EnΤο αμφιλεγόμενο σχέδιο για το Κυπριακό που προωθεί η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ - Τι μεταδίδει ο Independent
Η "εποικοδομητική αμφισημία"
Καταλύτης για πιθανή επίλυση του Κυπριακού φαίνεται πως είναι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Ένα σχέδιο για λύση του Κυπριακού που διαφοροποιείται από τα προηγούμενα ετοιμάζει η ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον Independent. Η βρετανική εφημερίδα περιγράφει μια έντονη διάθεση επίσπευσης των διαδικασιών για λύση του Κυπριακού, με πρωτοβουλία της ειδικής απεσταλμένης του Αντόνιο Γκουτέρες, Μαρία-Άνχελα Ολγκίν.
Στο ρεπορτάζ σημειώνεται ότι το νέο σχέδιο «θα μπορούσε να θέσει τέλος σε 52 χρόνια αδιέξοδου, με μια χαλαρή ομοσπονδιακή λύση που πλησιάζει τις τουρκικές απαιτήσεις για δύο ξεχωριστά κράτη». Εξηγώντας τα γεγονότα που οδήγησαν στην κατάτμηση του νησιού, ο Independent γράφει: Το νησί «βρίσκεται επίσημα διαιρεμένο από το 1974, όταν, μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα έγινε απόπειρα ένωσής του με την Ελλάδα και ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων». Μάλιστα αναφέρεται στην τουρκική εισβολή ως «επέμβαση [intervention]».
Το δημοσίευμα παρουσιάζει την Ολγκίν να ετοιμάζει «μια πιο χαλαρή λύση στο πλαίσιο της ΕΕ, απομακρύνοντας το μοντέλο από το ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων». «Φαίνεται ότι ελπίζει η δομή αυτή να είναι τέτοια ώστε οι Ελληνοκύπριοι να μπορούν να την αποκαλούν ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία, γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω μιας σκόπιμης 'εποικοδομητικής αμφισημίας'», σημειώνεται για την Μαρία-Άνχελα Ολγκίν.
Ως αντάλλαγμα για την αναγνώριση και την αυτονομία, η ΤΔΒΚ θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη, μεταξύ των οποίων και το εγκαταλελειμμένο θέρετρο στα Βαρώσια.
Για τις κοινές αρμοδιότητες προτείνεται ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο υπό την ηγεσία των δύο ηγετών (με αναλογία 2 προς 1 ή 3 προς 1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς), ένα ανώτατο συμβούλιο Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων βουλευτών αντί για ένα άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο κι ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο με περίπου πέντε ή έξι υπουργεία (εξωτερικών, άμυνας, εσωτερικών/ιθαγένειας, οικονομικών, ευρωπαϊκών υποθέσεων).
«Στο κοινό υπουργικό συμβούλιο θα υπάρχει μια τουλάχιστον αποφασιστική ψήφος Τουρκοκύπριου υπουργού – κεντρικής σημασίας για την πραγματική πολιτική ισότητα – προτείνεται ως δικλείδα ασφαλείας, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο τριβής στις συνομιλίες».
Στο δημοσίευμα γίνεται αναφορά επίσης στην παρουσία των τουρκικών δυνάμεων στο νησί: «Η κυπριακή κυβέρνηση στο νότο θέλει να δει την απομάκρυνση των τουρκικών δυνάμεων από το νησί, τις οποίες θεωρεί στρατό κατοχής, ενώ η "ΤΔΒΚ" επιμένει ότι βρίσκονται εκεί για την προστασία της».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα: «Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μια μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, με αρχικές επιστροφές εδαφών (πρώτα τα Βαρώσια) και τη σταδιακή εισαγωγή των τριών ζητουμένων της τουρκοκυπριακής πλευράς —απευθείας εμπόριο, απευθείας πτήσεις, και απευθείας επαφές — καθώς και τη χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και την πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια Υπάρχει επίσης ελπίδα για «πιθανή κίνηση στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου», και μια σαφής σύνδεση μεταξύ μιας διευθέτησης του Κυπριακού και της ατζέντας Τουρκίας-ΕΕ όσον αφορά την τελωνειακή ένωση, καθιστώντας αυτή μέρος ενός ευρύτερου πακέτου ΕΕ-Τουρκίας».
«Φαίνεται ότι ο πρόεδρος της "ΤΔΒΚ" Ερχουρμάν είναι πιο έτοιμος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης είναι πιο διστακτικός, εξισορροπώντας τη διαδικασία με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις» αναφέρει το βρετανικό δημοσίευμα.
Επισημαίνεται ότι η κρισιμότητα των βάσεων έγινε ακόμα μεγαλύτερη μετά την επίθεση με drone που δέχθηκε η μία βρετανική βάση τις πρώτες ημέρες του πολέμου εναντίον του Ιράν και της επακόλουθης μετακίνησης στην περιοχή του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS Dragon.
Στο ρεπορτάζ σημειώνεται ότι το νέο σχέδιο «θα μπορούσε να θέσει τέλος σε 52 χρόνια αδιέξοδου, με μια χαλαρή ομοσπονδιακή λύση που πλησιάζει τις τουρκικές απαιτήσεις για δύο ξεχωριστά κράτη». Εξηγώντας τα γεγονότα που οδήγησαν στην κατάτμηση του νησιού, ο Independent γράφει: Το νησί «βρίσκεται επίσημα διαιρεμένο από το 1974, όταν, μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα έγινε απόπειρα ένωσής του με την Ελλάδα και ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων». Μάλιστα αναφέρεται στην τουρκική εισβολή ως «επέμβαση [intervention]».
Independent: Τι προβλέπει το σχέδιο της Ολγκίν για λύση του Κυπριακού
Πάντα σύμφωνα με την βρετανική εφημερίδα, η αξιωματούχος του ΟΗΕ εργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας με την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» (ΤΔΒΚ), υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση των Τουρκοκυπρίων δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα, όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί όταν το νησί απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Βρετανική Αυτοκρατορία το 1960.Το δημοσίευμα παρουσιάζει την Ολγκίν να ετοιμάζει «μια πιο χαλαρή λύση στο πλαίσιο της ΕΕ, απομακρύνοντας το μοντέλο από το ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων». «Φαίνεται ότι ελπίζει η δομή αυτή να είναι τέτοια ώστε οι Ελληνοκύπριοι να μπορούν να την αποκαλούν ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία, γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω μιας σκόπιμης 'εποικοδομητικής αμφισημίας'», σημειώνεται για την Μαρία-Άνχελα Ολγκίν.
Independent: Έτσι σκέφτεται την συνομοσποδία της Κύπρου η απεσταλμένη του ΟΗΕ
Σε εξειδίξευση του παραπάνω, το ρεπορτάζ αναφέρει: «Το σχέδιο λύσης του ΟΗΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει στη δημιουργία δύο συστατικών κρατών με πολιτική ισότητα και δραστική μείωση των κοινών αρμοδιοτήτων· το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής διακυβέρνησης θα αναλαμβάνεται από τα δύο κράτη, ενώ θα υπάρχει μια μικρή κεντρική δομή για ό,τι δεν μπορεί να αφεθεί στην ευχέρεια της κάθε πλευράς».Ως αντάλλαγμα για την αναγνώριση και την αυτονομία, η ΤΔΒΚ θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη, μεταξύ των οποίων και το εγκαταλελειμμένο θέρετρο στα Βαρώσια.
Για τις κοινές αρμοδιότητες προτείνεται ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο υπό την ηγεσία των δύο ηγετών (με αναλογία 2 προς 1 ή 3 προς 1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς), ένα ανώτατο συμβούλιο Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων βουλευτών αντί για ένα άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο κι ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο με περίπου πέντε ή έξι υπουργεία (εξωτερικών, άμυνας, εσωτερικών/ιθαγένειας, οικονομικών, ευρωπαϊκών υποθέσεων).
«Στο κοινό υπουργικό συμβούλιο θα υπάρχει μια τουλάχιστον αποφασιστική ψήφος Τουρκοκύπριου υπουργού – κεντρικής σημασίας για την πραγματική πολιτική ισότητα – προτείνεται ως δικλείδα ασφαλείας, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο τριβής στις συνομιλίες».
Στο δημοσίευμα γίνεται αναφορά επίσης στην παρουσία των τουρκικών δυνάμεων στο νησί: «Η κυπριακή κυβέρνηση στο νότο θέλει να δει την απομάκρυνση των τουρκικών δυνάμεων από το νησί, τις οποίες θεωρεί στρατό κατοχής, ενώ η "ΤΔΒΚ" επιμένει ότι βρίσκονται εκεί για την προστασία της».
Τι αλλάζει για το καθεστώς των εγγυητριών δυνάμεων, σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσιάζει ο Independent
Τονίζεται, επίσης, πως για να αντιμετωπιστεί το σύστημα των εγγυητριών δυνάμεων που θεσπίστηκε το 1960, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία και η Ελλάδα θα αντικατασταθούν από μια φόρμουλα του ΝΑΤΟ, επιτρέποντας ενδεχομένως μια μικρή πολυεθνική παρουσία στο νησί.Σύμφωνα με το δημοσίευμα: «Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μια μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, με αρχικές επιστροφές εδαφών (πρώτα τα Βαρώσια) και τη σταδιακή εισαγωγή των τριών ζητουμένων της τουρκοκυπριακής πλευράς —απευθείας εμπόριο, απευθείας πτήσεις, και απευθείας επαφές — καθώς και τη χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και την πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια Υπάρχει επίσης ελπίδα για «πιθανή κίνηση στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου», και μια σαφής σύνδεση μεταξύ μιας διευθέτησης του Κυπριακού και της ατζέντας Τουρκίας-ΕΕ όσον αφορά την τελωνειακή ένωση, καθιστώντας αυτή μέρος ενός ευρύτερου πακέτου ΕΕ-Τουρκίας».
«Φαίνεται ότι ο πρόεδρος της "ΤΔΒΚ" Ερχουρμάν είναι πιο έτοιμος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης είναι πιο διστακτικός, εξισορροπώντας τη διαδικασία με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις» αναφέρει το βρετανικό δημοσίευμα.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επισπεύδει τις προσπάθειες λύσης
Σχετικά με τον χρόνο στον οποίο καταρτίζεται το νέο αυτό σχέδιο, ο Independent γράφει ότι η προοπτική μιας συμφωνίας θα ήταν εξαιρετικά σημαντική για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω της υφιστάμενης κατάστασης των δύο κυρίαρχων βάσεων της χώρας στο νησί, «οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στη Μέση Ανατολή».Επισημαίνεται ότι η κρισιμότητα των βάσεων έγινε ακόμα μεγαλύτερη μετά την επίθεση με drone που δέχθηκε η μία βρετανική βάση τις πρώτες ημέρες του πολέμου εναντίον του Ιράν και της επακόλουθης μετακίνησης στην περιοχή του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS Dragon.
