Σε ένα ευρύτερο περιφερειακό σχήμα ασφαλείας φιλοδοξεί να μετατραπεί η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, σύμφωνα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος αποκάλυψε πως στόχος είναι η τριμερής συμμαχία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν να διευρυνθεί και να συμπεριλάβει όλες τις χώρες της περιοχής.

Ο Τούρκος πρόεδρος σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Asharq Al-Awsat ξεκαθαρίζει ότι η συμφωνία δεν σχεδιάστηκε ως ένα κλειστό «κλαμπ» τριών κρατών, αλλά παραμένει ανοιχτή σε όσες χώρες της περιοχής επιδιώκουν την ειρήνη και τη σταθερότητα. Μάλιστα, περιγράφει ως μακροπρόθεσμο όραμα τη δημιουργία μιας κοινής «ομπρέλας» κάτω από την οποία θα μπορούσαν κάποια στιγμή να βρεθούν όλα τα κράτη της περιοχής.


Ερντογάν για Συμφωνία Μέκκας: "Στόχος να φέρουμε όλες οι χώρες της περιοχής κάτω από την ίδια ομπρέλα"

Αναλυτικότερα, ο  Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσιάζει τη συμφωνία ως απάντηση στις νέες συνθήκες ασφαλείας, που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή και στην ανάγκη οι ίδιες οι χώρες της να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την αντιμετώπιση των κρίσεων. Όπως ανέφερε: «Πάντα υποστηρίζαμε ότι τα περιφερειακά ζητήματα πρέπει να αναλαμβάνονται και να επιλύονται από τις χώρες της περιοχής», σημειώνοντας ότι η συμφωνία αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η Άγκυρα δεν βλέπει το νέο σχήμα ως μια συμμαχία που θα περιοριστεί στους τρεις σημερινούς εταίρους. Ο Τούρκος πρόεδρος επισημαίνει ότι: «Το όραμά μας δεν είναι να περιοριστούμε σε αυτές τις τρεις χώρες, αλλά να διευρυνθούμε ακόμη περισσότερο και, εάν είναι δυνατόν, μια μέρα να φέρουμε όλες τις χώρες της περιοχής κάτω από αυτή την ομπρέλα». Κατά τον ίδιο, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει «το σημαντικότερο βήμα» για την επίτευξη μόνιμης σταθερότητας στην περιοχή.


"Δεν στρεφόμαστε εναντίον καμίας χώρας"

Παράλληλα, ο Ερντογάν επιχειρεί να αποκρούσει την ερμηνεία ότι η νέα αμυντική αρχιτεκτονική αποτελεί συμμαχία που δημιουργήθηκε εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ιράν ή ότι στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας. Αναγνωρίζει ότι η πορεία της έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης είναι καθοριστική για τις περιφερειακές εξελίξεις, ωστόσο επιμένει ότι θα ήταν λάθος να θεωρηθεί η Συμφωνία της Μέκκας απλώς προϊόν της συγκεκριμένης συγκυρίας.

Όπως υποστηρίζει, το σχέδιο έχει μακρύτερη ιστορία και αποτελούσε εδώ και καιρό αντικείμενο συζητήσεων της Τουρκίας με τους εταίρους της και άλλες χώρες της περιοχής. Η συμφωνία αποτελεί «στρατηγική απόφαση» απέναντι στις μεταβαλλόμενες περιφερειακές συνθήκες και όχι μια πρόσκαιρη αντίδραση στις εξελίξεις, σύμφωνα με τον ίδιο, ο οποίος τονίζει: «Δεν στοχεύουμε καμία χώρα με αυτή τη συμφωνία. Μοναδικός μας στόχος είναι η περιφερειακή ειρήνη, η σταθερότητα και η ευημερία των λαών μας».

"Η ασφάλεια του ενός είναι η ασφάλεια όλων"

Σημαντική είναι η ρήτρα συλλογικής άμυνας που περιλαμβάνεται στη συμφωνία. Η βασική αρχή της είναι ότι μια απειλή για την ασφάλεια ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη θα αντιμετωπίζεται ως κοινό ζήτημα ασφαλείας από τα υπόλοιπα. Ο Ερντογάν τονίζει ότι η πρόβλεψη αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά ως στρατιωτική δέσμευση.

Όπως αναφέρει, στόχος είναι η ενίσχυση της αποτροπής και της αμοιβαίας ασφάλειας, αλλά και η ανάπτυξη της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία, σε κοινά προγράμματα και στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι: «Το μήνυμα της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας είναι πολύ σαφές: η ασφάλεια του ενός είναι η ασφάλεια όλων μας».


Τα Στενά του Ορμούζ και η ανάγκη για αποκλιμάκωση

Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρεται και στην κρίση στα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς τα «μία από τις ζωτικές αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας». Η σημασία τους, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Μέσης Ανατολής, καθώς αποτελούν στρατηγικό πέρασμα για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και το διεθνές εμπόριο. Οι συνέπειες οποιασδήποτε έντασης στην περιοχή, προσθέτει, γίνονται αισθητές σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως έχει ήδη φανεί από τις τιμές του πετρελαίου.

Ο Ερντογάν κάνει έκκληση για αποκλιμάκωση της έντασης, ώστε τα Στενά του Ορμούζ να επιστρέψουν σε ασφαλή, σταθερή και αδιάλειπτη λειτουργία για το διεθνές εμπόριο. Υπογραμμίζει ότι: «Ο δρόμος για μια μόνιμη λύση στα Στενά του Ορμούζ, στην Ουκρανία ή στην Παλαιστίνη δεν περνά μέσα από τη σύγκρουση, αλλά μέσα από τη διπλωματία». Καταλήγοντας επισημαίνει ότι σύμφωνα με τον ίδιο, η ίδια λογική βρίσκεται πίσω και από τη Συμφωνία της Μέκκας: οι χώρες της περιοχής να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια και σταθερότητα.