Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να μεταβαίνει στις εργασίες της εμφανώς δυσαρεστημένος από τη στάση που κράτησαν αρκετοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η δυσαρέσκεια αυτή δεν περιορίζεται σε διπλωματικό επίπεδο, αλλά επηρεάζει συνολικά την ατμόσφαιρα της Συνόδου, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ σκοπεύει να καταστήσει σαφές ότι θεωρεί πως αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δεν ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις τους απέναντι στη Συμμαχία και στην Ουάσιγκτον. 

Διαβάστε: Live οι εργασίες της Συνόδου ΝΑΤΟ: Aπό λεπτό σε λεπτό η συνομιλία Τραμπ και Ερντογάν - Το γεωπολιτικό πόκερ και το τουρκικό παζάρι, στο επίκεντρο τα F-35

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η άρνηση ορισμένων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ να διαθέσουν αεροπορικές βάσεις για τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν ή να συμμετάσχουν στρατιωτικά στις επιχειρήσεις για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται πως ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον σκεπτικισμό του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Συμμαχία. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος εδώ και χρόνια ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή των Ευρωπαίων στην κοινή άμυνα, εμφανίζεται πλέον πιο επικριτικός από ποτέ απέναντι στους συμμάχους, θεωρώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την ασφάλεια της Δύσης.

Το Axios επισημαίνει ότι τις τελευταίες εβδομάδες ο Τραμπ προχώρησε σε δημόσιες επιθέσεις κατά αρκετών Ευρωπαίων ηγετών. Ανάμεσά τους ήταν η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, για την οποία υποστήριξε πως τον «παρακάλεσε» να φωτογραφηθεί μαζί του κατά τη διάρκεια της Συνόδου της G7, ενώ λίγες ημέρες αργότερα δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα σατιρικό meme συνοδευόμενο από τη φράση «Απαιτείται περιοριστική εντολή». Αντίστοιχα επικριτικός εμφανίστηκε και απέναντι στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ζητώντας ακόμη και την παραίτησή του, χαρακτηρίζοντάς τον αδύναμο και αφήνοντας να εννοηθεί ότι η στάση του απέναντι στο Ιράν αποδεικνύει πως «δεν είναι Ουίνστον Τσώρτσιλ».

Τραμπ: Οι πιέσεις για το ΝΑΤΟ, οι συναντήσεις με Ερντογάν και Ζελένσκι και τα ανοιχτά μέτωπα

Σύμφωνα με το Axios, ακόμη και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δεν κατάφερε να βελτιώσει το κλίμα στις σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο, παρά τις προσπάθειες που έγιναν τους προηγούμενους μήνες. Ο Τραμπ φέρεται να απέρριψε κάθε προσπάθεια προσέγγισης, επαναλαμβάνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους δεν χρειαζόμαστε τίποτα. Θέλω απλώς πίστη».

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρακολουθούν με ανησυχία τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον σχετικά με την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη. Ήδη το Πεντάγωνο έχει μειώσει από τέσσερις σε τρεις τις μάχιμες ομάδες του αμερικανικού στρατού που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ακυρώνοντας παράλληλα την ανάπτυξη περίπου 4.000 στρατιωτών στην Πολωνία. Παράλληλα, έχουν περιοριστεί τα διαθέσιμα μαχητικά αεροσκάφη, τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού και τα πολεμικά πλοία που μπορούν να διατεθούν στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση κρίσης, εξέλιξη που υποχρεώνει τις ευρωπαϊκές χώρες να σχεδιάζουν την άμυνά τους με μικρότερη αμερικανική στρατιωτική συνδρομή.

Στο πλαίσιο της Συνόδου, ο Τραμπ αναμένεται να επιμείνει στην αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών στο 5% του ΑΕΠ, στόχος που, σύμφωνα με τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ, αποτελεί βασική προτεραιότητα της αμερικανικής κυβέρνησης. Στόχος της Ουάσιγκτον είναι η Ευρώπη και ο Καναδάς να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας της Συμμαχίας.

Το δημοσίευμα αναφέρει ακόμη ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να θεωρεί στρατηγικής σημασίας την απόκτηση ελέγχου της Γροιλανδίας από τη Δανία, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τις δυνατότητες του ΝΑΤΟ στον Αρκτικό Ωκεανό και θα διευκόλυνε την παρακολούθηση της Ρωσίας. Ωστόσο, η συγκεκριμένη προοπτική εξακολουθεί να απορρίπτεται τόσο από τη Δανία όσο και από αρκετούς συμμάχους.

Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ θα πραγματοποιήσει σειρά κρίσιμων διμερών επαφών, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν οι συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Παράλληλα, αναμένεται να συναντήσει και τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνάντηση με τον Ζελένσκι, καθώς το Κίεβο προσδοκά πρόοδο τόσο στο θέμα της ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας με συστήματα Patriot όσο και στις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία.

Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε πρόσφατες συνομιλίες τόσο με τον Ζελένσκι όσο και με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται το Axios εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, σημειώνοντας ότι, παρά τις σημαντικές απώλειες και τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η Ρωσία, παραμένει αβέβαιο αν ο Ρώσος πρόεδρος είναι πραγματικά διατεθειμένος να προχωρήσει σε μια συμφωνία που θα οδηγήσει στη λήξη της σύγκρουσης.