Νέα δεδομένα στις διπλωματικές σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν έρχονται στο φως μετά τις αποκαλύψεις ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου σχετικά με τη συμφωνία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι όροι του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν περιλαμβάνουν την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, δήλωσε σήμερα σε δημοσιογράφους ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

Διαβάστε: Θρίλερ στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ επιμένει για συμφωνία "το Σαββατοκύριακο" αλλά οι Ιρανοί δηλώνουν ότι "δεν έχουμε λάβει ακόμη απόφαση" - Το παρασκήνιο των συνομιλιών

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του αξιωματούχου στο CNN, η κατ' αρχήν συμφωνία περιλαμβάνει κρίσιμες παραμέτρους που αφορούν τη γεωπολιτική σταθερότητα της περιοχής. Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία αφορά την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια θαλάσσια διαδρομή με καθοριστική σημασία για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια. Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός αποτελεί μία από τις κρισιμότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Παράλληλα, προβλέπεται η άρση των αμερικανικών περιορισμών που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα των ιρανικών λιμανιών, γεγονός που θα αποκαταστήσει την εμπορική δραστηριότητα στην περιοχή.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στο επίκεντρο

Το κεντρικό σημείο της διαπραγμάτευσης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Όπως υποστηρίζει ο Αμερικανός αξιωματούχος, το Ιράν φαίνεται διατεθειμένο να προχωρήσει στην κατάργηση του υφιστάμενου πυρηνικού προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης όλου του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού που βρίσκεται στην κατοχή του. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο θα τεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο, θα υποστεί καταστροφή επιτόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί οριστικά από το ιρανικό έδαφος. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί αυστηρή επαλήθευση και συνεχή παρακολούθηση από διεθνείς φορείς.

Οικονομικά ανταλλάγματα και άρση κυρώσεων

Ως αντάλλαγμα για τις δεσμεύσεις του, το Ιράν αναμένεται να λάβει σημαντικά οικονομικά οφέλη μέσω της σταδιακής άρσης των κυρώσεων που επιβάρυναν την οικονομία του επί μακρόν. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον διευκρινίζει ότι η οικονομική ανακούφιση δεν θα είναι άμεση ούτε θα ενεργοποιηθεί αυτόματα με την υπογραφή της συμφωνίας. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος, τα οφέλη θα προκύψουν αποκλειστικά εφόσον υπάρξει πραγματική συμμόρφωση με τις αναληφθείσες δεσμεύσεις. Η εφαρμογή των μέτρων ελάφρυνσης θα εξαρτηθεί άμεσα από τις ενέργειες και τη συνέπεια της Τεχεράνης στην τήρηση των όρων.

Η προσέγγιση βήμα προς βήμα των ΗΠΑ

Το ζήτημα της άρσης των κυρώσεων αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία των διαπραγματεύσεων. Η ιρανική πλευρά επιδιώκει σαφείς εγγυήσεις για την άμεση άρση των οικονομικών περιορισμών, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν σε μια προσέγγιση σταδιακής υλοποίησης. Σύμφωνα με την αμερικανική θέση, κάθε παραχώρηση θα συνδέεται με συγκεκριμένες και επαληθεύσιμες κινήσεις συμμόρφωσης από την πλευρά του Ιράν. Οι Ιρανοί δεν αποκομίζουν κανένα όφελος απλώς επειδή συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις ή επειδή υπογράφουν ένα Μνημόνιο Κατανόησης, όπως σημείωσε ο αξιωματούχος.

Αυτά είναι τα σημεία που επικαλείται ο αξιωματούχος

Μιλώντας στο CNN, ο αξιωματούχος επικαλέστηκε ότι ορισμένα από τα σημεία που συμφώνησαν οι δύο πλευρές είναι τα εξής:
  • Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
  • Η κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού της χώρας, το οποίο, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από το Ιράν.
  • Το Ιράν θα «ανακουφιστεί από πολλές από τις οικονομικές πιέσεις που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια», εφόσον συμμορφωθεί με τις διατάξεις της συμφωνίας
  • Κάθε φάση της συμφωνίας θα αξιολογείται ξεχωριστά και η πρόοδος σε επόμενα στάδια θα εξαρτάται από την επιτυχή ολοκλήρωση των προηγούμενων. Αυτή η μεθοδολογία στοχεύει στη διασφάλιση της συμμόρφωσης και στην αποφυγή παραβιάσεων των όρων της συμφωνίας.
Η συγκεκριμένη διαπραγμάτευση αποτελεί μια κρίσιμη στιγμή για τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν, με πιθανές επιπτώσεις στη γεωπολιτική ισορροπία της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής. Η επιτυχής ολοκλήρωση της συμφωνίας θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή στις διμερείς σχέσεις και να συμβάλει στη σταθεροποίηση μιας ευαίσθητης γεωπολιτικά περιοχής.

Για συμφωνία μιλάει ο πρόεδρος του Πακιστάν

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι ένα τελικό, συμφωνημένο κείμενο ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν έχει επιτευχθεί. “Μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι μια συμφωνία επί του τελικού κειμένου της ειρηνευτικής συμφωνίας επιτεύχθηκε και ότι το Πακιστάν τώρα εργάζεται και με τις δύο πλευρές για να οριστικοποιήσει τα επόμενα βήματα”, έγραψε ο Σαρίφ στην πλατφόρμα Χ. “Η ειρήνη ουδέποτε ήταν τόσο κοντά όσο είναι σήμερα”, δήλωσε.

Το ίδιο το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι μια συμφωνία με τις ΗΠΑ “δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά” θέλοντας κατά τα φαινόμενα να κατευνάσει την κατάσταση έπειτα από ένα οργισμένο μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ που κατηγορούσε την Τεχεράνη ότι διακινεί ένα πλαστό κείμενο. “Καθώς το Πακιστάν καταβάλλει εντατικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες, έχουμε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι μια συνεχής εκστρατεία παραπληροφόρησης διεξάγεται από αυτούς που θέλουν να υπονομεύσουν την ειρηνευτική συμφωνία”, δήλωσε επίσης ο Πακιστανός πρωθυπουργός. Το Ισλαμαμπάντ διαμεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.