Σε ένα σενάριο που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να έχει σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι το μαχητικό αεροσκάφος F-15 που καταρρίφθηκε στο Ιράν τον Απρίλιο πιθανόν να επλήγη από κινεζικής κατασκευής αντιαεροπορικό σύστημα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του NBC News, το οποίο επικαλείται πηγές με γνώση των αμερικανικών ερευνών, οι αναλυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο χρήσης φορητού αντιαεροπορικού συστήματος τύπου MANPADS κινεζικής προέλευσης, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από το Πεντάγωνο ή την αμερικανική πολεμική αεροπορία. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το αμερικανικό μαχητικό, τύπου F-15E Strike Eagle, καταρρίφθηκε κατά τη διάρκεια αποστολής πάνω από το νοτιοδυτικό Ιράν, με το περιστατικό να αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές απώλειες αμερικανικού αεροσκάφους σε επιχειρησιακό περιβάλλον τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας εξετάζεται το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να έχει αποκτήσει κινεζικής προέλευσης συστήματα επιτήρησης ή ραντάρ μεγάλης εμβέλειας, ικανά να εντοπίζουν ακόμη και στόχους χαμηλής παρατηρησιμότητας, αν και δεν υπάρχουν αποδείξεις για την επιχειρησιακή τους χρήση στην συγκεκριμένη περίπτωση.


Το χρονικό της κατάρριψης του αμερικανιού F-15 στο Ιράν

Τον περασμένο μήνα, όταν καταρρίφθηκε το αεροσκάφος, ο Τραμπ δήλωσε ότι χτυπήθηκε από πύραυλο που εκτοξεύθηκε από τον ώμο. Με μήκος περίπου 2,1 μέτρα και βάρος 18 κιλά, τα όπλα αυτά, γνωστά και ως «φορητά αντιαεροπορικά όπλα» ή «Manpads», προσφέρουν έναν οικονομικό και αποτελεσματικό τρόπο για την κατάρριψη αεροσκαφών που πετούν σε χαμηλό ύψος. Το πλήρωμα του μαχητικού F-15 εκτινάχθηκε με ασφάλεια από το αεροσκάφος πάνω από το Ιράν. Ο πιλότος διασώθηκε μέσα σε επτά ώρες, αλλά χρειάστηκαν δύο ημέρες για να εντοπιστεί και να διασωθεί ο αξιωματικός των οπλικών συστημάτων, ο οποίος κρύφτηκε στους πρόποδες των βουνών Ζάγκρος, σύμφωνα με το Πεντάγωνο. Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε το NBC News σε σχόλια που έκανε ο πρόεδρος σε συνέντευξη στο Fox News, στην οποία είπε ότι ο Σι του είχε διαβεβαιώσει ότι η Κίνα δεν θα παρέχει στρατιωτικό εξοπλισμό στο Ιράν, καθώς και σε δηλώσεις που έκανε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα, όπου είπε: «Ο πρόεδρος Σι μου υποσχέθηκε ότι δεν θα στείλει όπλα στο Ιράν. Αυτή είναι μια υπέροχη υπόσχεση. Τον πιστεύω. Το εκτίμησα».

Ερωτηθείς σχετικά με την κατάρριψη του F-15, ένας εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας δήλωσε: «Η Κίνα ενεργεί πάντα με σύνεση και υπευθυνότητα όσον αφορά την εξαγωγή στρατιωτικών προϊόντων και ασκεί αυστηρό έλεγχο σύμφωνα με τους νόμους και τους κανονισμούς της Κίνας σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών και τις διεθνείς υποχρεώσεις της. Η Κίνα αντιτίθεται σε αβάσιμες δυσφημίσεις και κακόβουλες συσχετίσεις».

Σύμφωνα με πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που επικαλείται επίσης το NBC News, η Κίνα σχεδίαζε να προμηθεύσει το Ιράν με νέο οπλισμό αεροπορικής άμυνας τις επόμενες εβδομάδες. Αμερικανοί αξιωματούχοι ενδέχεται να διέρρευσαν τις πληροφορίες αυτές σε μια πιθανή προσπάθεια να αποκαλύψουν τα σχέδια της Κίνας, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας, μια τακτική που είχε χρησιμοποιηθεί και από προηγούμενες κυβερνήσεις. Δεν είναι σαφές αν ο πύραυλος που εκτοξεύεται από τον ώμο και πιθανώς κατέρριψε το F-15 παραδόθηκε πρόσφατα στο Ιράν ή αν προήλθε από αποθέματα όπλων που είχαν αποσταλεί στο Ιράν πριν από χρόνια, ανέφεραν οι πηγές. Επίσης, δεν είναι σαφές αν το ραντάρ, γνωστό ως YLC-8B, χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, η κυβέρνηση Τραμπ κατηγόρησε την Κίνα ότι επέτρεψε στο Ιράν πρόσβαση σε κινεζικούς δορυφόρους για να βοηθήσει την Τεχεράνη να στοχεύσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επέβαλε κυρώσεις σε τρεις κινεζικές εταιρείες δορυφόρων που, όπως ανέφερε, παρείχαν εικόνες και δεδομένα για να επιτρέψουν στο Ιράν να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Η Κίνα αρνήθηκε την κατηγορία. Οι ΗΠΑ γνωρίζουν όλα όσα κάνει η Κίνα για να υποστηρίξει το Ιράν, σύμφωνα με τον Aμερικανό αξιωματούχο που είχε γνώση των συζητήσεων, ο οποίος ανέφερε ότι η Κίνα υποστήριζε το Ιράν πριν από τον πόλεμο και ότι οποιαδήποτε βοήθεια κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης σύγκρουσης δεν έχει επηρεάσει την κατάσταση στο πεδίο της μάχης.

«Δεν ήταν σημαντική υποστήριξη. Δεν είχε αποφασιστικό επιχειρησιακό αντίκτυπο», δήλωσε ο αμερικανός αξιωματούχος. Η Κίνα πούλησε κάποτε μεγάλες ποσότητες όπλων στο Ιράν κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, μεταξύ των οποίων βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κατά πλοίων, άρματα μάχης, πυροβολικό και μαχητικά αεροσκάφη. Ωστόσο, μετά την επιβολή του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ κατά του Ιράν το 2006, η Κίνα αποσύρθηκε από τις μεγάλες πωλήσεις όπλων και, αντ’ αυτού, προμήθευσε στο Ιράν εξαρτήματα και άλλη τεχνολογία που είχαν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές χρήσεις, σύμφωνα με ειδικούς και το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης. Από την πλευρά του, το Ιράν ανέπτυξε τη δική του εγχώρια βιομηχανία για την παραγωγή όπλων για τον στρατό του.