Η στρατηγική θέση της Τουρκίας βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, που την επόμενη Τρίτη θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, δεν αποτελεί τον μοναδικό λόγο. Ο κομβικός της ρόλος στον πόλεμο ΗΠΑ, Ισραήλ – Ιράν, οι διπλωματικές της κινήσεις στη ρωσοτουρκική διένεξη, οι ισχυρές συμμαχίες στη Μέση Ανατολή και την Αφρική την καθιστούν έναν ισχυρό παίκτη στην περιοχή.

Διαβάστε: Τουρκία: Η αφωνία της Κάγια Κάλας, οι πιέσεις Φιντάν για την Τελωνειακή Ένωση και το μπλόκο της Κύπρου - Άγγελος Συρίγος στο parapolitika.gr: "Άσχημη εικόνα με τους Ευρωπαίους να τρέχουν αντί να ασκούν κριτική στον Ερντογάν"

Στην Ουάσιγκτον κυριαρχούν ακόμη οι θετικές δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, περί «δώρων» στην Τουρκία, ξεσηκώνοντας αντιδράσεις. Χθες, ένας ακόμη Ρεπουμπλικάνος βουλευτής, ο Μάικ Λόλερ, ηγήθηκε μιας νέας προσπάθειας στο Κογκρέσο, καλώντας τον κ. Τραμπ να διατηρήσει την απαγόρευση μεταφοράς των αεροσκαφών που επιβλήθηκε το 2019. Ο κ. Λόλερ, με επιστολή του που διανεμήθηκε μεταξύ των μελών του Κογκρέσου για συλλογή υπογραφών, καταφέρεται εναντίον της Τουρκίας, κάνοντας λόγο για «συνεχιζόμενη επιθετικότητα του Προέδρου Ερντογάν προς τους μεγάλους εταίρους της Αμερικής», σημειώνοντας πως «η Άγκυρα συνεχίζει να διατηρεί στρατιωτική παρουσία στο κατεχόμενο από την Τουρκία βόρειο τμήμα της Κύπρου και έχει εμπλακεί σε επιθετικές ενέργειες εναντίον της Ελλάδας». Υπογραμμίζει ακόμη ότι η απόκτηση του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα κατέστησε σαφές ότι η Τουρκία δεν μπορεί να συμμετέχει σε ένα τόσο κρίσιμο και τεχνολογικά προηγμένο αμυντικό πρόγραμμα.

Τη σχέση της με την Άγκυρα φαίνεται να ενισχύει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία. Χθες, ο Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, σε συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα Hürriyet Daily News, δήλωσε ότι «η σχέση ΕΕ - Τουρκίας είναι στρατηγικής σημασίας». Σύμφωνα, μάλιστα, με την εφημερίδα, η Τουρκία παραμένει ο πέμπτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ, με το διμερές εμπόριο να αγγίζει το ιστορικό υψηλό των 217,6 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2025. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας εξέφρασε τη βούληση να εκσυγχρονιστεί η Τελωνειακή Ένωση ΕΕ - Τουρκίας, παρά το βέτο της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο, μάλιστα, επικαλέστηκε μία μέρα νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν.

Τουρκία: "Ο αναβαθμισμένος ρόλος της για Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων" - Τι λέει ο Χάρης Τζήμητρας στο parapolitika.gr

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και τομεάρχης Εξωτερικών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ), Χάρης Τζήμητρας, μιλώντας στο parapolitika.gr, υποστηρίζει ότι ο αναβαθμισμένος ρόλος της Τουρκίας για Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων. Όπως επισημαίνει, «καταρχήν αφορά στη συσταλτική και, άρα, μυωπική ερμηνεία από την ΕΕ της ασφάλειας με στρατιωτικούς όρους. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί οι μεγάλες δυνατότητες της Τουρκίας στον τομέα αυτό θεωρούνται απαραίτητες. Δεύτερον, της ακόμα πιο κοντόφθαλμης αντίληψης κινδύνων για την Ευρώπη από πλευράς του Ευρωπαϊκού Βορρά, που αναγνωρίζει και αντιλαμβάνεται ως μοναδική απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια τη Ρωσία. Αυτό, όμως, αγνοεί το γεγονός ότι η Ελλάδα, όπως και η Κύπρος, δέχονται απειλές από την Τουρκία, την οποία η ΕΕ εκθειάζει ή, τουλάχιστον, δεν ψέγει. Δεν νοείται να αναγνωρίζει η ΕΕ ως απειλή για την ασφάλειά της μόνο τη Ρωσία, αλλά να εθελοτυφλεί μπροστά σε απειλές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια που εκκινούν από μία χώρα η οποία αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της ΕΕ. Τρίτον, από τη συναλλακτικότητα που χαρακτηρίζει τόσο την αμερικανική πολιτική σήμερα όσο και, όλο και περισσότερο, την ευρωπαϊκή. Αυτό εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, την προσέγγιση της Τουρκίας και την αντιμετώπισή της. Η Ευρώπη διακηρύσσει ότι θέλει να γίνει πιο γεωπολιτική. Αυτό, κατά την άποψή μου, σημαίνει και περισσότερη συναλλακτικότητα, σαφώς εις βάρος των αρχών και των κανόνων που τη διέπουν ως σήμερα. Έτσι εξηγείται και η σιωπή της Ευρώπης αναφορικά με ζητήματα αρχών και δικαίου στην Τουρκία, προς χάρη της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας».

Σύμφωνα με τον κ. Τζήμητρα, με τα δεδομένα αυτά, για την αποτελεσματική προάσπιση των συμφερόντων της, η Ελλάδα χρειάζεται μία εξωτερική πολιτική με ρεαλισμό, αλλά αδιαπραγμάτευτα στη βάση αρχών. Όπως τονίζει, «το δίκαιο είναι τόσο η καλύτερη ασπίδα για μας όσο και αυτό που μας ξεχωρίζει από χώρες με αναθεωρητισμό μόνο λόγω ωμής ισχύος. Το τονίζω αυτό γιατί η Ελλάδα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτική όταν η κυβερνητική πολιτική φαίνεται να κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση. Η σιωπή για τη γενοκτονία στη Γάζα, η συμμετοχή μας ως παρατηρητή στο συμβούλιο ειρήνης του κ. Τραμπ, που υποσκάπτει τα Ηνωμένα Έθνη, οι επισκέψεις στον καταζητούμενο κ. Νετανιάχου, ενάντια στις αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, στου οποίου το Καταστατικό είμαστε μέλος, και οι δηλώσεις τύπου «δεν είναι ώρα να συζητήσουμε τη νομιμότητα της επέμβασης στη Βενεζουέλα» είναι, νομίζω, εξαιρετικά προβληματικές για μας. Υποσκάπτουν και αποδυναμώνουν την αξιοπιστία μας όταν, δικαίως, ζητούμε, λ.χ., κυρώσεις αναφορικά με τις τουρκικές προκλήσεις. Η πολιτική μας πρέπει να στηρίζεται σε αρχές και στο δίκαιο, αλλά και να χαρακτηρίζεται από στρατηγική με αρχή, μέση και τέλος, και όχι μόνο από τακτικισμούς στις διμερείς και πολυμερείς μας σχέσεις. Αυτό, φυσικά, περιλαμβάνει και την αναμενόμενη προσέγγιση στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αλλά μόνο με τη δέσμευση της Τουρκίας σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου».