Η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δεν αναδείχθηκε την Τρίτη 11 Αυγούστου με βάση δημοσίευμα της «Wall Street Journal», με αποτέλεσμα να μη φαίνεται να ισχύει, τουλάχιστον απολύτως, όσα ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του την Τετάρτη 12 Αυγούστου. Με βάση το δημοσίευμα, μόνο 14 πλοία πέρασαν το προηγούμενο 24ωρο, σχεδόν το ένα δέκατο αυτών που διέλαθαν πριν τις 28 Φεβρουαρίου 2026. Από αυτά, μόλις τρία δεν ακολούθησαν τη διαδρομή που διαχειρίζεται το Ιράν. Ο ΣΚΑΪ αναμεταδίδει πως η κυκλοφορία ήταν περιορισμένη καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιουλίου, με μέσο όρο 26 διελεύσεις την ημέρα, και τον Ιούνιο με 33 την ημέρα, καθώς οι νέες επιθέσεις του Ιράν εναντίον πλοίων έθεσαν πρόωρο τέλος σε μια συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών.
Η αντίθεση αυτή δείχνει πως η Τεχεράνη έχει καταφέρει να περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα σε αυτό το κρίσιμο ενεργειακό θαλάσσιο πέρασμα, χρησιμοποιώντας σχετικά περιορισμένη στρατιωτική ισχύ και πραγματοποιώντας μόλις λίγες επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον πλοίων. Το Ιράν δεν χρειάζεται να νικήσει το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Αρκεί να κάνει τις ναυτιλιακές εταιρείες, τους πλοιάρχους και τις ασφαλιστικές εταιρείες να φοβούνται ότι, αν αψηφήσουν τις προειδοποιήσεις του, τα πλοία τους μπορεί να βρεθούν σε κίνδυνο.
«Το Ιράν αξιοποιεί τον παράγοντα του φόβου για πραγματικό κίνδυνο προκειμένου να διατηρήσει ένα βαθμό ελέγχου», δήλωσε η Ρέιτσελ Ζιέμπα, αναπληρώτρια ανώτερη ερευνήτρια στο Κέντρο για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια, ένα κέντρο μελετών με έδρα την Ουάσινγκτον. «Για πολλά διεθνή δεξαμενόπλοια, η σχέση κινδύνου-οφέλους απλά δεν υφίσταται».
Η ανάρτηση του Τραμπ
Ο Τραμπ επέμεινε την Τετάρτη 12 Αυγούστου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέροντας ότι το Ιράν δεν έχει καμία δυνατότητα να επιβάλει τη θέλησή του στη θαλάσσια οδό, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις του έχουν αποδεκατιστεί από τον πόλεμο και η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια οικονομία που βρίσκεται σε καθοδική πορεία. «Οι ΗΠΑ έχουν τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΘΑ ΤΟ ΔΙΑΤΗΡΗΣΟΥΜΕ!», ανέφερε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, «και το Ιράν δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να το αποτρέψει». Ολοκλήρωσε την ανάρτησή του λέγοντας: «Δόξα στον Αλλάχ!».
Η απαγόρευση
Αν και το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει συνοδεύσει αρκετά δεξαμενόπλοια μέσω του Στενών, ανακουφίζοντας εν μέρει τις αγορές ενέργειας, η προσπάθεια αυτή παραμένει μικρή σε ουσία. Ο έλεγχος των Στενών από το Ιράν έχει κοστίσει στον κόσμο περισσότερα από 2,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο τον Φεβρουάριο, όπως δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ.
Οι επιθέσεις του Ιράν έχουν αποτρέψει τους πλοιάρχους από το να χρησιμοποιούν τη διαδρομή κατά μήκος των ακτών του Ομάν που προστατεύεται από το Πολεμικό Ναυτικό. Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler, περίπου τα μισά από τα πλοία που διακινδύνευσαν να διασχίσουν τα Στενά τον Αύγουστο επέλεξαν τη διαδρομή που διαχειρίζεται το Ιράν. Το άλλο μισό επέλεξε να παραμείνει «αόρατο» κατά τη διέλευση, πράγμα που σημαίνει ότι οι πομποί εντοπισμού θέσης τους ήταν απενεργοποιημένοι και οι διαδρομές τους δεν είναι γνωστές. Από τις 166 διαβάσεις, είναι γνωστό ότι μόνο δύο χρησιμοποίησαν τη διαδρομή κατά μήκος του Ομάν που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ. «Ο νότιος διάδρομος του Ομάν δεν μπορεί προς το παρόν να θεωρηθεί μια αξιόπιστα προστατευμένη διαδρομή διέλευσης», δήλωσε ο Δημήτρης Μανιάτης , ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Marisks, η οποία ειδικεύεται στους ναυτικούς κινδύνους.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι τα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά κλείσει και πάλι, αφού η συμφωνία του Ιουνίου για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού κατέρρευσε τον περασμένο μήνα. Οι νέες διαταραχές έχουν ανατρέψει την ανάκαμψη των προμηθειών πετρελαίου από τον Κόλπο. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών σήμαινε ότι τα Στενά του Ορμούζ ήταν «κατά κάποιον τρόπο ανοιχτό αυτή τη στιγμή», αν και αναγνώρισε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμα να προκαλέσει ζημιές σε πλοία με πυραύλους, drones και νάρκες.
Σημείο διαφωνίας
Ο ΣΚΑΪ αναφέρει πως η συνεχιζόμενη διακοπή της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου απειλεί να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους της ενέργειας και των μεταφορών, να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να επιβαρύνει την παγκόσμια ανάπτυξη. Για τον Τραμπ, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να μετατραπεί ο πόλεμος - που διαρκεί ήδη πάνω από πέντε μήνες - σε εσωτερικό πρόβλημα, λόγω της αύξησης των τιμών της βενζίνης και των καταναλωτικών τιμών, λίγους μόνο μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο έλεγχος των Στενών, το οποίο πριν από τον πόλεμο διακινούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει καταστεί το κύριο σημείο διαφωνίας στις συνομιλίες για την αποκλιμάκωση των εντάσεων με το Ιράν. Ο Τραμπ επέβαλε ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν τον Απρίλιο, και στη συνέχεια τον ήρε στο πλαίσιο της συμφωνίας που υπεγράφη τον Ιούνιο για το άνοιγμα του Στενού και την έναρξη της αποκλιμάκωσης του πολέμου.
Η εκεχειρία αυτή κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, αφού το Ιράν επιτέθηκε σε εμπορικά πλοία γύρω από το Ορμούζ και η Ουάσιγκτον κατηγόρησε την Τεχεράνη για παραβίαση της συμφωνίας. Ο Τραμπ επανέλαβε τις επιθέσεις και ανακάλεσε την άρση των κυρώσεων, ενώ το Ιράν επέβαλε εκ νέου τις προτιμώμενες ναυτιλιακές διαδρομές του, τερματίζοντας ουσιαστικά την εκεχειρία. Οι επιθέσεις του Ιράν έχουν υπάρξει σποραδικές. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέφεραν ότι το Ιράν επιτέθηκε σε ένα από τα πλοία τους το Σάββατο, μετά από επιθέσεις σε τρία άλλα την περασμένη εβδομάδα. Το Ιράν δεν έχει επιτεθεί σε εμπορικά πλοία από το Σαββατοκύριακο.
Αυξήθηκε η ασφάλιση
Η αβεβαιότητα αποτελεί ισχυρό αποτρεπτικό παράγοντα. Το Ιράν δεν χρειάζεται να βυθίζει πλοία για να ελέγχει τη ναυτιλιακή κίνηση - η απλή πιθανότητα μιας επίθεσης μπορεί να αυξήσει το κόστος ασφάλισης ενός μόνο ταξιδιού κατά εκατομμύρια.
Μετά τη χαλάρωση που ήρθε μετά την εκεχειρία του Ιουνίου, η ασφάλιση κινδύνου πολέμου για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει αυξηθεί έως και στο 10% της αξίας ενός πλοίου, σύμφωνα με την Marsh. Πριν από τον πόλεμο, το ποσοστό αυτό ήταν περίπου στο 0,25%. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει κόστος ασφάλισης από 3 έως 10 εκατομμύρια δολάρια για τη διέλευση ενός μόνο μεγάλου δεξαμενόπλοιου, ανέφερε η Marsh.
Ενώ οι επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ έχουν υποχωρήσει προς το παρόν, εκείνες στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ της Ερυθράς Θάλασσας έχουν αποκτήσει θανατηφόρο χαρακτήρα. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης έχουν διευρύνει το μέτωπο του πολέμου επιτιθέμενοι σε πλοία στην περιοχή.
Επίθεση από τους Χούθι
Οι Χούθι επιτέθηκαν την Τρίτη στο φορτηγό πλοίο «Tihamah», που έφερε σημαία της Τανζανίας, ανοικτά της Υεμένης, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τέσσερις ναυτικοί, σύμφωνα με τις αρχές της Υεμένης. Το πλοίο δέχτηκε νέα επίθεση καθώς έφταναν οι διασώστες για να εκκενώσουν το πλήρωμα.
Οι θάνατοι αυτοί ήταν οι πρώτοι που συνδέονται με επιθέσεις των Χούθι κατά της ναυτιλίας από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με το MarineTraffic.
Οι ναυτικοί στα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στα Στεν'α του Ορμούζ εξακολουθούν να λαμβάνουν συχνές προειδοποιήσεις από το ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν μέσω ραδιοφώνου, οι οποίες τους καλούν να ζητούν άδεια πριν από τη διέλευση. Εν τω μεταξύ, όσοι βρίσκονται σε πλοία αγκυροβολημένα κοντά στο Ομάν ακούν περιστασιακά το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να προειδοποιεί τα πλοία που προσπαθούν να παραβιάσουν τον αποκλεισμό και να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να επιστρέψουν στον τελευταίο λιμένα προσέγγισής τους.
Οι αμερικανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον ενός φορτηγού πλοίου υπό σημαία Παναμά νωρίς την Τρίτη, αφού αυτό προσπάθησε να παραβιάσει τον αποκλεισμό. Το πλήρωμα αγνόησε τις προειδοποιήσεις να επιστρέψει, ανέφερε ο αμερικανικός στρατός.
En
