Τη σημασία της μετάδοσης των ελληνικών αξιών και των παραδόσεων, με κύριο όχημα την ελληνική γλώσσα, επισημαίνει ο Στιβ (Στάθης) Γεωργανάς, ένας από τους σημαντικότερους ομογενείς βουλευτές της Αυστραλίας. Εκλεγμένος το 2004, στην πόλη Antelope, έχει δώσει και συνεχίζει να δίνει μάχη για την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας ως μιας από τις 12 επίσημες γλώσσες, τις οποίες μπορούν να διδάσκονται στα δημόσια σχολεία οι μαθητές. Η Αυστραλία αναγνωρίζει την προσφορά της ελληνικής Ομογένειας, που αριθμεί περίπου 700.000 Έλληνες στη Μελβούρνη και στο Σίδνεϊ κυρίως, με τις νέες γενιές να διατηρούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Ελλάδα και να συνεχίζουν τις παραδόσεις.


Ποια είναι η συμβολή της ελληνικής κοινότητας στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή της Αυστραλίας, η οποία, αν και τόσο μακριά, έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη κατανομή του Ελληνισμού;

Η κατανομή του Ελληνισμού παίζει σημαντικό ρόλο στην Αυστραλία σε όλους τους τομείς: στην πολιτική, στην επιστήμη, στο εμπόριο, στις επιχειρήσεις. Όπου κι αν πάτε, θα βρείτε τον Ελληνισμό. Στην Εθνοσυνέλευση, όπου τώρα υπάρχουν τρία μέλη ελληνικής καταγωγής, είχαμε φτάσει τους επτά ή οκτώ, όταν εξελέγην για πρώτη φορά. Φέτος έχει μειωθεί λίγο ο αριθμός μας, επειδή χάσαμε δύο βουλευτές. Το 1968 εκλέχτηκε ο πρώτος Έλληνας στο Κοινοβούλιο της Αυστραλίας, ο Καστέλο Ρίζος, γνωστός ως Τζορτζ. Από τότε μέχρι σήμερα, υπήρχαν πάντα Έλληνες στην πολιτική της Αυστραλίας. Στις τοπικές κυβερνήσεις, που είναι πολιτικά Κοινοβούλια, υπάρχουν περίπου 22 βουλευτές ελληνικής καταγωγής σε όλες τις πολιτείες, με την πλειοψηφία να προέρχεται από τη Μελβούρνη και την Αδελαΐδα, μετά από το Σίδνεϊ και μετά από το Περθ του Κουίνσλαντ. Όλες οι πολιτείες έχουν έναν ή δύο στο τοπικό Κοινοβούλιο.

moutsios_2
moutsio_steve-georganas


Πόσες χιλιάδες Έλληνες υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην Αυστραλία;

Υπήρχαν 750.000 με ελληνικά διαβατήρια στην Αυστραλία από το 1900, μετά τη Μεγάλη Μετανάστευση, η οποία ξεκίνησε από το 1950 έως το 1974. Υπάρχουν, όμως, και Έλληνες που ήρθαν από τη Μικρά Ασία, από τα Επτάνησα, που βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των Άγγλων, από τα Δωδεκάνησα, υπό την κατοχή των Ιταλών, και οι Κύπριοι Έλληνες, φυσικά, που είχαν αγγλικά διαβατήρια. Αν τους συμπεριλάβουμε όλους αυτούς, τότε ίσως να υπάρχουν άλλοι 100.000.


Το να είσαι Έλληνας και να έχεις ελληνική καταγωγή, πολιτισμό και παράδοση πώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ασκείς την πολιτική στο Κοινοβούλιο;

Δεν υπάρχει βουλευτής, υπουργός, πρωθυπουργός, και όσοι έχουν περάσει από το αυστραλιανό Κοινοβούλιο, που να μην έχει επηρεαστεί από τους Έλληνες ψηφοφόρους. Δεν υπάρχει περιοχή που να μην έχει Έλληνες. Όλοι έχουν επαφή με τον Ελληνισμό, όλοι έχουν επαφή με τα μέλη της ελληνικής κοινότητας, με τις εκκλησίες. Εμείς, ως Ελληνοαυστραλοί, σαφώς είμαστε εκλεγμένοι στην Αυστραλία, αλλά είναι μια χώρα που εκτιμά και δίνει το δικαίωμα να υπερασπίζεσαι και να εκτιμάς τον πολιτισμό σου, τη γλώσσα σου. Η αυστραλιανή κυβέρνηση, εδώ και πολλά χρόνια, σε ενθαρρύνει ακόμα και με χρηματοδότηση για διάφορες εκδηλώσεις να δια τηρείς την κουλτούρα και την παράδοσή σου. Έχουμε έναν ελληνικό σταθμό, ελληνική τηλεόραση, και λαμβάνουμε στήριξη για όλα αυτά από τις κυβερνήσεις. Όχι μόνο οι Έλληνες, αλλά όλες οι εθνικότητες. Έχουμε και έναν υπουργό πολυπολιτισμικότητας, γεγονός πολύ θετικό.  


Ποιες είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η ελληνοαυστραλιανή κοινότητα, ειδικά με τις νέες γενιές, οι οποίες προσπαθούν να διατηρήσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά και ταυτότητα;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η γλώσσα, γιατί είναι η αλυσίδα που μας συνδέει με την Ελλάδα και τον πολιτισμό μας. Γεννήθηκα στην Αυστραλία, μιλάω ελληνικά και οι περισσότεροι συνομήλικοί μου μπορούν να μιλήσουν και έχουν διατηρήσει την ελληνική γλώσσα. Η τρίτη γενιά, όμως, αγωνίζεται. Επιπλέον, έχουμε ιδρύσει το Εμπορικό Επιμελητήριο στην Αδελαΐδα, το οποίο απαρτίζεται από τη 2η, την 3η και την 4η γενιά. Συγκεντρώνει πολλά διαφορετικά επαγγέλματα. Έχουμε ιατρικούς συλλόγους στους οποίους είναι γιατροί Ελληνες ή ελληνικής καταγωγής. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί οργανισμοί και αυτό βοηθάει. Αλλά είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Όλα τα παιδιά μου, που είναι τώρα η 4η γενιά, νιώθουν ότι είναι Έλληνες. Τα ελληνικά τους μπορεί να είναι φτωχότερα από τα δικά μου, αλλά η γλώσσα είναι κάτι που μας συνδέει με την Ελλάδα. Όμως, αυτό που χρειαζόμαστε είναι να έχουμε αυτήν τη σύνδεση με την Ελλάδα, ώστε να μπορούμε να έχουμε επαφή με τις νέες γενιές. Μέχρι τώρα η σύνδεση μέχρι την 4η και την 5η γενιά υπήρχε, έρχονται στην Ελλάδα και κάνουν τις διακοπές τους... Αυτό μας φέρνει πιο κοντά. Αλλά υπάρχει ο φόβος η ελληνική γλώσσα να χαθεί.

Όλα τα παιδιά μου, που είναι τώρα η 4η γενιά, νιώθουν ότι είναι Έλληνες. Τα ελληνικά τους μπορεί να είναι φτωχότερα από τα δικά μου, αλλά αυτά είναι που μας συνδέουν με την πατρίδα


Τα ελληνόφωνα σχολεία που λειτουργούν στην Αυστραλία χρηματοδοτούνται από την ελληνική κυβέρνηση;

Όχι, χρηματοδοτούνται από την αυστραλιανή κυβέρνηση, όπως και οποιοδήποτε σχολείο. Η ελληνική κυβέρνηση μας διαθέτει δασκάλους, οι οποίοι αμείβονται από την Ελλάδα, ενώ λαμβάνουν και ένα επίδομα από τις κοινότητες. Αυτό βοηθάει πολύ, γιατί αυτοί οι δάσκαλοι έχουν επιμορφωθεί με τις πιο πρόσφατες μεθόδους, οι οποίες είναι σημαντικές για την ελληνική γλώσσα.


Ποια μέτρα πιστεύετε ότι θα λάβει η αυστραλιανή κυβέρνηση προκειμένου να ενθαρρύνει περισσότερους νέους Ελληνοαυστραλούς να μάθουν, αλλά και να κατανοήσουν τι σημαίνει η ελληνική γλώσσα;

Η αυστραλιανή κυβέρνηση σας επιτρέπει να σπουδάσετε και να μάθετε διάφορες γλώσσες. Η κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας έχουν επιλέξει 12 γλώσσες ως δεύτερες, που μπορεί να μάθει κάθε παιδί - όχι μόνο τα ελληνικά. Mία από αυτές είναι η ελληνική γλώσσα. Οποιοσδήποτε έχει το δικαίωμα να πηγαίνει στο ημερήσιο σχολείο της κυβέρνησης για να σπουδάσει και να μάθει την ελληνική γλώσσα. Κάθε 10-15 χρόνια, το υπουργείο διεξάγει μια έρευνα για το ποιες είναι οι πιο σημαντικές γλώσσες για την Αυστραλία, που μπορούν να βοηθήσουν την οικονομία και τη γεωπολιτική της χώρας. Η σχετική επιτροπή επιλέγει 10-12 γλώσσες. Γαλλικά, ιταλικά, ινδονησιακά, ιαπωνικά για εμάς που βρισκόμαστε στην Ασία - αλλά επιλέχθηκε και η ελληνική γλώσσα.


Παρά το γεγονός ότι η Αυστραλία απέχει χιλιάδες μίλια από τα Στενά του Ορμούζ, πώς επηρεάζουν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή τη χώρα;

H Αυστραλία είναι μια νησιωτική ήπειρος. Είμαστε ένα νησί. Το 98% των εισαγωγών στην Αυστραλία μεταφέρεται από εμπορικά πλοία. Το πετρέλαιο προέρχεται όλο από τη Μέση Ανατολή. Όταν κλείνει το Στενό του Ορμούζ, η τιμή του πετρελαίου, όπως και των προϊόντων, στην Αυστραλία ανεβαίνει. Βρισκόμαστε σε κίνδυνο, αν και είμαστε πολύ μακριά, αλλά κινδυνεύουμε, αν αυτό χειροτερέψει. Η αυστραλιανή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το συντομότερο δυνατό θα πρέπει να υπάρξει κατάπαυση του πυρός και μέσω διαλόγου θα πρέπει να υπάρξει ειρήνη για μεγάλο χρονικό διάστημα.


Η Ελλάδα αντιμετωπίζει προκλήσεις στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο. Πόσο στενά παρακολουθεί η Αυστραλία την κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή;

Έχουμε παρόμοια ζητήματα και έχουμε καλή συνεργασία με τις ασιατικές χώρες. Ο στόχος μας δεν είναι η Ευρώπη, αλλά θα υποστηρίζουμε πάντα το Διεθνές Δίκαιο, τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών, που λαμβάνονται στην Ευρώπη, και θα λέμε πάντα ότι πρέπει να υπάρχει διάλογος μεταξύ των χωρών όταν υπάρχουν προβλήματα. Όλοι οι Ελληνοαυστραλοί βουλευτές ενημερώνου με τους ομολόγους μας. Όλοι οι βουλευτές γνωρίζουν το θέμα του Αιγαίου. Θα ενημερώσω και την Επιτροπή Άμυνας, στην οποία συμμετέχω, ενώ στην Επιτροπή Εξωτερικών βρίσκομαι σε ανοιχτή επικοινωνία πάντα με τους πρέσβεις της Ελλάδας στην Αυστραλία. Το 1946, πριν από την ένωση με τα Δωδεκάνησα, πρόεδρος των Ηνωμένων Εθνών ήταν ο Ντοκ Έβανς, ο πρώην ηγέτης του Εργατικού Κόμματος στην Αυστραλία. Όταν έγινε γνωστό ότι το ζήτημα της ένταξης των Δώδεκα νήσων βρισκόταν σε εξέλιξη, υπήρξε μια συ ζήτηση για το αν αυτά τα νησιά θα έπρεπε να περάσουν στην Τουρκία λόγω της μικρής απόστασης. Το 70% πίστευε ότι έπρεπε να ενσωματωθούν στην Τουρκία, τότε όμως οι Έλληνες της Αυστραλίας ζήτησαν συνάντηση με τον Έβανς, όπου και των ενημέρωσαν για τις συζητήσεις που έγιναν και τελικά τα νησιά δόθηκαν στην Ελλάδα.

Η ελληνική κυβέρνηση μας διαθέτει δασκάλους, οι οποίοι αμείβονται από την Ελλάδα, ενώ λαμβάνουν και ένα επίδομα από τις κοινότητες


Ποια θα ήταν αντίδραση σήμερα, βάσει των απειλών για casus belli, σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια;

Δεν μπορώ να τοποθετηθώ επίσημα, αλλά γνωρίζω πολύ καλά ότι, αν η μικρή μειοψηφία των Ελλήνων που υπήρχε τότε επηρέασε την κυβέρνηση να πάρει θέση, τότε σήμερα η επίδραση της παρούσας Ομογένειας, που είναι 200 φορές μεγαλύτερη, θα ήταν σαφώς πιο ενισχυμένη.


Πώς είναι η σχέση σας με την Ελλάδα και το πολιτικό σύστημα;

Το βασικό πρόβλημα είναι οι επόμενες γενιές και πώς μπορούμε να συνεργαστούμε ώστε ο Ελληνισμός να παραμείνει. Είναι κρίμα να σκέφτεσαι ότι σε δύο-τρεις γενιές σε μια δημοκρατία όπου είμαστε ελεύθεροι μπορεί να χάσουμε την ελληνικότητά μας. Από το 1950 έως το 1974, η μισή Ελλάδα μετανάστευσε στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία. Θα πρέπει να διαφυλάξουμε την ιστορία της Ελλάδας, ως φόρο τιμής σε εκείνους που έφυγαν από τη χώρα, άφησαν τα σπίτια τους, προκειμένου να ζήσουν καλύτερα οι απόγονοί τους, γιατί δεν είχαν επιλογή. Η θυσία τους δεν θα πρέπει να χαθεί και να ξεχαστεί μέσα σε μία ή δύο γενιές.


Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε εκ μέρους των Ελληνοαυστραλών;

Κάνουμε το παν για να ενισχύσουμε την ελληνική μας ταυτότητα, να μην ξεχνάμε εκείνους τους ανθρώπους που ήρθαν ως μετανάστες από την Ελλάδα, χωρίς σχολείο, χωρίς γλώσσα, χωρίς τίποτα, αλλά έθεσαν ως στόχο να δημιουργήσουν κοινότητες, εκκλησίες. Η μεγαλύτερη μάχη που δίνουμε σήμερα είναι να είμαστε καλοί πολίτες της Αυστραλίας, αλλά να μην ξεχνάμε ποτέ ότι είμαστε Έλληνες και να μη λησμονήσουμε τον ελληνικό πολιτισμό, την ελληνική μας κληρονομιά. Πρέπει να κρατήσουμε ζωντανή την επαφή, να γνωρίζουμε ότι η μητέρα πατρίδα είναι εδώ, στην Ελλά δα, και να τη στηρίζουμε.

Δημοσιεύτηκε στα «Παραπολιτικά»