Ανάλυση Guardian για την Τουρκία: Aνοιχτό το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, σε ιστορικό χαμηλό η λίρα
Οι προβλέψεις του βρετανικού Τύπου
Τι γράφει το δημοσίευμα του Guardian για την επιστροφή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και τον Ταγίπ Ερντογάν
Σε ανάλυσή του ο Guardian περιγράφει την Τουρκία ως μια χώρα σε ένα κρίσιμο πολιτικό και οικονομικό σταυροδρόμι, περίπου δύο χρόνια πριν από τις επόμενες εκλογές, τονίζοντας ότι η έκβαση της αναμέτρησης δεν θα κριθεί μόνο στην κάλπη, αλλά και από το ποιοι τελικά θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν ενεργά στην πολιτική διαδικασία και να διεκδικήσουν την εξουσία.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η ακύρωση της εσωκομματικής διαδικασίας στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και η επιστροφή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ερμηνεύονται ως κινήσεις που αποδυναμώνουν την αντιπολίτευση, την ώρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να ενισχύει τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα της διακυβέρνησής του, με αυξημένο έλεγχο στους θεσμούς, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών. Παράλληλα, η παρατεταμένη οικονομική κρίση, με υψηλό πληθωρισμό και υποτίμηση της λίρας, φαίνεται να επηρεάζει τη δημοτικότητα της κυβέρνησης και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες πριν από το 2028.
Στο ίδιο ρεπορτάζ γίνεται αναφορά στην απόφαση εφετείου που ανέτρεψε τη διαδικασία εκλογής ηγεσίας του CHP, απομακρύνοντας τον Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος είχε ανανεώσει δυναμικά το κόμμα και είχε συμβάλει στην εκλογική του ανάκαμψη στις δημοτικές εκλογές του 2024. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται ως μέρος μιας ευρύτερης πίεσης προς την αντιπολίτευση, με συλλήψεις στελεχών και κατηγορίες περί εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης, όπως αναφέρει και η Human Rights Watch. Παράλληλα, επισημαίνεται η υπόθεση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες, με πιθανές εξαιρετικά αυστηρές ποινές, γεγονός που η αντιπολίτευση χαρακτηρίζει ως προσπάθεια πολιτικής αποδυνάμωσης.
Όσον αφορά τον Ερντογάν, η ανάλυση τον παρουσιάζει ως ηγέτη που έχει σταδιακά ενισχύσει ένα ισχυρά προεδρικό σύστημα, ιδιαίτερα μετά το 2013 και το αποτυχημένο πραξικόπημα, με περιορισμό της ανεξαρτησίας των θεσμών και σημαντική επιρροή στα μέσα ενημέρωσης. Παρά το συνταγματικό όριο των δύο θητειών, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών θα μπορούσε να του επιτρέψει νέα υποψηφιότητα, ενώ πιθανές πολιτικές συμμαχίες, όπως με φιλοκουρδικά κόμματα, θα μπορούσαν να διευκολύνουν και συνταγματικές αλλαγές.
Τέλος, το δημοσίευμα σημειώνει ότι η Τουρκία διατηρεί ενεργό ρόλο στη διεθνή σκηνή, αξιοποιώντας τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ενώ επισημαίνει ότι η δημοκρατική διαδικασία δεν εξαρτάται μόνο από την εκλογική αναμέτρηση, αλλά και από το αν υπάρχει πραγματική δυνατότητα πολιτικής συμμετοχής και αντιπροσώπευσης. Χωρίς ουσιαστικές αντιδράσεις, όπως καταλήγει η ανάλυση, οι όροι του επόμενου εκλογικού ανταγωνισμού φαίνεται να διαμορφώνονται ήδη από σήμερα.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η ακύρωση της εσωκομματικής διαδικασίας στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και η επιστροφή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ερμηνεύονται ως κινήσεις που αποδυναμώνουν την αντιπολίτευση, την ώρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να ενισχύει τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα της διακυβέρνησής του, με αυξημένο έλεγχο στους θεσμούς, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών. Παράλληλα, η παρατεταμένη οικονομική κρίση, με υψηλό πληθωρισμό και υποτίμηση της λίρας, φαίνεται να επηρεάζει τη δημοτικότητα της κυβέρνησης και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες πριν από το 2028.
Τουρκικές εκλογές: Σενάρια για πρόωρες κάλπες
Σύμφωνα με τον Guardian, οι προεδρικές εκλογές είναι επισήμως προγραμματισμένες για το 2028, ωστόσο δεν αποκλείεται να διεξαχθούν νωρίτερα, ενώ μέχρι να φτάσει η ημέρα της ψηφοφορίας, το πολιτικό αποτέλεσμα ενδέχεται να έχει ήδη διαμορφωθεί από τις τρέχουσες εξελίξεις.Στο ίδιο ρεπορτάζ γίνεται αναφορά στην απόφαση εφετείου που ανέτρεψε τη διαδικασία εκλογής ηγεσίας του CHP, απομακρύνοντας τον Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος είχε ανανεώσει δυναμικά το κόμμα και είχε συμβάλει στην εκλογική του ανάκαμψη στις δημοτικές εκλογές του 2024. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται ως μέρος μιας ευρύτερης πίεσης προς την αντιπολίτευση, με συλλήψεις στελεχών και κατηγορίες περί εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης, όπως αναφέρει και η Human Rights Watch. Παράλληλα, επισημαίνεται η υπόθεση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες, με πιθανές εξαιρετικά αυστηρές ποινές, γεγονός που η αντιπολίτευση χαρακτηρίζει ως προσπάθεια πολιτικής αποδυνάμωσης.
Όσον αφορά τον Ερντογάν, η ανάλυση τον παρουσιάζει ως ηγέτη που έχει σταδιακά ενισχύσει ένα ισχυρά προεδρικό σύστημα, ιδιαίτερα μετά το 2013 και το αποτυχημένο πραξικόπημα, με περιορισμό της ανεξαρτησίας των θεσμών και σημαντική επιρροή στα μέσα ενημέρωσης. Παρά το συνταγματικό όριο των δύο θητειών, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών θα μπορούσε να του επιτρέψει νέα υποψηφιότητα, ενώ πιθανές πολιτικές συμμαχίες, όπως με φιλοκουρδικά κόμματα, θα μπορούσαν να διευκολύνουν και συνταγματικές αλλαγές.
Η πίεση από τον πληθωρισμό και η υποτίμηση της λίρας
Σε οικονομικό επίπεδο, ο Guardian υπογραμμίζει ότι η συνεχιζόμενη πίεση από τον πληθωρισμό και την υποτίμηση της λίρας επιβαρύνει το πολιτικό κλίμα, παρά τις παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας και τα μέτρα στήριξης. Η μεταβλητότητα στις αγορές μετά τις εξελίξεις στο CHP και η αβεβαιότητα για το επενδυτικό περιβάλλον ενισχύουν την εικόνα αστάθειας.Τέλος, το δημοσίευμα σημειώνει ότι η Τουρκία διατηρεί ενεργό ρόλο στη διεθνή σκηνή, αξιοποιώντας τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ενώ επισημαίνει ότι η δημοκρατική διαδικασία δεν εξαρτάται μόνο από την εκλογική αναμέτρηση, αλλά και από το αν υπάρχει πραγματική δυνατότητα πολιτικής συμμετοχής και αντιπροσώπευσης. Χωρίς ουσιαστικές αντιδράσεις, όπως καταλήγει η ανάλυση, οι όροι του επόμενου εκλογικού ανταγωνισμού φαίνεται να διαμορφώνονται ήδη από σήμερα.
En