Η ενίσχυση της εθνικής της αεράμυνας και η αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας στον αμυντικό σχεδιασμό της Νατοϊκής Συμμαχίας βρίσκονται στην προμετωπίδα των στόχων που θέτει η Τουρκία στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα διεξαχθεί την επόμενη Τρίτη και Τετάρτη στην Άγκυρα. Στο επίκεντρο της ατζέντας βρίσκεται ακόμη και η ενίσχυση της ανατολικής και νότιας πτέρυγας του ΝΑΤΟ, σε μια περίοδο έντονης περιφερειακής αστάθειας.

Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ: Οι στόχοι της Τουρκίας και η αναβάθμιση του ρόλου της στη Συμμαχία

Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, την Τρίτη κατέστησαν σαφές ότι η χώρα του αξιολογεί σοβαρά την αγορά των πυραυλικών συστημάτων SAMP/T, αλλά και των Patriot. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μακροπρόθεσμο σχέδιο εκσυγχρονισμού των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, ενώ θα επιτευχθούν και οι νατοϊκοί στόχοι που έχουν τεθεί για το 2029.

Έχει ιδιαίτερη αξία το ενδιαφέρον της Άγκυρας για το σύστημα SAMP/T, καθώς πρόκειται για προϊόν της γαλλοϊταλικής κοινοπραξίας Eurosam, που αποτελεί την ευρωπαϊκή εναλλακτική για την αντιμετώπιση αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων, και αναμένεται να ενσωματωθεί πλήρως στην αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι το ενδιαφέρον της Τουρκίας για την προμήθεια αντιβαλλιστικών πυραύλων εντοπίζεται τόσο στις αμερικανικές όσο και στις ευρωπαϊκές αγορές.

Παράλληλα, η Τουρκία διατηρεί πάντα στην ατζέντα την ένταξή της στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ReArm Europe, και ειδικότερα στο SAFE, από το οποίο αποκλείστηκε μετά το βέτο της Αθήνας και της Λευκωσίας. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, τόνισε ότι οι νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ασφαλείας, αν και θετικές, «στερούνται συμπερίληψης», αποδεικνύοντας ότι η Τουρκία θα επιδιώξει κατά τις εργασίες της Συνόδου να προβλεφθεί μία θεμελιώδης αλλαγή στον τρόπο λήψης αποφάσεων εντός της Συμμαχίας που θα τη συμπεριλάβει στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα. Η Άγκυρα απαιτεί να συμμετάσχει ισότιμα στον σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων των ευρωπαϊκών αμυντικών δομών, θεωρώντας ότι η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς την τουρκική συμβολή, όπως υποστήριξε την Τρίτη ο Τούρκος υπουργός Άμυνας.

Αντώνης Κλάψης στο parapolitika.gr: Γιατί οι Ευρωπαίοι θέλουν την Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα

Ο καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, Αντώνης Κλάψης, υποστηρίζει στο parapolitika.gr ότι επιδίωξη της Τουρκίας είναι να λάβει χρήματα από τα αμυντικά ευρωπαϊκά προγράμματα και να αυξήσει το γεωπολιτικό της βάρος. Αλλά, όπως υποστηρίζει, «από την άλλη, αν το δούμε από την πλευρά των Ευρωπαίων και πολλοί Ευρωπαίοι θέλουν την Τουρκία. Η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα, έχει δική της αμυντική βιομηχανία, είναι πελάτης σε πολλά συστήματα των ευρωπαϊκών πολεμικών βιομηχανιών, έχει μεγάλο στρατό και έναν νατοϊκό στρατό. Επιπλέον, έχει και προθυμία να τον χρησιμοποιήσει. Έχει στρατό όχι μόνο ετοιμοπόλεμο, αλλά εμπειροπόλεμο. Γιατί τουρκικά στρατεύματα πολεμούν κατά διαστήματα στη Συρία, στο Ιράκ και αλλού. Άρα έχουν και τεχνογνωσία επί του πεδίου. Θα βάλω και μία άλλη παράμετρο. Έχουν και τη διάθεση να τον χρησιμοποιήσουν αυτό τον στρατό και αντίστροφα οι Ευρωπαίοι τον καλοβλέπουν, διότι, αν τυχόν χρειαστεί να γίνει χρήση ενόπλων δυνάμεων, οι Βέλγοι, οι Ολλανδοί, οι Σουηδοί και άλλοι θα προτιμήσουν να πηγαίνουν στο μέτωπο τουρκικά στρατεύματα και να γυρίζουν Τούρκοι στα φέρετρα, παρά να πηγαίνουν Βέλγοι, Ολλανδοί, Σουηδοί. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να γίνει και σε αυτό θα πιέσει η Τουρκία και ενδεχομένως θα πάρει κάτι πάνω».

«Θα λέγαμε "κράτα μικρό καλάθι" για ό,τι πρόκειται να συμβεί»

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές, προσδίδει στην Τουρκία δύο πλεονεκτήματα, τα οποία αναμένεται να εργαλειοποιήσει προκειμένου να πετύχει τους στόχους της. Το πρώτο εστιάζεται στο πλεονέκτημα που έχει ως φιλοξενούσα χώρα της Συνόδου και το δεύτερο στην άφιξη του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, στην Άγκυρα, ο οποίος στέκεται ιδιαίτερα θετικά απέναντί της. Σύμφωνα με τον κ. Κλάψη, «τα αβαντάζ αυτά παίζουν κάποιο ρόλο, αλλά δεν μπορώ να πω ότι είναι τόσο καθοριστικό ότι η Τουρκία φιλοξενεί τη Σύνοδο. Δεν νομίζω ότι αυτό είναι καθοριστικό για τις επιδιώξεις της. Η άποψη του Τραμπ, όμως, σίγουρα είναι πιο σημαντική. Αλλά επειδή είναι ένας άνθρωπος πολύ ευμετάβλητος στις απόψεις του, δεν είναι για να τον παίρνεις και στα 100% υπ’ όψιν σε αυτά που λέει. Θα λέγαμε "κράτα μικρό καλάθι" για ό,τι πρόκειται να συμβεί».

«Κανείς δεν θέλει να αλλάξει τις ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ την επόμενη εβδομάδα αντιμετωπίζεται από την τουρκική διπλωματία και ως μία ευκαιρία να αναγνωριστεί ο στρατηγικός ρόλος της από τους ηγέτες της ΕΕ, προσβλέποντας πάντα στο ξεπάγωμα των ενταξιακών διαδικασιών. Σύμφωνα με τον κ. Κλάψη «οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να κρατήσουν μία ισορροπία. Από τη μία, θέλουν την Τουρκία ως χώρα συνδεδεμένη με την Ένωση, γιατί είναι μεγάλη αγορά, έχει φθηνό εργατικό δυναμικό αν χρειαστεί κ.τ.λ. Από την άλλη, δεν θέλουν την Τουρκία ισότιμο μέλος της Ένωσης. Γι’ αυτό την έχουν σε έναν προθάλαμο μόνιμα, χωρίς να τη βάζουν μέσα στο σαλόνι. Δεν νομίζω ότι θα αλλάξει κάτι σε αυτό. Διότι ούτε η Τουρκία έχει την πρόθεση να προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά δεδομένα, αφού πρέπει να αλλάξει το κράτος δικαίου ή να δώσει δικαιώματα στους πολίτες. Δεν νομίζω ότι πρόκειται να τα κάνει ποτέ αυτά. Ούτε οι Ευρωπαίοι έχουν την πρόθεση να βάλουν στο κεφάλι τους την Τουρκία, με την έννοια ότι, αν μπει η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα μετά τη Γερμανία και σε μερικά χρόνια θα είναι η πρώτη. Επομένως, θα έχει τους περισσότερους ευρωβουλευτές, θα έχει ειδικό βάρος στη λήψη αποφάσεων. Και φαίνεται ότι κανείς δεν θέλει να αλλάξει τις ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Σε μία μόλις εβδομάδα, η Τουρκία θα διοργανώσει μία από τις πλέον καθοριστικές Συνόδους του ΝΑΤΟ. Εάν θα πετύχει τους στόχους της αναμένεται να επιβεβαιωθεί. Το βέβαιο είναι ότι θα επιδιώξει να λάβει το «πράσινο φως» για κρίσιμες εξοπλιστικές προμήθειες, που θα θωρακίσουν τον εναέριο χώρο της.