Η δημοσκοπική κατάσταση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ενόψει των κρίσιμων ισραηλινών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου αποτέλεσε ένα από τα βασικά σημεία συζήτησης στο Οβάλ Γραφείο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ. Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε ευθέως το ερώτημα για τα ποσοστά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, επικράτησε στιγμιαία αμηχανία. Την παύση του Νετανιάχου έσπευσε να καλύψει ένας από τους συμβούλους του, ο οποίος διαβεβαίωσε τον Τραμπ λέγοντας «Κύριε πρόεδρε, κερδίζει», σύμφωνα με πληροφορίες του Axios από Αμερικανό αξιωματούχο.

Διαβάστε: Τραμπ: "Πράσινο φως" σε αμερικανικές εταιρείες για κυβερνοεπιθέσεις εναντίον χάκερ του εξωτερικού - Τι προβλέπει το μνημόνιο εθνικής ασφάλειας

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική: ο Νετανιάχου δεν κερδίζει και μέχρι στιγμής ο Τραμπ δεν του έχει δώσει τη δημόσια στήριξη που επιθυμεί, παρότι τις τελευταίες εβδομάδες έχει ερωτηθεί επανειλημμένα από δημοσιογράφους. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε ακόμη να αλλάξει γνώμη. Ωστόσο, με μόλις 75 ημέρες να απομένουν μέχρι τις κάλπες, τα χρονικά περιθώρια για τον Νετανιάχου στενεύουν.


Τι αποκαλύπτουν οι δημοσκοπήσεις για τη μάχη των εδρών

Σύμφωνα με τις τελευταίες σφυγμομετρήσεις, ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου συγκεντρώνει 49 έως 53 έδρες, πολύ λιγότερες από τις 68 που διαθέτει σήμερα και κάτω από τις 61 που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Αντίθετα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν από 67 έως 70 έδρες, ενώ ο βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου, ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά δημοτικότητας στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

Ο Νετανιάχου, ωστόσο, δεν χρειάζεται απαραιτήτως να κερδίσει. Αρκεί να μην ηττηθεί. Βασικός στόχος του αυτή τη στιγμή είναι να εξασφαλίσει αρκετές έδρες ώστε να εμποδίσει τους αντιπάλους του να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς την υποστήριξη των αραβικών κομμάτων του Ισραήλ.

Εάν το πετύχει και καμία πλευρά δεν μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετούς ακόμη μήνες, μέχρι τη διεξαγωγή νέων εκλογών. Με τα σημερινά δεδομένα, αυτό αποτελεί ένα απολύτως πιθανό σενάριο.


Οι αιτίες της σταδιακής αποστασιοποίησης του Τραμπ

Τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου με το Ιράν, ορισμένοι στενοί συνεργάτες του Τραμπ θεωρούσαν σχεδόν βέβαιο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα στήριζε δημοσίως τον Νετανιάχου. Εκείνη την περίοδο, μάλιστα, ο Τραμπ ζητούσε ανοιχτά να δοθεί χάρη στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ώστε να τερματιστεί η δίκη του για διαφθορά.

Καθώς όμως ο πόλεμος παρατεινόταν, οι στόχοι εξωτερικής πολιτικής των δύο ηγετών, αλλά και τα εσωτερικά πολιτικά τους συμφέροντα άρχισαν να αποκλίνουν.

Τους τελευταίους τρεις μήνες η απόσταση μεταξύ τους έχει μεγαλώσει όχι μόνο για το Ιράν, αλλά και για τον Λίβανο και τη Γάζα. Δύο υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, παρότι ο Τραμπ συμπαθεί τον Νετανιάχου σε προσωπικό επίπεδο, έχει απογοητευτεί από ορισμένες αποφάσεις και πολιτικές του.

«Ο Μπίμπι είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του», φέρεται να είπε πρόσφατα ο Τραμπ, σύμφωνα με δύο ανθρώπους που συζήτησαν μαζί του για τον Νετανιάχου.


Η διπλωματία της Γάζας και η τακτική υποχώρηση Νετανιάχου

Το τελευταίο επεισόδιο που επιβάρυνε τις σχέσεις τους ήταν η δημόσια απόρριψη από τον Νετανιάχου του σχεδίου του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, το οποίο υποστηρίζει ο Τραμπ και προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς.

Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος αντιμετώπισε τη δήλωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού ως κίνηση προεκλογικής σκοπιμότητας και όχι απαραίτητα ως οριστική θέση πολιτικής. «Κατανοούμε τις πολιτικές ανάγκες του Μπίμπι. Δεν έχουμε πρόβλημα με αυτό, εφόσον συνεχίζει να κάνει αυτά που του ζητάμε – ειδικά όσον αφορά τον περιορισμό των επιθέσεων στη Γάζα», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Νετανιάχου συνομίλησε τηλεφωνικά με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και δεσμεύτηκε να δώσει μια ευκαιρία στο σχέδιο, παρά τις επιφυλάξεις του. Υποσχέθηκε επίσης να περιορίσει τις επιθέσεις στη Γάζα ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης.

Έκτοτε, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει σημαντικά λιγότερα πλήγματα στη Γάζα, ενώ οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις υποχώρησαν στην αποκαλούμενη Κίτρινη Γραμμή, όπου προβλεπόταν να βρίσκονται βάσει της συμφωνίας.

Ο Κούσνερ σχεδιάζει να επισκεφθεί το Ισραήλ την επόμενη εβδομάδα για συνομιλίες με τον Νετανιάχου και άλλους αξιωματούχους σχετικά με το σχέδιο για τη Γάζα.


Η αντιπολίτευση ζητεί από τον Τραμπ να μείνει ουδέτερος

Την ίδια στιγμή, αρκετοί πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου, μεταξύ των οποίων ο Γκάντι Άιζενκοτ και οι πρώην πρωθυπουργοί Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, ανησυχούν ότι ο Τραμπ μπορεί τελικά να παρέμβει υπέρ του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Σύμφωνα με το Axios, άνθρωποι από το περιβάλλον των συγκεκριμένων πολιτικών έχουν στείλει παρασκηνιακά μηνύματα προς τον Αμερικανό πρόεδρο και τους συνεργάτες του μέσω κοινών φίλων, δωρητών και πολιτικών συμμάχων, ζητώντας από τον Αμερικανό πρόεδρο να παραμείνει ουδέτερος.

Πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που έχει ενημερωθεί για τις επαφές υποστήριξε ότι η αδυναμία του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις αποτελεί έναν από τους λόγους που αποτρέπουν τον Τραμπ από το να εμπλακεί.


Τέσσερις φορές απέφυγε να τον στηρίξει

Ο Τραμπ παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στο Ισραήλ, αν και η εικόνα του έχει «τσαλακωθεί» τους τελευταίους τρεις μήνες εξαιτίας της συμφωνίας που υπέγραψε με το Ιράν και της απόφασής του να μην επιστρέψει στον πόλεμο μετά την παραβίασή της.

Δυσαρέσκεια έχει προκαλέσει, επίσης, στο Ισραήλ η πίεση του Τραμπ για περιορισμό των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων σε Ιράν, Γάζα, Συρία και Λίβανο.

Τις τελευταίες εβδομάδες ο Τραμπ έχει ερωτηθεί τέσσερις φορές εάν στηρίζει τον Νετανιάχου στις εκλογές. Και τις τέσσερις απέφυγε να το κάνει.

Όταν ο ραδιοφωνικός παρουσιαστής Χιου Χιούιτ τον ρώτησε τον Ιούλιο εάν «υπάρχει κάποιος στο Ισραήλ καλύτερος από τον Νετανιάχου για τη δουλειά», ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως. «Δεν γνωρίζω τους περισσότερους. Γνωρίζω κάποιους, προφανώς, αλλά δεν γνωρίζω τους περισσότερους», είπε αναφερόμενος στους αντιπάλους του Νετανιάχου.

Σε αρκετές πρόσφατες συνεντεύξεις ο Τραμπ επαίνεσε τον Νετανιάχου ως «σπουδαίο πρωθυπουργό σε καιρό πολέμου», αλλά κάθε φορά χρησιμοποίησε παρελθοντικό χρόνο.

Παράλληλα, αν και Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ έθεσε κατ' ιδίαν το ζήτημα της απονομής χάρης κατά την τελευταία συνάντησή του με τον Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει αναφερθεί δημόσια στο θέμα εδώ και μήνες.


Γιατί οι εκλογές στο Ισραήλ ενδιαφέρουν τόσο τον Λευκό Οίκο

Οι εκλογές στο Ισραήλ θεωρούνται κρίσιμες για την ατζέντα του Τραμπ στη Μέση Ανατολή κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, ιδιαίτερα καθώς η κρίση με το Ιράν παραμένει σε μια κατάσταση «ούτε συμφωνία, ούτε πόλεμος».

Ο Τραμπ θέλει επίσης να προωθήσει το ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, να υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις Ισραήλ-Λιβάνου, να επιτευχθεί συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας και, πάνω απ' όλα, να μεσολαβήσει για μια ιστορική συμφωνία ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας.

Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του δεν έχουν ξεχάσει την πολιτική κρίση του 2019 στο Ισραήλ, η οποία οδήγησε σε τρεις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις και, κατά την εκτίμησή τους, κόστισε έναν ολόκληρο χρόνο διπλωματικών πρωτοβουλιών στη Μέση Ανατολή.

Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι αυτή τη φορά ο Λευκός Οίκος δεν σκοπεύει να επιτρέψει στην εσωτερική πολιτική αστάθεια του Ισραήλ να μπλοκάρει την περιφερειακή ατζέντα του Αμερικανού προέδρου.