Οι πρόσφατες εικόνες που είδαν το φως της δημοσιότητας, δείχνοντας έναν μετανάστη να τραυματίζει πολίτη με μαχαίρι σε δρόμο του Μπέλφαστ, προκαλούν σοβαρούς προβληματισμούς. Το περιστατικό φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα του μεταναστευτικού, ένα πρόβλημα που η Ευρώπη φαίνεται να έχει υποτιμήσει για χρόνια. Παρά τις διάφορες λύσεις που προτείνονται, η υλοποίησή τους παραμένει δύσκολη. Μία από αυτές είναι και τα λεγόμενα κέντρα επιστροφής των μεταναστών.

Διαβάστε: Νέα συμφωνία για το μεταναστευτικό και τα κέντρα σε τρίτες χώρες: Υποστήριξη από πάνω από τους μισούς Ευρωπαίους - Αποδοχή κι από τα αριστερά κόμματα του Ευρωκοινοβουλίου, τι αποκαλύπτει έρευνα

Κέντρα επιστροφής μεταναστών: Οι διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες και ο ρόλος της Ελλάδας

Τα κέντρα επιστροφής αποτελούν μια πρόταση για τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης, με βασικό εργαλείο τη συνεργασία με τρίτες χώρες. Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: ένας παράτυπος μετανάστης από το Πακιστάν φτάνει στην Ελλάδα μέσω Λιβύης και καταλήγει στην Κρήτη. Υποβάλλει αίτηση ασύλου, αλλά ενόσω αναμένει την απόφαση, πιθανότατα χάνεται στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, συχνά ζώντας από παράνομες δραστηριότητες. Όπως εξήγησε ο διευθυντής Σύνταξης του Star, Ηλίας Παπανικολάου, όταν τελικά η αίτησή του απορριφθεί και εντοπιστεί τυχαία από τις αρχές, μεταφέρεται σε ένα κέντρο κράτησης μέχρι να βρεθεί τρόπος να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του.

Ωστόσο, η διαδικασία επαναπροώθησης κάθε άλλο παρά αποτελεσματική είναι: μόνο ένας στους πέντε μετανάστες επιστρέφει στη χώρα του. Αυτό συμβαίνει επειδή πολλές χώρες προέλευσης δεν συνεργάζονται ή αρνούνται να δεχθούν πίσω τους πολίτες τους. Τα κέντρα επιστροφής έρχονται να προσφέρουν μια πιθανή λύση σε αυτήν την πρόκληση — θεωρητικά τουλάχιστον. Η Ελλάδα θα μεταφέρει τον παράνομο μετανάστη σε μία τρίτη χώρα, π.χ. την Ουγκάντα και από εκεί και πέρα η τύχη του θα αποφασίζεται μεταξύ Ουγκάντας και Πακιστάν.


Αυτό το μέτρο έχει ξεκάθαρα λειτουργία αποτροπής. Στέλνει το μήνυμα ότι το ταξίδι προς την Ευρώπη δεν εγγυάται παραμονή σε κάποια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε ένα άγνωστο και μακρινό μέρος όπως η Ουγκάντα. Το αν αυτή η τακτική θα επιφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα ή απλώς θα δημιουργήσει νέα δίκτυα προβλημάτων μένει να φανεί. Προς το παρόν, όμως, το μεταναστευτικό παραμένει μια περίπλοκη εξίσωση που η Ευρώπη δυσκολεύεται να επιλύσει αποτελεσματικά.