Με νέες επικρίσεις κατά του ΝΑΤΟ και των Ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ μεταβαίνει στην Τουρκία ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για τη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας. Η άφιξη του Αμερικανού προέδρου παρακολουθείται με ανησυχία από Ευρωπαίους διπλωμάτες, οι οποίοι εκφράζουν την ελπίδα ότι η φετινή Σύνοδος δεν θα εξελιχθεί σε νέα δοκιμασία για τις διατλαντικές σχέσεις. Όπως σχολιάζουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, οι ηγέτες της Συμμαχίας εύχονται ο Τραμπ να μην προχωρήσει σε μια νέα αμφισβήτηση της σχέσης του με το ΝΑΤΟ, με διακήρυξη «ανεξαρτησίας».

Διαβάστε: Τραμπ: Θα συζητήσει το ζήτημα της Ουκρανίας στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ - "Ο Πούτιν αισθάνεται πίεση"

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι οι ευρωπαϊκές χώρες επωφελούνται από την αμερικανική στρατιωτική προστασία χωρίς να συμβάλλουν στον ίδιο βαθμό στις αμυντικές δαπάνες. Παρά το γεγονός ότι η πίεσή του έχει οδηγήσει σε αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών αρκετών κρατών-μελών, ο ίδιος συνεχίζει να εκφράζει δημόσια τη δυσαρέσκειά του. Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα έχει κατηγορήσει τους συμμάχους του ότι δεν παρείχαν επαρκή στήριξη στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν.

Washington Post: Ευκαιρία για τον Τραμπ να ασκήσει πίεση στους ομολόγους του

Όπως μεταδίδει η Washington Post, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει τις συνόδους του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία να ασκήσει πίεση στους ομολόγους του, απολαμβάνοντας τις διαπραγματεύσεις και τις αντιδράσεις των ηγετών όταν τους ασκεί δημόσια κριτική ή διατυπώνει απειλές.

Το παρασκήνιο των τελευταίων εβδομάδων δείχνει και την προσπάθεια της Συμμαχίας να αποφύγει νέες εντάσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, παρουσίασε πρόσφατα στον Λευκό Οίκο αυτό που αποκάλεσε «Trump trillion», αποδίδοντας στον Τραμπ τη μεγάλη αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει μάλιστα ότι αν η Σύνοδος δεν φιλοξενούνταν από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Τουρκία, πιθανότατα δεν θα συμμετείχε.

Τι θα περιλαμβάνει η ατζέντα Τραμπ & Ερντογάν

Σύμφωνα με το πρόγραμμα που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αφιχθεί στην Άγκυρα την Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 14:15. Στις 15:00 θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής στο Λευκό Παλάτι και στις 15:15 θα πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στο επίκεντρο της συνάντησης Τραμπ – Ερντογάν αναμένεται να βρεθεί μια ευρεία ατζέντα στρατηγικών ζητημάτων.

Πρώτο θέμα θα είναι η αμυντική συνεργασία, με συζητήσεις για την άρση των κυρώσεων CAATSA, την πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, την πώληση κινητήρων για τα τουρκικά μαχητικά KAAN και νέα εξοπλιστικά προγράμματα, μετά και την πρόθεση του Αμερικανού προέδρου να εγκρίνει την πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών αξίας 700 εκατ. δολαρίων. Παράλληλα, οι δύο ηγέτες θα εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης των εμπορικών σχέσεων με στόχο διμερή όγκο συναλλαγών 100 δισ. δολαρίων, ενώ στην ατζέντα βρίσκεται και η ενεργειακή συνεργασία, με έμφαση στην πολιτική πυρηνική ενέργεια και νέες επενδύσεις. Τέλος, αναμένεται να συζητηθούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή, όπως η ανοικοδόμηση της Συρίας και της Γάζας, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς και ζητήματα που αφορούν την τρομοκρατία και τη δράση της FETÖ.

Στις 19:00 θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ. Η κύρια συνεδρίαση της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, με περιορισμένη διάρκεια, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος απρόβλεπτων εντάσεων. Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αλλά και με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ Σαράα.

Τραμπ για τους συμμάχους του: "Θέλω μόνο την αφοσίωσή τους"

Ερωτηθείς τι ακριβώς περιμένει από τους συμμάχους του, ο Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά: «Θέλω μόνο την αφοσίωσή τους», μια δήλωση που αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τις υπόλοιπες χώρες της Συμμαχίας.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν να εμφανιστούν περισσότερο ενωμένοι απέναντι στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον. Στη Σύνοδο αναμένεται να παρουσιάσουν νέα στοιχεία που δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αύξησαν πέρυσι τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 139 δισ. δολάρια, ενώ προγραμματίζονται και νέες συμφωνίες εξοπλιστικών προγραμμάτων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Παράλληλα, οι χώρες του ΝΑΤΟ αναμένεται να ανακοινώσουν νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία ύψους περίπου 70 δισ. δολαρίων για το 2026 και το 2027, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν οικονομικά οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ανησυχία για την στάση του Τραμπ

Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις παραμένει η ανησυχία για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ. Διπλωμάτες εκτιμούν ότι, σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, δεν αναμένεται να απειλήσει με αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, όμως αναγνωρίζουν ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τη διάθεσή του κατά την άφιξή του στην Τουρκία.

Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι υπάρχει φόβος ο Τραμπ να εμφανιστεί κουρασμένος και εκνευρισμένος, έπειτα από ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα τις τελευταίες ημέρες.

Η ένταση στις διατλαντικές σχέσεις έχει ενισχυθεί τους τελευταίους μήνες, τόσο μετά τις απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία όσο και μετά την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν, η οποία πραγματοποιήθηκε χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με αρκετούς Ευρωπαίους συμμάχους.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εξετάζει τη σταδιακή μείωση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ευρώπη, γεγονός που έχει εντείνει τις ανησυχίες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Παρότι οι περισσότερες χώρες δηλώνουν έτοιμες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνα της ηπείρου, ζητούν στενό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε οποιαδήποτε αναδιάταξη δυνάμεων να γίνει σταδιακά και χωρίς να δημιουργηθούν κενά ασφαλείας.

Διπλωμάτες της Συμμαχίας εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι η Σύνοδος θα ολοκληρωθεί χωρίς σοβαρές αναταράξεις. Ωστόσο, παραδέχονται ότι η απρόβλεπτη στάση του Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο παράγοντα αβεβαιότητας για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.