές του πετρελαίου να την αντανακλούν: η τιμή του βαρελιού του WTI υποχωρούσε κατά 5,4% τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ αντίθετα αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας αυξανόταν κατά 1,6%.


Ρούμπιο: Εφικτή η συμφωνία ΗΠΑ ΚΑΙ Ιράν εντός των επόμενων ημερών

 Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο φάνηκε να υποβαθμίζει τα χθεσινά αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν, λέγοντας ότι παραμένει εφικτή η σύναψη συμφωνίας Ουάσινγκτον και Τεχεράνης εντός των επόμενων ημερών. Απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους στην Ινδία, όπου πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη, είπε ότι οι συνομιλίες «στρέφονται περισσότερο γύρω από τις ακριβείς διατυπώσεις του αρχικού κειμένου, αυτό θα πάρει κάποιες ημέρες», και επέμεινε στο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει εκφράσει τη βούλησή του να καταλήξουμε» σε συμφωνία και είτε θα την υπογράψει «είτε δεν θα υπάρξει καμιά».

Παράλληλα, ο Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας για τα Στενά του Ορμούζ, είπε ότι «κάθε στενό πρέπει να είναι ανοικτό. Και θα ανοίξει με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο», διεμήνυσε. «Αυτό που συμβαίνει εκεί κάτω είναι παράνομο (...) είναι αφόρητο για τον κόσμο ολόκληρο, είναι απαράδεκτο».

 

Οι εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Το περασμένο Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ έλεγε ότι η διαπραγμάτευση έχει «ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό» και θα εξασφαλίσει «το άνοιγμα» της θαλάσσιας αρτηρίας, ενώ από την άλλη το Ιράν επιμένει πως το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της χώρας δεν είναι «σε αυτό το στάδιο» μέρος της διαπραγμάτευσης και θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστής διαδικασίας.

Το βράδυ της Δευτέρας (25 Μαΐου), ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στο ζήτημα του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό, της «πυρηνικής σκόνης», κατά την έκφραση που αρέσκεται να χρησιμοποιεί, διαβεβαιώνοντας μέσω Truth Social ότι «ή θα μεταφερθεί αμέσως στις ΗΠΑ (...) και θα καταστραφεί, ή, κατά προτίμηση, με τη συνεργασία και σε συντονισμό του Ιράν, θα καταστραφεί επιτόπου ή σε άλλη συμφωνημένη τοποθεσία». Πάντως, δεν είναι σαφές αν ο αμερικανός πρόεδρος εξέφραζε τις προθέσεις του ή είναι κάτι που θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο κείμενο υπό διαπραγμάτευση.

Επισημαίνεται ότι τη Δευτέρα έμοιαζε να καταγράφεται επιτάχυνση των διπλωματικών διεργασιών, ιδίως στο Κατάρ. Κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί και ο διοικητής της ιρανικής κεντρικής τράπεζας, μετέβησαν στη Ντόχα. Επρόκειτο για την πρώτη επίσκεψη αυτού του επιπέδου στο εμιράτο έπειτα από το ξέσπασμα του πολέμου, στο πλαίσιο του οποίου η ιρανική πλευρά έπληξε σε αντίποινα γείτονές της τον Κόλπο.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει φροντίσει να μετριάσει τις προσδοκίες πως θα υπάρξει άμεση διευθέτηση, λέγοντας πως δεν θα «βιαστεί» και δεν θα υπογράψει παρά μόνο «εξαίρετη», κατά την άποψή του, συμφωνία.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη φάνηκε επίσης επιφυλακτική. «Έχουμε καταλήξει σε συμπεράσματα για μεγάλο μέρος των ζητημάτων», πλην όμως «από εκεί μέχρι να πούμε πως επίκεται άμεσα υπογραφή συμφωνίας--αυτό δεν μπορεί να το δηλώσει κανένας», δήλωσε το μεσημέρι της Δευτέρας ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Παράλληλα, αντιπροσωπεία του Πακιστάν, συμπεριλαμβανομένων του βασικού διαπραγματευτή και αρχηγού του στρατού Ασίμ Μουνίρ καθώς και του πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ, βρισκόταν στην Κίνα, που υποστηρίζει τις προσπάθειες του Ισλαμαμπάντ για την επίλυση της κρίσης. Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, που έκλεισε de facto το Ιράν αφότου άρχισε ο πόλεμος με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου, θεωρείται μείζον διακύβευμα.

Νωρίτερα, φάνηκε να ανεβάζει την πίεση και τα ζητούμενα ενδεχόμενης συμφωνίας. Απαριθμώντας τους ηγέτες διαφόρων κυρίως μουσουλμανικών κρατών με τους οποίους συζήτησε τις τελευταίες ημέρες, ανέφερε πως «όλες» αυτές οι χώρες θα πρέπει «κατ’ ελάχιστον να υπογράψουν ταυτόχρονα τις συμφωνίες του Αβραάμ». Οι συμφωνίες αυτές του 2020 συνεπάγονται αναγνώριση και εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Τις έχουν υπογράψει ιδίως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.


Οι εξελίξεις στο μέτωπο του Λιβάνου

Στο μέτωπο του Λιβάνου θεωρητικά εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός από τη 17η Απριλίου, αλλά το Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, συνεχίζουν τις εχθροπραξίες τους χωρίς σταματημό.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου ανήγγειλε τη Δευτέρα ότι το Ισραήλ θα «εντείνει» την επίθεσή του στον Λίβανο και θα «συντρίψει» το κίνημα, εν μέσω δεκάδων αεροπορικών επιδρομών, με τουλάχιστον τρεις νεκρούς, κατά το λιβανικό εθνικό πρακτορείο ειδήσεων ANI.

Από την πλευρά της, η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επιδρομές με drones εναντίον τριών στρατοπέδων και στρατιωτικής θέσης στο βόρειο Ισραήλ.

Σημειώνεται ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 3.185 ανθρώπους στον Λίβανο από την έναρξη του νέου πολέμου Ισραήλ-Χεζμπολά, τη 2η Μαρτίου, κατά τον πιο πρόσφατο απολογισμό του λιβανικού υπουργείου Υγείας. Ο ισραηλινός στρατός καταμετρά 23 απώλειες στις τάξεις του το διάστημα αυτό.