Η φονική πλημμύρα στο Νεπάλ, που σάρωσε περιοχές κοντά στα σύνορα με το Θιβέτ αφήνοντας πίσω της σχεδόν 100 νεκρούς και περισσότερους από 300 αγνοούμενους ταξιδιώτες, ενδέχεται να συνδέεται με την κατάρρευση μεγάλου τμήματος παγετώνα. Νέα στοιχεία από δορυφορικές εικόνες του Planet Labs, τις οποίες εξέτασε το Reuters, δείχνουν δραματικές αλλαγές στο τοπίο μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, ενώ ειδικοί εκτιμούν ότι ένας τεράστιος όγκος πάγου, βράχων και ιζημάτων κατέληξε στην κοιλάδα, προκαλώντας ένα εξαιρετικά βίαιο πλημμυρικό φαινόμενο.

Διαβάστε: Νεπάλ: Τουλάχιστον 160 νεκροί, η Αστυνομία βρήκε 157 πτώματα - Σεισμός 4,4 Ρίχτερ προκάλεσε κατολίσθηση και έφραξε τον ποταμό (Βίντεο)

Νεπάλ: Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες για την πλημμύρα

Οι εικόνες πριν και μετά την καταστροφή αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου. Μια καταπράσινη βουνοπλαγιά εμφανίζεται μετά την πλημμύρα καλυμμένη από τεράστιες ποσότητες συντριμμιών και πετρωμάτων. Σύμφωνα με τον Βίκραμ Γκούπτα, ειδικό στην τεχνική γεωλογία και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Sikkim της Ινδίας, «Επιβεβαιώνεται ότι ένα σημαντικό τμήμα του κατώτερου μετώπου του παγετώνα κατέρρευσε, προκαλώντας το φαινόμενο πιθανότατα παρασύροντας ή συμπεριλαμβάνοντας σημαντική ποσότητα βράχων και ιζημάτων».

Οι Αρχές του Νεπάλ είχαν αρχικά αναφέρει ότι λίγο πριν από την καταστροφή καταγράφηκε σεισμική δόνηση στην περιοχή, η οποία εξετάζεται ως πιθανός παράγοντας. Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί τι ακριβώς προκάλεσε την κατάρρευση.

nepal
nepal-2
nepal-3



Ο γεωλόγος Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, εντόπισε ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο στις δορυφορικές εικόνες. Όπως ανέφερε, μεγάλος όγκος χιονιού φαίνεται να είχε λιώσει μέσα στις 24 ώρες πριν από την καταστροφή. «Ορισμένοι από τους παγετώνες στην κοιλάδα ήταν καλυμμένοι από χιόνι χθες και σήμερα είναι ως επί το πλείστον γυμνοί πάγοι. Με άλλα λόγια, και χωρίς να έχω δει ακόμη τα δεδομένα από κάποιον μετεωρολογικό σταθμό, πιθανότατα επικρατούσαν υψηλές θερμοκρασίες», δήλωσε.

Η φονική πλημμύρα στο Νεπάλ και η πτώση από τα 5.200 μέτρα

Σύμφωνα με τον Σούγκαρ, το κατώτερο τμήμα του παγετώνα φαίνεται ότι αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και έπεσε στον πυθμένα της κοιλάδας, περίπου 1.200 μέτρα χαμηλότερα. Η τεράστια μάζα πάγου και πετρωμάτων ενδέχεται να προκάλεσε ή να ενίσχυσε το καταστροφικό κύμα που ακολούθησε.

Η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών του Νεπάλ επιβεβαίωσε ότι η πλημμύρα στον ποταμό Λχέντε συνδέεται με κατολίσθηση περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά των συνόρων Νεπάλ-Κίνας. «Οι ξαφνικές πλημμύρες προκλήθηκαν από μια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων στην πλευρά του Νεπάλ», ανέφερε ο γεωλόγος της Αρχής, Πρακάς Ποκχαρέλ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι παραμένει ασαφές τι πυροδότησε αρχικά το φαινόμενο.

Η ορμή του νερού ήταν τεράστια. Σύμφωνα με το International Centre for Integrated Mountain Development, ένα βίαιο κύμα νερού, ιζημάτων και ογκόλιθων κινήθηκε μέσω των ποτάμιων συστημάτων Μπότε Κόσι και Τρισούλι. Αναφορές κάνουν λόγο για άνοδο της στάθμης του ποταμού στην περιοχή Γκαλτσχί έως και κατά εννέα μέτρα μέσα σε μόλις 30 λεπτά.

Οι παγετώνες των Ιμαλαΐων λιώνουν με ταχύτερο ρυθμό

Το φαινόμενο επαναφέρει στο προσκήνιο την κατάσταση των παγετώνων στα Ιμαλάια. Σύμφωνα με στοιχεία που είχαν δημοσιοποιήσει τα Ηνωμένα Έθνη το 2023, τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ είχαν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε διάστημα 30 ετών. Παράλληλα, ο ρυθμός τήξης των παγετώνων είχε επιταχυνθεί κατά 65% την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με την προηγούμενη.

Ο Νταν Σούγκαρ επισήμανε ότι μεταξύ των παραγόντων που θα εξεταστούν είναι και η κατασκευαστική δραστηριότητα στην περιοχή, ενώ για τον πιθανό ρόλο της κλιματικής αλλαγής σημείωσε ότι πρόκειται για ζήτημα που θα διερευνηθεί. Στη Ράσουα, μία από τις περιοχές που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές και όπου ζουν περίπου 50.000 άνθρωποι, λειτουργούν και κατασκευάζονται αρκετά υδροηλεκτρικά έργα.

Διεθνής βοήθεια για τους πληγέντες

Την ίδια ώρα βρίσκεται σε εξέλιξη διεθνής κινητοποίηση για την παροχή βοήθειας. Ο Ντέιβιντ Φίσερ, επικεφαλής του γραφείου της Διεθνούς Ομοσπονδίας Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου στο Νεπάλ, ανέφερε ότι ολόκληρα χωριά «σβήστηκαν από τον χάρτη», καθώς χείμαρροι λάσπης παρέσυραν κτίρια, γέφυρες και οχήματα.

Η IFRC αποδέσμευσε σχεδόν ένα εκατομμύριο ελβετικά φράγκα από τα ταμεία έκτακτης ανάγκης, ενώ αποστέλλονται πόσιμο νερό, κουβέρτες, είδη πρώτων βοηθειών και άλλο υλικό. «Προτεραιότητα αυτήν την ώρα είναι να φθάσουμε στις πληγείσες κοινότητες και να παράσχουμε βοήθεια σε ανθρώπους που έχουν χάσει τα σπίτια τους», υπογράμμισε ο Φίσερ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε το δορυφορικό σύστημα Copernicus για την υποστήριξη των σωστικών συνεργείων, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έστειλε ιατρικά εφόδια. Η Ινδία απέστειλε 10 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας και ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει επιπλέον μεταγωγικά αεροσκάφη και ελικόπτερα για επιχειρήσεις διάσωσης και εκκένωσης. Βοήθεια προσφέρθηκε επίσης από το Μπανγκλαντές, την ώρα που οι έρευνες συνεχίζονται και οι Αρχές φοβούνται ότι ο αριθμός των νεκρών από την καταστροφή στο Νεπάλ θα αυξηθεί περαιτέρω.