EnΜιχάιλο Φεντόροφ: Ο μεγαλύτερος πολιτικός πονοκέφαλος του Ζελένσκι από τη ρωσική εισβολή - Αρχή του τέλους για την ουκρανική προεδρία;
Το χρονικό της αποπομπής
Ο Ζελένσκι δεν έχει ακόμη απαντήσει στο βίντεο του Φεντόροφ, η αποπομπή του οποίου προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τηn Oυκρανία
Ελισαβετ Σταμοπουλου
«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας». Με αυτή τη φράση, ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φεντόροφ, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό κίνημα απέναντι στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θέτοντας το δικό του πολιτικό διακύβευμα και ορθώνοντας ένα τείχος αντίστασης απέναντι στον Ουκρανό πρόεδρο. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η ανάγκη διεξαγωγής εκλογών, ακόμη και εν μέσω του πολέμου, καθώς σύμφωνα με τον Φεντόροφ «τώρα το κράτος μας πρέπει να φανεί αντάξιο των πολιτών του». Η κίνηση του πρώην υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας έχει τη δική της σημειολογία. Καταγράφεται τεσσεράμισι χρόνια από τη ρωσική εισβολή και ερμηνεύεται από τους περισσότερους ως η σοβαρότερη πρόκληση για την προεδρία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Φεντόροφ, ο οποίος στο βίντεό του δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Ζελένσκι, απομακρύνθηκε απροσδόκητα από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον περασμένο μήνα, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του. Ο Ζελένσκι δεν έχει ακόμη απαντήσει στο βίντεο του Φεντόροφ, η αποπομπή του οποίου προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Στο μεταξύ, περίπου 100 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το ουκρανικό κοινοβούλιο το πρωί της Τετάρτης, φωνάζοντας «φέρτε πίσω τον Φεντόροφ ως υπουργό Άμυνας» και «βαρεθήκαμε, θέλουμε διάλογο».
Ο Φεντόροφ είναι ένας χαρισματικός πολιτικός και, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργού Άμυνας, του αποδόθηκε η ενίσχυση του υπουργείου Άμυνας, καθώς ηγήθηκε της προσπάθειας κατά της διαφθοράς, αμφισβήτησε παρωχημένες στρατιωτικές δομές και συνέβαλε στον μετασχηματισμό του πεδίου της μάχης μέσω της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών.
Η αποπομπή του στα μέσα Ιουλίου εκτιμάται ότι προέκυψε από τις εντάσεις που είχαν αναπτυχθεί μεταξύ του ίδιου και του αρχηγού των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Μέσα σε λίγες ημέρες, αντικαταστάθηκε και ο Σίρσκι, καθώς οι ολοένα και εντονότερες διαδηλώσεις με αίτημα την επαναφορά του Φεντόροφ στη θέση του άσκησαν αυξανόμενη πίεση στον Ουκρανό πρόεδρο.
Λίγες ώρες πριν από τη δημοσίευση του βίντεό του, αργά την Τρίτη, ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι είχε ζητήσει από το κοινοβούλιο να εγκρίνει τον υπηρεσιακό υπουργό Άμυνας, Γεβχένιι Χμάρα, ως μόνιμο επικεφαλής του υπουργείου.
Στο βίντεό του, ο Φεντόροφ μίλησε για ένα αίσθημα αδικίας, προειδοποιώντας ότι «είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν στην κοινωνία καλλιεργείται η αίσθηση ότι το βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι η επαγγελματική επάρκεια, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα να μεταμορφώσει κανείς τη χώρα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα».
Ο Φεντόροφ δεν έδωσε στο βίντεό του καμία ένδειξη για τα δικά του πολιτικά σχέδια, εστιάζοντας αντίθετα στην ανάγκη για έναν «νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».
Μέσα σε διάστημα ενός μήνα, ο Φεντόροφ πέρασε από τη δήλωση ότι θα επέστρεφε στην κυβέρνηση μόνο στην προηγούμενη θέση του, στην έκκληση για ευρείες μεταρρυθμίσεις και πολιτικές αλλαγές. Δεν έχει δηλώσει ευθέως ότι σκοπεύει να διεκδικήσει την προεδρία απέναντι στον Ζελένσκι, ωστόσο έχει διατυπώσει μέχρι σήμερα την πιο σοβαρή πρόκληση προς την ηγεσία του, ζητώντας «ένα κράτος όπου οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι από τα ονόματα».
Η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024, ωστόσο, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ουκρανίας, δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος.
Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε υποστηρίξει πέρυσι ότι το Κίεβο «χρησιμοποιεί τον πόλεμο» για να αποφύγει τη διεξαγωγή εκλογών, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι «έτοιμη για εκλογές» μέσα σε 60 έως 90 ημέρες, εφόσον οι σύμμαχοί της βοηθούσαν να διασφαλιστούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας.
Η διεξαγωγή μιας δίκαιης και ασφαλούς εκλογικής διαδικασίας θα παρουσίαζε σημαντικές προκλήσεις για μια χώρα που βρίσκεται υπό τις επανειλημμένες ρωσικές επιθέσεις. Πολλοί Ουκρανοί θεώρησαν, μάλιστα, ότι οι δηλώσεις του Τραμπ απηχούσαν το αφήγημα του Βλαντίμιρ Πούτιν ότι ο Ζελένσκι δεν αποτελεί νόμιμο ηγέτη.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας στη ρωσική επικράτεια τις τελευταίες εβδομάδες, εξαπολύοντας εκατοντάδες drones με στόχο διυλιστήρια πετρελαίου και τις αποθήκες της μεγαλύτερης εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, Wildberries.
Η Μόσχα δέχθηκε «μία από τις μαζικότερες επιθέσεις με drones των τελευταίων ετών» το βράδυ του Σαββάτου, όταν περίπου 600 drones κατευθύνθηκαν προς την περιοχή, σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Αντρέι Βορομπιόφ.
Κατά τις πιο πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν και 23 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους.
Νωρίς την Τρίτη, στις τελευταίες ρωσικές επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας, σκοτώθηκαν 17 άνθρωποι.
Ο Φεντόροφ, ο οποίος στο βίντεό του δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Ζελένσκι, απομακρύνθηκε απροσδόκητα από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον περασμένο μήνα, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του. Ο Ζελένσκι δεν έχει ακόμη απαντήσει στο βίντεο του Φεντόροφ, η αποπομπή του οποίου προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Στο μεταξύ, περίπου 100 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το ουκρανικό κοινοβούλιο το πρωί της Τετάρτης, φωνάζοντας «φέρτε πίσω τον Φεντόροφ ως υπουργό Άμυνας» και «βαρεθήκαμε, θέλουμε διάλογο».
Ο Φεντόροφ είναι ένας χαρισματικός πολιτικός και, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργού Άμυνας, του αποδόθηκε η ενίσχυση του υπουργείου Άμυνας, καθώς ηγήθηκε της προσπάθειας κατά της διαφθοράς, αμφισβήτησε παρωχημένες στρατιωτικές δομές και συνέβαλε στον μετασχηματισμό του πεδίου της μάχης μέσω της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών.
Η αποπομπή του στα μέσα Ιουλίου εκτιμάται ότι προέκυψε από τις εντάσεις που είχαν αναπτυχθεί μεταξύ του ίδιου και του αρχηγού των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Μέσα σε λίγες ημέρες, αντικαταστάθηκε και ο Σίρσκι, καθώς οι ολοένα και εντονότερες διαδηλώσεις με αίτημα την επαναφορά του Φεντόροφ στη θέση του άσκησαν αυξανόμενη πίεση στον Ουκρανό πρόεδρο.
Μιχάιλο Φεντόροφ: Το χρονικό της αποπομπής και τα καρφιά για τον Ζελένσκι
Στον πρώην υπουργό προτάθηκαν άλλες θέσεις στην κυβέρνηση, μεταξύ των οποίων και αυτή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης αρμόδιου για τη στρατιωτική καινοτομία, ωστόσο κατέστησε σαφές ότι θα επέστρεφε μόνο ως υπουργός Άμυνας.Λίγες ώρες πριν από τη δημοσίευση του βίντεό του, αργά την Τρίτη, ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι είχε ζητήσει από το κοινοβούλιο να εγκρίνει τον υπηρεσιακό υπουργό Άμυνας, Γεβχένιι Χμάρα, ως μόνιμο επικεφαλής του υπουργείου.
Στο βίντεό του, ο Φεντόροφ μίλησε για ένα αίσθημα αδικίας, προειδοποιώντας ότι «είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν στην κοινωνία καλλιεργείται η αίσθηση ότι το βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι η επαγγελματική επάρκεια, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα να μεταμορφώσει κανείς τη χώρα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα».
Ο Φεντόροφ δεν έδωσε στο βίντεό του καμία ένδειξη για τα δικά του πολιτικά σχέδια, εστιάζοντας αντίθετα στην ανάγκη για έναν «νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».
Μέσα σε διάστημα ενός μήνα, ο Φεντόροφ πέρασε από τη δήλωση ότι θα επέστρεφε στην κυβέρνηση μόνο στην προηγούμενη θέση του, στην έκκληση για ευρείες μεταρρυθμίσεις και πολιτικές αλλαγές. Δεν έχει δηλώσει ευθέως ότι σκοπεύει να διεκδικήσει την προεδρία απέναντι στον Ζελένσκι, ωστόσο έχει διατυπώσει μέχρι σήμερα την πιο σοβαρή πρόκληση προς την ηγεσία του, ζητώντας «ένα κράτος όπου οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι από τα ονόματα».
Η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024, ωστόσο, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ουκρανίας, δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος.
Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε υποστηρίξει πέρυσι ότι το Κίεβο «χρησιμοποιεί τον πόλεμο» για να αποφύγει τη διεξαγωγή εκλογών, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι «έτοιμη για εκλογές» μέσα σε 60 έως 90 ημέρες, εφόσον οι σύμμαχοί της βοηθούσαν να διασφαλιστούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας.
Η διεξαγωγή μιας δίκαιης και ασφαλούς εκλογικής διαδικασίας θα παρουσίαζε σημαντικές προκλήσεις για μια χώρα που βρίσκεται υπό τις επανειλημμένες ρωσικές επιθέσεις. Πολλοί Ουκρανοί θεώρησαν, μάλιστα, ότι οι δηλώσεις του Τραμπ απηχούσαν το αφήγημα του Βλαντίμιρ Πούτιν ότι ο Ζελένσκι δεν αποτελεί νόμιμο ηγέτη.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας στη ρωσική επικράτεια τις τελευταίες εβδομάδες, εξαπολύοντας εκατοντάδες drones με στόχο διυλιστήρια πετρελαίου και τις αποθήκες της μεγαλύτερης εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, Wildberries.
Η Μόσχα δέχθηκε «μία από τις μαζικότερες επιθέσεις με drones των τελευταίων ετών» το βράδυ του Σαββάτου, όταν περίπου 600 drones κατευθύνθηκαν προς την περιοχή, σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Αντρέι Βορομπιόφ.
Κατά τις πιο πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν και 23 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους.
Νωρίς την Τρίτη, στις τελευταίες ρωσικές επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας, σκοτώθηκαν 17 άνθρωποι.
