Η Μαρίν Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ, δύο από τις πιο αμφιλεγόμενες φιγούρες της ευρωπαϊκής λαϊκιστικής δεξιάς, βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρά σκάνδαλα που θα μπορούσαν να τερματίσουν την καριέρα οποιουδήποτε συμβατικού πολιτικού. Ωστόσο, αντί να υποχωρήσουν, επιλέγουν την ολοκληρωτική αντεπίθεση ακολουθώντας πιστά τη συνταγή που χρησιμοποίησε ο Ντόναλντ Τραμπ για να κερδίσει την προεδρία των ΗΠΑ το 2024, αναφέρει το Politico.

Διαβάστε: Μαρίν Λεπέν: Καταδικασμένη αλλά υποψήφια στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας - Ξεκινά την προεκλογική εκστρατεία αδιαφορώντας για τις επικρίσεις των αντιπάλων της

Δικαστικές περιπέτειες και πολιτικές αντεπιθέσεις

Η ηγέτιδα του Εθνικού Συναγερμού στη Γαλλία, Μαρίν Λεπέν, κρίθηκε ένοχη για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το δικαστήριο της επέβαλε τη χρήση ηλεκτρονικού βραχιολιού για διάστημα ενός έτους, μια απόφαση που θα μπορούσε να στιγματίσει οποιονδήποτε πολιτικό. Την ίδια περίπου στιγμή, ο Νάιτζελ Φάρατζ ανακοίνωσε την παραίτησή του από το βρετανικό κοινοβούλιο, πιεζόμενος από αποκαλύψεις σχετικά με τα οικονομικά του και τις επαφές του με καταδικασμένους. Αντί όμως να αποσυρθούν από το προσκήνιο, όπως θα πράττανε οι παραδοσιακοί πολιτικοί μετά από τέτοια σκάνδαλα, και οι δύο πέρασαν άμεσα σε επιθετική προεκλογική κινητοποίηση. Η Λεπέν ξεκίνησε την προεδρική της εκστρατεία λίγες ώρες μετά την καταδίκη της, ενώ ο Φάρατζ προκάλεσε τους επικριτές του σε αναπληρωματικές εκλογές στην εκλογική του περιφέρεια.

Η συνταγή Τραμπ που κατακτά την Ευρώπη

Στο κέντρο της στρατηγικής που ακολουθούν τόσο η Μαρίν Λεπέν όσο και ο Νάιτζελ Φάρατζ βρίσκεται η μέθοδος που εφάρμοσε επιτυχώς ο Ντόναλντ Τραμπ: κατηγορηματική άρνηση των κατηγοριών, στοχοποίηση μιας διεφθαρμένης πολιτικής ελίτ και πίστη ότι οι ψηφοφόροι θα συμφωνήσουν με αυτή την ερμηνεία. Το ερώτημα που απασχολεί τους αναλυτές είναι αν αυτή η τακτική που λειτούργησε στην Αμερική μπορεί να αποδώσει καρπούς και στην Ευρώπη. Ο Πιέρ Αλεξάντρ Ανγκλάντ, βουλευτής του κόμματος του Εμανουέλ Μακρόν, παρατηρεί ότι οι δύο πολιτικοί αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μοιράζονται την ίδια ιδεολογία, την ίδια πολιτική ατζέντα και τον ίδιο τρόπο να καταγγέλλουν το σύστημα στο οποίο συμμετέχουν, υπονομεύοντας τους θεσμούς και στρέφοντας τους πολίτες εναντίον του δημοκρατικού συστήματος.

Το αφήγημα του θύματος ως πολιτικό όπλο

Η Μαρίν Λεπέν παρουσιάζει τις δικαστικές της περιπέτειες ως συντονισμένη επίθεση του πολιτικού κατεστημένου. Πέρυσι, όταν της επιβλήθηκε αρχικά στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι, δήλωσε ότι οι δικαστές εφάρμοσαν πρακτικές που θεωρούνταν προνόμιο αυταρχικών καθεστώτων. Μετά την πρόσφατη απόφαση που της επιτρέπει να είναι υποψήφια, μαλάκωσε τη ρητορική της και άσκησε έφεση, γεγονός που παγώνει προσωρινά την τοποθέτηση του ηλεκτρονικού βραχιολιού. Από την πλευρά του, ο Ντάνι Κρούγκερ, στέλεχος του Reform UK, υποστηρίζει ότι ο Νάιτζελ Φάρατζ κουράστηκε από την οργανωμένη προσπάθεια του κατεστημένου να τον πλήξει προσωπικά. Σύμφωνα με το Politico, η κυβέρνηση προσπαθεί να αλλάξει τους κανόνες για να σταματήσει την άνοδο του κινήματός τους, ενώ τα συστημικά μέσα ενημέρωσης συμμετέχουν σε αυτή τη στρατηγική.

Οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα

Παρά τα σκάνδαλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η τακτική αποδίδει καρπούς. Η Μαρίν Λεπέν προηγείται με 54% έναντι 46% του κεντροδεξιού Εντουάρ Φιλίπ σε πρόσφατη μέτρηση του ινστιτούτου Ifop, ενώ η Γαλλία ετοιμάζεται να εκλέξει πρόεδρο σε δέκα μήνες. Στη Βρετανία, το Reform UK του Φάρατζ προηγείται στις δημοσκοπήσεις, οδεύοντας προς την εξουσία. Ο βουλευτής Ματίας Ρενό απορρίπτει τον χαρακτηρισμό της στρατηγικής ως "Τραμπική", υποστηρίζοντας ότι η Λεπέν απλώς εξαντλεί τα νόμιμα μέσα που της παρέχει το κράτος δικαίου. Ωστόσο, οι ομοιότητες με τον τρόπο που ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετώπισε τις δικές του νομικές προκλήσεις είναι εμφανείς. Οι πολιτικές κρίσεις, η ακρίβεια και η υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών ενισχύουν την άκρα δεξιά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι πολίτες νιώθουν ότι οι παραδοσιακοί πολιτικοί δεν τους ακούν και δεν ανταποκρίνονται στα προβλήματά τους. Ο καθηγητής Στέιν βαν Κέσελ επισημαίνει ότι το αφήγημα των συνωμοσιών είναι ισχυρό επειδή εκατομμύρια ψηφοφόροι νιώθουν παρόμοια αδικημένοι από το σύστημα. Αυτό το κλίμα δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για πολιτικούς όπως η Μαρίν Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ, οι οποίοι μπορούν να παρουσιάζουν τα προσωπικά τους σκάνδαλα ως απόδειξη ότι το κατεστημένο τους φοβάται και προσπαθεί να τους σταματήσει με κάθε μέσο.

Το ρίσκο της υπερβολής

Για τον Φάρατζ, ωστόσο, το ρίσκο είναι σημαντικό. Τα μεγάλα κόμματα χαρακτήρισαν τις αναπληρωματικές εκλογές στην περιφέρειά του ως "κόλπο" και "απάτη", ανακοινώνοντας ότι δεν θα κατεβάσουν υποψηφίους. Ο μόνος αντίπαλος που δήλωσε συμμετοχή είναι ο σατιρικός χαρακτήρας "Κόμης Κάδος", μια φιγούρα με μαύρη κάπα και έναν ασημένιο κάδο σκουπιδιών στο κεφάλι. Αν ο Νάιτζελ Φάρατζ γίνει το επίκεντρο ενός τέτοιου σατιρικού σχολίου, η ζημιά στην εικόνα του ίσως αποδειχθεί μεγαλύτερη από τις επιθέσεις του πολιτικού κατεστημένου. Ο βαν Κέσελ διστάζει να προβλέψει ότι αυτό θα σημάνει το τέλος του Φάρατζ, τονίζοντας ότι η στήριξη προς την άκρα δεξιά δεν εξαφανίζεται επειδή ένας πολιτικός είχε μια κακή μέρα. Το ερώτημα παραμένει: θα μπορέσουν η Μαρίν Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ να μετατρέψουν τα σκάνδαλά τους σε πολιτικό κεφάλαιο, όπως έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ, ή θα αποδειχθεί ότι η Ευρώπη έχει διαφορετικά όρια ανοχής από την Αμερική;