Οι μειονότητες δεν πρέπει να υφίστανται τις συνέπειες των εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας, δήλωσε σήμερα σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Hürriyet» ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ζητώντας αυτές οι κοινότητες και στις δύο χώρες να μη γίνουν «όμηροι» πολιτικών διαφορών. Όπως είπε, «υπό το πρίσμα της δικής μας εμπειρίας, μπορώ να πω ότι δεν είναι δίκαιο η κατάσταση των μειονοτήτων και στις δύο χώρες να αξιολογείται σύμφωνα με την πορεία των τουρκο-ελληνικών σχέσεων».

Βαρθολομαίος για Θεολογική Σχολή Χάλκης: Όσο ζω, ελπίζω να δω αυτό να γίνεται πραγματικότητα και να δω το σχολείο μας να αναβιώνει 

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας, ο Βαρθολομαίος υποστήριξε ότι «κανείς δεν πρέπει να μας μετατρέψει σε "ομήρους" πολιτικών συγκρούσεων και υπολογισμών», ενώ επισήμανε πως έγιναν σημαντικά βήματα στην Τουρκία, ιδιαίτερα μεταξύ 2000 και 2010, τα οποία συνέβαλαν στη βελτίωση της θέσης των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων στην κοινωνία και των σχέσεών τους με την κρατική διοίκηση. Πρόσθεσε ότι έχει πράγματι επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος από το 2000, μια εξέλιξη την οποία απέδωσε όχι μόνο στην πολιτική βούληση, αλλά και στη διαδικασία προσέγγισης της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε ό,τι αφορά στην επαναλειτουργία  Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης είπε ότι η αποκατάσταση αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, τόνισε ότι η επανέναρξη των ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων θα απαιτήσει την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας. «Όσο ζω, ελπίζω να δω αυτό να γίνεται πραγματικότητα και να δω το σχολείο μας να αναβιώνει με νέους μαθητές στις τάξεις του. Εάν δοθεί άδεια για τη λειτουργία του, θα θέλαμε να το εγκαινιάσουμε μαζί με τη συμμετοχή του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», είπε.

Όπως δημοσιεύει η εφημερίδα «Hürriyet», ο Βαρθολομαίος δήλωσε σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας ότι το Πατριαρχείο και ο ίδιος υποστηρίζουν σταθερά τη συμφιλίωση και τον διάλογο, τονίζοντας ότι ο διάλογος παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός για την επίλυση κάθε μορφής διαφορών μεταξύ λαών, κοινωνιών και κρατών.

Ολόκληρη η συνέντευξη του Οικουμενικού Πατριάρχη

Ανακοινώσατε ότι οι εργασίες αποκατάστασης και ανακαίνισης των κτιρίων της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης θα ολοκληρωθούν τον Σεπτέμβριο. Μπορεί αυτή η εξέλιξη να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα περίοδο όσον αφορά την επαναλειτουργία της Σχολής;

Πράγματι, εκτιμούμε ότι οι εργασίες αποκατάστασης, στατικής ενίσχυσης και ανακαίνισης θα ολοκληρωθούν το προσεχές διάστημα. Με την ευκαιρία αυτή, η χορήγηση άδειας από τις αρμόδιες αρχές της χώρας μας για την επαναλειτουργία της Σχολής θα αποτελούσε πηγή μεγάλης χαράς για το Πατριαρχείο, την Εκκλησία και την ομογένειά μας. Το ευχόμαστε ολόψυχα. Αυτό που μας γεμίζει ελπίδα είναι το γεγονός ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε το 2024 εντολή στον Υπουργό Παιδείας κ. Γιουσούφ Τεκίν να εξετάσει τις δυνατότητες επαναλειτουργίας της Σχολής. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός επισκέφθηκε τη Θεολογική Σχολή τον Μάιο του ίδιου έτους και έκτοτε ξεκίνησε ένας εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης και του Πατριαρχείου. Προσεύχομαι ώστε αυτός ο διάλογος να καταλήξει σε ένα ευοίωνο αποτέλεσμα και να ληφθεί η απόφαση που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία της Σχολής.

Γιατί είναι τόσο σημαντική για εσάς η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής;

Από το 1971, όταν η Σχολή υποχρεώθηκε να διακόψει τη λειτουργία της, δεν σταματήσαμε ποτέ να ελπίζουμε. Πιστεύουμε ότι κάποια ημέρα οι αρμόδιες αρχές της πατρίδας μας θα ακούσουν τη φωνή μας και θα αποκαταστήσουν αυτή την αδικία. Προσωπικά, ως απόφοιτος αυτού του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, ελπίζω να τη δω να λειτουργεί ξανά και να μετατρέπεται σε ένα πνευματικό κέντρο που θα υπηρετεί τη θεολογική παιδεία, την αδελφοσύνη, την αγάπη και την ειρήνη. Όσο ζω, εύχομαι να αξιωθώ να δω τη Σχολή να αναγεννάται και τις αίθουσές της να γεμίζουν ξανά με νέους σπουδαστές. Εφόσον δοθεί η σχετική άδεια λειτουργίας, επιθυμούμε να πραγματοποιήσουμε τα εγκαίνια της επαναλειτουργίας της με την παρουσία και τη συμμετοχή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

vartholomaios-huriyett-tourkia

Τι χρειάζεται να γίνει ώστε η ανανεωμένη διαδικασία διαλόγου μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας να μετατραπεί σε ένα μόνιμο κλίμα εμπιστοσύνης;

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και εγώ προσωπικά υποστηρίζουμε πάντοτε τη συνεννόηση και, φυσικά, τον διάλογο. Ο διάλογος είναι ο μοναδικός δρόμος για την επίλυση κάθε διαφοράς μεταξύ ανθρώπων, λαών και κρατών. Διότι προάγει τη γνωριμία, την αμοιβαία κατανόηση, την άρση των παρεξηγήσεων και την εξάλειψη των προκαταλήψεων. Γι’ αυτό χαιρετίζουμε με ικανοποίηση την προσήλωση των ηγετών των δύο χωρών στον διάλογο, καθώς και την αποφασιστικότητά τους να ενισχύσουν τις σχέσεις συνεργασίας μεταξύ των δύο λαών και να εδραιώσουν την ειρήνη στην περιοχή.

Θεωρείτε ότι κατά την τελευταία εικοσαετία υπήρξαν ουσιαστικές εξελίξεις στα δικαιώματα και τις θρησκευτικές ελευθερίες της ελληνορθόδοξης μειονότητας και γενικότερα των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων στην Τουρκία;

Αναμφίβολα, ιδίως κατά την περίοδο 2000–2010, έγιναν σημαντικά βήματα που συνέβαλαν στη βελτίωση της θέσης των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων στην κοινωνία και στις σχέσεις τους με το κράτος. Επομένως, ναι, από το 2000 μέχρι σήμερα έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη πρόοδος. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν τόσο η πολιτική βούληση όσο και η διαδικασία προσέγγισης της χώρας μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα από τα βήματα αυτά αφορά και την ιδιαίτερη πατρίδα μου, την Ίμβρο. Με την άδεια που δόθηκε για την επαναλειτουργία των μειονοτικών δημοτικών και δευτεροβάθμιων σχολείων, ορισμένες οικογένειες που είχαν εγκαταλείψει το νησί επέστρεψαν και εγκαταστάθηκαν ξανά εκεί.

Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει την "τουρκική μειονότητα" (σ.σ: έτσι αποκαλεί την μουσουλμανική μειονότητα της Ελλάδας η δημοσιογράφους της Hürriyet) ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη;

Δεν γνωρίζω σε ποια στοιχεία βασίζονται αυτές οι εκτιμήσεις. Ωστόσο, από τη δική μας εμπειρία μπορώ να πω ότι δεν είναι δίκαιο η κατάσταση των μειονοτήτων στις δύο χώρες να αξιολογείται ανάλογα με την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Δεν είμαστε οι εκπρόσωποι της μίας χώρας μέσα στην άλλη. Και κανείς δεν πρέπει να μας μετατρέπει σε «ομήρους» πολιτικών αντιπαραθέσεων και σκοπιμοτήτων. Τα μέλη της δικής μας μειονότητας είναι νομοταγείς πολίτες της Τουρκικής Δημοκρατίας. Όπως όλοι οι πολίτες, επιθυμούμε ίση μεταχείριση και να αισθανόμαστε αναπόσπαστο μέρος αυτής της χώρας, όχι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Πιστεύω ότι την ίδια επιθυμία συμμερίζονται και τα μέλη της μειονότητας στην Ελλάδα. Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να εκφράσω για ακόμη μία φορά την ικανοποίησή μου για τα βήματα που έγιναν χάρη στις πρωτοβουλίες του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τα οποία βελτίωσαν ουσιαστικά τη ζωή μας και αποκατέστησαν ορισμένες αδικίες που είχε υποστεί η μειονότητά μας στο παρελθόν. Του εκφράζουμε εκ νέου τις ευχαριστίες μας.

Καταλήγοντας ο κ.κ. Βαρθολομαίος σημείωσε: «Ο κόσμος μας συγκλονίζεται από πολέμους, εμφύλιες συγκρούσεις και αμέτρητες ένοπλες αντιπαραθέσεις διαφορετικής κλίμακας και έντασης. Στην Ουκρανία και στη δοκιμαζόμενη Μέση Ανατολή χύνεται ανθρώπινο αίμα. Ο πόλεμος είναι μεγάλη αμαρτία. Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί το γεγονός ότι άνθρωποι σκοτώνουν ανθρώπους, ότι αδελφός στρέφεται εναντίον αδελφού; Γι’ αυτό όλοι μας έχουμε μεγάλη ευθύνη. Και για εμάς τους θρησκευτικούς λειτουργούς αυτή η ευθύνη είναι απολύτως φυσική και αδιαπραγμάτευτη. Οφείλουμε να εργαζόμαστε αδιάκοπα για την προώθηση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και του διαλόγου μεταξύ των ανθρώπων. Θα ήθελα να το επαναλάβω ακόμη μία φορά: η λύση κάθε διαφοράς πρέπει να αναζητείται στον διάλογο — μόνο και αποκλειστικά στον διάλογο».