Πληροφορίες για το τι προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου μεταδίδει το Axios, με τις διεργασίες σχετικά με την υπογραφή να φαίνεται πως είναι πυρετώδεις, τουλάχιστον σύμφωνα με την ίδια πηγή, χωρίς πάντως να υπάρχει κάποια επίσημη επιβεβαίωση -τουλάχιστον για την ώρα- από το Ιράν. Βέβαια, κατά την ίδια πηγή, υψηλόβαθμα ιρανικά στελέχη έχουν ήδη εγκρίνει το deal, χωρίς πάντως αυτό να έχει συμβεί από τον ανώτατο ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις του Τραμπ.

Τα κύρια σημεία της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν

Μεταξύ άλλων, στο μνημόνιο συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβλάνεται η άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και προβλέπεται ως αντάλλαγμα η ελάφρυνση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν.

Επίσης, προβλέπεται παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά της Τεχεράνης.

Τα πυρηνικά

Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την τύχη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε πρωτοβουλία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.

Το Ιράν θα αναλάβει ορισμένες δεσμεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα - πρώτα και κύρια να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και στη συνέχεια να επιλύσει την αντιπαράθεση γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιό του.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Τραμπ συμφώνησε ότι μία από τις επιλογές για την επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να είναι η ανάμειξη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν εντός της χώρας, υπό την επίβλεψη επιθεωρητών του ΟΗΕ.

Οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα λάβουν χώρα μόνο εάν επιτευχθεί μια δεύτερη συμφωνία, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.

Όπως ανέφερε, το μνημόνιο «εξετάζει λεπτομερώς όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις των ΗΠΑ».

Πώς θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν χωρίς την επιβολή διοδίων. Αρχικός στόχος είναι η επιστροφή στον προπολεμικό όγκο πλοίων εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, θα αρθεί επίσης ο νατυικός αποκλεισμός των ΗΠΑ.

Μετά την επαναλειτουργία τους, θα δοθούν στο Ιράν προσωρινές απαλλαγές από κυρώσεις, ώστε να μπορεί να πουλάει πετρέλαιο για 60 ημέρες. Αυτό θα δημιουργήσει πολύτιμα έσοδα για την Τεχεράνη. Η περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το εάν το Ιράν συμμορφωθεί με την αρχική συμφωνία και δείξει «καλή πίστη» στις επόμενες διαπραγματεύσεις.

Τα "παγωμένα" ιρανικά κεφάλαια

Δεν είναι σαφές εάν το κείμενο περιλαμβάνει κάποια πρόβλεψη για το τι θα συμβεί με τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό.

Το Ιράν επιμένει ότι πρέπει να λάβει κάποια χρήματα αμέσως μετά την υπογραφή οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα αποδεσμευτούν σε δόσεις με βάση τη συμμόρφωση. Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μια πηγή από μία από τις χώρες που μεσολάβησαν, που επικαλείται το Axios, οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Κατάρ συζήτησαν τις τελευταίες ημέρες έναν μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση σε μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων του στο Κατάρ, με σκοπό την αγορά ανθρωπιστικών ειδών.

Το παρασκήνιο

Η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε την Τετάρτη το βράδυ ύστερα από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές που έχουν γνώση του θέματος.

Η συμφωνία, η οποία μεσολαβήθηκε από κοινού από το Κατάρ και το Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ εάν φυσικά και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν τελικά να υπογράψουν.

«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να βάλουμε τις τελευταίες πινελιές στη συμφωνία και να ορίσουμε μια ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε διπλωμάτης από μία χώρες που έχουν το ρόλο του μεσολαβητή.

Όλα δείχνουν Γενεύη για την υπογραφή της συμφωνίας

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από το ρεπορτάζ του Axios, οι προετοιμασίες για την υπογραφή της συμφωνίας φαίνεται πως είναι πυρετώδεις. Τέσσερα αεροσκάφη C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αναχώρησαν για την Ευρώπη την Πέμπτη, μεταφέροντας εξοπλισμό ενόψει ενδεχόμενης επίσκεψης του αντιπροέδρου Βανς σε τελετή υπογραφής στη Γενεύη τις επόμενες ημέρες.



Πληροφορίες πάντως από διεθνή Μέσα αναφέρουν πως εφόσον το τελικό κείμενο εγκριθεί και από τις δύο πλευρές, η συμφωνία αναμένεται να λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ», αναγνωρίζοντας τον καίριο ρόλο του Πακιστάν στο deal και σηματοδοτώντας πιθανώς την έναρξη μιας νέας φάσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Τεχεράνης, έπειτα από δεκαετίες έντασης και αμοιβαίας δυσπιστίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντίδραση του Ισραήλ. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση Τραμπ περί οριστικοποίησης της συμφωνίας και τις τελευταίες ημέρες αναζητούσε πληροφορίες μέσω επαφών με κύκλους της αμερικανικής κυβέρνησης. «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησαν απόψε για το διαφαινόμενο μνημόνιο συναντίληψης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας», αναφέρει εν τω μεταξύ η ανακοίνωση που εκδόθηκε από το γραφείο του Νετανιάχου.

«Παρότι το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του μνημονίου συναντίληψης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του προέδρου Τραμπ ότι η τελική συμφωνία κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, τη διάλυση των υποδομών εμπλουτισμού, περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων και τη διακοπή της υποστήριξης του Ιράν προς τους τρομοκράτες εντολοδόχους του στην περιοχή», υπογραμμίζεται.

Τραμπ: "Σήμερα τελειώσαμε τον πόλεμο με το Ιράν"

«Δεν ξέρω αν το ακούσατε, αλλά σήμερα τελειώσαμε τον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ σε τηλεδιάσκεψη υποστήριξης του υποψήφιου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς. «Συμφώνησαν να μην αποκτήσουν ποτέ πυρηνικά όπλα, κάτι στο οποίο επιμείναμε· αυτός ήταν ο μοναδικός σκοπός. Αυτό ήταν το 95% της συμφωνίας», τόνισε. Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ανακοινώσει ότι ακυρώνει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έχει επιτευχθεί μια «πολύ ισχυρή συμφωνία κατανόησης» μεταξύ των δύο πλευρών.