Ο Αμπελάρντο ντε λα Εσπριέγια, ποινικολόγος χωρίς προηγούμενη πολιτική εμπειρία, πήρε μια οριακή νίκη στις προεδρικές εκλογές της Κολομβίας, εξέλιξη που θα σηματοδοτούσε την επιστροφή της χώρας σε συντηρητική διακυβέρνηση μετά την τετραετία του Γκουστάβο Πέτρο. Ο 47χρονος, ο οποίος είχε τη στήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συγκέντρωνε σχεδόν το 49,7% των ψήφων, με καταμετρημένο πάνω από το 99%, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της εκλογικής αρχής. Ο αντίπαλός του, ο αριστερός γερουσιαστής και μακροχρόνιος υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ιβάν Σεπέδα, λάμβανε περίπου 48,7%.

Η νίκη του ντε λα Εσπριέγια θα έβαζε τέλος στην περίοδο διακυβέρνησης του Γκουστάβο Πέτρο, του πρώτου αριστερού προέδρου της Κολομβίας, και θα ενίσχυε τη γενικότερη στροφή της Λατινικής Αμερικής προς τα δεξιά κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ.

Πανηγυρισμοί, αλλά και επεισόδια στην Κολομβία

Καθώς τα αποτελέσματα γίνονταν γνωστά, η Μπογκοτά γέμισε από φωνές, κόρνες αυτοκινήτων και βουβουζέλες, με πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους. Ο πρόεδρος Πέτρο τόνισε διαδικτυακά ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά και ότι δεν υπάρχει «πρόεδρος» μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος των ψήφων, όπως προβλέπει η διαδικασία. Ωστόσο, στους δρόμους ακούγονταν συνθήματα κατά του απερχόμενου προέδρου, με πολίτες να φωνάζουν «Έξω ο Πέτρο».



Την ίδια ώρα, διαδηλωτές έκαψαν σημαίες των ΗΠΑ και συγκρούστηκαν με μονάδες αντιμετώπισης ταραχών της αστυνομίας χθες Κυριακή το βράδυ στην Κάλι (δυτικά), της Κολομβίας, στον απόηχο των αποτελεσμάτων.

Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων προσπαθώντας να διαλύσει πλήθος αρκετών χιλιάδων ανθρώπων, ορισμένοι από τους οποίους κράδαιναν τούβλα και αυτοσχέδια ρόπαλα, εξοργισμένων μετά την οριακή νίκη του Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια έναντι του υποψηφίου της αριστεράς Ιβάν Σεπέδα, διαπίστωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου.

Ο ντε λα Εσπριέγια μεταμορφώθηκε στη διάρκεια της εκστρατείας από καλοντυμένο δικηγόρο του Μαϊάμι σε λαϊκιστή υποψήφιο με ποδοσφαιρική φανέλα και ψάθινο καπέλο. Η καμπάνια του είχε υψηλούς τόνους, με ψηφιακά εφέ από φλόγες, βίντεο τεχνητής νοημοσύνης με τίγρεις, που αποτέλεσαν τη μασκότ του, και έντονα συνθήματα κατά του Πέτρο, δίνοντάς του χαρακτηριστικά πολιτικής διασημότητας.

Η υποστήριξη από τον Τραμπ

Ο Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, ο οποίος αναδείχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών στην Κολομβία σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, δήλωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ του εξέφρασε την υποστήριξή του σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν μετά την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας.

Σκληρή ατζέντα ασφάλειας

Ο υποψήφιος της δεξιάς έθεσε στο επίκεντρο της εκστρατείας του την αποκατάσταση της ασφάλειας, την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, τη διάσωση της χώρας από αυτό που παρουσίασε ως οικονομική καταστροφή που προκάλεσε η αριστερά, καθώς και την πάταξη της διαφθοράς.

Η εκστρατεία του είχε έντονα εθνικιστικά χαρακτηριστικά, με χρήση της σημαίας, της φανέλας της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Κολομβίας και του πατριωτικού συνθήματος «Firme por la patria!», δηλαδή «Σταθερά για την πατρίδα!».

Παράλληλα, δανείστηκε ιδέες και στρατηγικές από τον πρόεδρο του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, και τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, δύο ιδιαίτερα δημοφιλείς προσωπικότητες στη Λατινική Αμερική.

Όπως και εκείνοι, υιοθέτησε επιθετικό τόνο, υποσχόμενος την κατασκευή μεγα-φυλακών και την ανάκτηση της χώρας από την προοδευτική πολιτική και την «ιδεολογία φύλου», δίνοντας προτεραιότητα, όπως είπε, στον Θεό και την οικογένεια.

Ανησυχία για αυταρχισμό

Ο ντε λα Εσπριέγια έχει δηλώσει ότι θα «ξεκοιλιάσει» την αριστερά στην Κολομβία και έχει ζητήσει από την κυβέρνηση Τραμπ να στοχοποιήσει πολιτικούς αντιπάλους του. Οι επικριτές του τον χαρακτηρίζουν πιθανό αυταρχικό ηγέτη.

Η υπόσχεσή του να κυνηγήσει εγκληματίες και να συντρίψει τους «ναρκοτρομοκράτες» της Κολομβίας, όρο που δανείστηκε από τον Τραμπ, βρήκε ισχυρή απήχηση στους υποστηρικτές του, αλλά προκάλεσε ανησυχία στους αντιπάλους του για τον κίνδυνο νέας αιματοχυσίας και αυταρχικών πρακτικών.

«Ακούγεται σαν στρατιωτικό καθεστώς», δήλωσε ο 44χρονος οδηγός ταξί στην Μπογκοτά, Άντρο Τζιοβάνι Καμέλο.

Η ψήφος των πόλεων και ο φόβος της βίας

Μεγάλο μέρος της στήριξης προς τον ντε λα Εσπριέγια προήλθε από τις πόλεις και όχι από τις απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές, όπου ένοπλες ομάδες συγκρούονται για διαδρομές διακίνησης κοκαΐνης και παράνομα ορυχεία χρυσού.

Ο ίδιος αξιοποίησε τους φόβους για επιστροφή στην έντονη βία των προηγούμενων δεκαετιών, όταν αντάρτικες οργανώσεις τοποθετούσαν βόμβες και προχωρούσαν σε απαγωγές ακόμη και στους πολυσύχναστους δρόμους της Μπογκοτά. Έδωσε επίσης έμφαση στην εκτεταμένη εκβίαση από εγκληματικές οργανώσεις, η οποία έχει πλήξει σοβαρά τις μικρές επιχειρήσεις.

Ο 28χρονος σερβιτόρος Κάρλος Μοράλες, ο οποίος ψήφισε την Κυριακή στην Μπαρανκίγια, δήλωσε ότι η ενίσχυση της ασφάλειας θα μπορούσε να φέρει περισσότερες θέσεις εργασίας και ξένες επενδύσεις, οι οποίες, όπως είπε, μειώθηκαν επί προεδρίας Πέτρο.

«Η αριστερά ζήτησε μια ευκαιρία», είπε ο Μοράλες. «Δεν είδαμε πολύ καλά αποτελέσματα».

Εκστρατεία υπό τη σκιά της βίας

Η έμφαση που έδωσε στην ασφάλεια αποτυπώθηκε και στην εικόνα της προεκλογικής του εκστρατείας. Ο ντε λα Εσπριέγια εμφανιζόταν με αλεξίσφαιρο γιλέκο, μιλούσε σε συγκεντρώσεις πίσω από αλεξίσφαιρο γυαλί και κατήγγειλε τη βία που σημάδεψε την εκλογική περίοδο.

Στην προεκλογική περίοδο καταγράφηκαν οι δολοφονίες ενός άλλου συντηρητικού υποψηφίου για την προεδρία και δύο εργαζομένων της δικής του εκστρατείας, γεγονότα που ενίσχυσαν περαιτέρω το κεντρικό μήνυμα του υποψηφίου για την ανάγκη αποκατάστασης της τάξης.

Η εκλογική αρχή ανακοίνωσε ότι η συμμετοχή ήταν η υψηλότερη από τότε που η Κολομβία υιοθέτησε σύστημα δύο γύρων πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Ταυτόχρονα, η αναμέτρηση κατέγραψε τη μικρότερη διαφορά μεταξύ δύο υποψηφίων στην ίδια περίοδο.