Θα μεταφερθούν τελικά σε χώρα του Κόλπου οι ρωσικοί πύραυλοι S-400, όπως έγραψε η της Hürriyet; Το ζήτημα δεν είναι τελικά τόσο απλό, όσο παρουσιάζεται από τον τουρκικό Τύπο. Ως μία άλυτη τρίλιζα, οι S-400 κινούνται μεταξύ της Τουρκίας, που επιδιώκει να τους ξεφορτωθεί για να πάρει τα F-35, την Αμερική του Τραμπ, που ενδίδει στο αίτημα του «φίλου», την Αθήνα, τη Λευκωσία και το Τελ Αβίβ, που αντιδρούν, αλλά κυρίως μέσω της Ρωσίας, που ακόμη δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά της.


Γιατί η Άγκυρα θέλει να απομακρύνει τους S-400

Το θέμα πυροδότησε άρθρο του δημοσιογράφου της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Χουριέτ, Aldulkadir Selvi, ο οποίος δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του ΝΑΤΟ παρουσίασε ως δεδομένο γεγονός ότι οι «S-400 πηγαίνουν σε τρίτη χώρα». Μάλιστα, ήταν τόσο βέβαιος για την είδηση, που προανήγγειλε επίσημη ανακοίνωση από την τουρκική κυβέρνηση, η οποία θα γινόταν χθες, Παρασκευή. «Πρέπει να ρωτάμε "τι απέγιναν;" και όχι "τι θα απογίνουν οι S-400;"» έγραψε χαρακτηριστικά στη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Χουριέτ. Ήταν τόσο βέβαιος μάλιστα που σημείωσε πως «η Τουρκία, αποδεσμευόμενη από τους S-400, δεν θα απαλλαγεί μόνο από τις κυρώσεις CAATSA. Ταυτόχρονα, θα βγάλει και χρήματα πουλώντας τα».


Έντι Ζεμενίδης: Γιατί Κατάρ και ΗΑΕ δεν θεωρούνται εύκολη λύση

Όμως, ο Έντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council (HALC), υποστηρίζει στο parapolitika.gr ότι η μεταφορά των S-400 στο Κατάρ ή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν μπορεί να γίνει. Όπως υποστηρίζει, και οι δύο χώρες διατηρούν στο έδαφός τους αμερικανικές βάσεις που διαθέτουν F-35 και για τον λόγο αυτό είναι ασύμβατα με τους S-400 και τονίζει ότι «το βασικό πρόβλημα είναι ότι όταν το πουλάς σε τρίτη χώρα, θα πρέπει και αυτή η χώρα να υποστεί τις κυρώσεις CAATSA. Ποια χώρα θα δεχθεί ένα τέτοιο πλήγμα για χάρη της Τουρκίας;» αναρωτιέται.


Ο ρόλος του Τραμπ στην άρση των κυρώσεων CAATSA

Ένας άλλος Τούρκος δημοσιογράφος ο Yunus Paksoy, παρουσίασε το θέμα πιο απλά. Προκειμένου να αρθούν οι κυρώσεις CAATSA, αρκεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ να στείλει επιστολή προς το Κογκρέσο με την οποία να ζητεί την άρση τους. Όπως επισημαίνει ο Τούρκος δημοσιογράφος, στην περίπτωση αυτή ο κ. Τραμπ θα πρέπει στην επιστολή προς το Κογκρέσο να διαβεβαιώσει ότι οι S-400 δεν βρίσκονται σε λειτουργική κατάσταση, δεν βρίσκονται στην Τουρκία και ότι έχει λάβει τη δέσμευση από τον Ερντογάν ότι δεν θα αναπτυχθούν παρόμοιες σχέσεις με τη Ρωσία στο μέλλον.

Η Ρωσία κρατά τα κλειδιά της υπόθεσης

Φαίνεται όμως η Ρωσία δεν έχει πει ακόμη τον τελευταίο λόγο. Αν και ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ παραδέχθηκε χθες ότι Ρωσία και Τουρκία βρίσκονται εδώ και καιρό σε διαβουλεύσεις για τους S-400, χαρακτήρισε το θέμα «εξαιρετικά ευαίσθητο». Απέφυγε όμως να απαντήσει εάν η τουρκική κυβέρνηση έχει ζητήσει επισήμως τη σύμφωνη γνώμη της Μόσχας για τη μεταφορά των πυραύλων, καθώς από τη συμφωνία πώλησής τους δεσμεύεται γι’ αυτό, αφού η Ρωσία διατηρεί τα δικαιώματα του οπλικού συστήματος. «Έχουμε επαφές με την τουρκική πλευρά για αυτό το θέμα και θα συνεχίσουμε να διατηρούμε αυτές τις επαφές», δήλωσε ο Πεσκόφ, αλλά δεν ανέφερε την εξέλιξη αυτών των συνομιλιών, που φαίνεται να εντάθηκαν μετά την επίσκεψη του Χακάν Φιντάν στη Ρωσία τον περασμένο Ιούνιο.

Ακόμη και στο περιθώριο των εργασιών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, αρκετοί ανέμεναν ότι θα γίνονταν επίσημες εξαγγελίες για το ζήτημα της απομάκρυνσης των ρωσικών πυραύλων προκειμένου να επιτευχθεί η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Κάτι τέτοιο δεν έγινε. Αντίθετα, ο Αμερικανός Πρόεδρος περιορίστηκε στην έκφραση της επιθυμίας του να ικανοποιήσει την προσδοκία του Τούρκου Προέδρου. «Δεν έχω αποφασίσει πλήρως, αλλά η τάση μου είναι να πω: κοιτάξτε, έχει κάνει τα πάντα, μας έχει βοηθήσει με τόσους διαφορετικούς τρόπους», ήταν η καταληκτική του δήλωση για το θέμα.

Ωστόσο, είναι φανερό ότι το ζήτημα βαδίζει προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή προς την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35. Όπως επίσης είναι φανερό, οι διαδικασίες θα είναι δύσκολες και ενδεχομένως χρονοβόρες. Αυτό, όμως που με βεβαιότητα κερδίζει η Τουρκία είναι η προμήθεια των κινητήρων F110, που θα επιτρέψουν στα τουρκικά μαχητικά ΚΑΑΝ να πετάξουν. Η εξέλιξη αυτή ήρθε μετά από την αδυναμία του ελληνοαμερικανικού λόμπι να μπλοκάρει την πώλησή τους στην Τουρκία από το Αμερικανικό Κογκρέσο.


Το ελληνοαμερικανικό λόμπι και η στάση του Κογκρέσου

Σύμφωνα με τον κ. Ζεμενίδη, το θέμα αυτό θεωρείται οριστικά πλέον λήξαν. Όπως αναφέρει «ο Πρόεδρος της Επιτροπής, του οποίου ήταν αρμοδιότητα, δεν έθεσε ποτέ το κοινό ψήφισμα των εννέα Δημοκρατικών μελών του Κογκρέσου, το οποίο κατέθεσε η Ντίνα Τάιτους στους βουλευτές για έγκριση ή απόρριψη, γιατί δεν ήθελε να δυσαρεστήσει τον Τραμπ και δεν επέτρεψε στους βουλευτές να τοποθετηθούν στο θέμα».

Μετά από αυτή την εξέλιξη αναμένεται σύντομα να ξεκινήσουν οι διαδικασίες μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας για την πώληση των αεριωθουμένων F110 στην Τουρκία για να ενσωματωθούν στα αεροσκάφη ΚΑΑΝ. Σύμφωνα με τη Χουριέτ, πάντως, που κινείται ακόμη στους ρυθμούς των εργασιών του ΝΑΤΟ, η Τουρκία πέτυχε «το ΝΑΤΟ 3.0 να γίνει ΤΟΥΡΚΙΑ 3-0, γιατί, σύμφωνα με την εφημερίδα, πέτυχε τρεις στόχους. Πρώτον, την άρση των κυρώσεων CAATSA, δεύτερον την παροχή των κινητήρων για το ΚΑΑΝ και τρίτον το άνοιγμα του δρόμου για την πώληση των μαχητικών F-35».