Την ώρα που η εμπορική σύγκρουση Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών κλιμακώνεται και η Οτάβα κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι πλήττει την καναδική κυριαρχία, ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ αναζητά στην Ευρώπη έναν νέο στρατηγικό και οικονομικό εταίρο. Ο Καναδός πρωθυπουργός θα απευθυνθεί τον επόμενο μήνα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε μια ιδιαίτερα συμβολική επίσκεψη που αναμένεται να σηματοδοτήσει τη νέα, στενότερη σχέση μεταξύ Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ώρα που οι σχέσεις της Οτάβα με την Ουάσιγκτον δοκιμάζονται από τη δασμολογική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Κάρνεϊ θα μιλήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Σεπτεμβρίου, ενώ μία ημέρα νωρίτερα θα παραστεί ως επίτιμος προσκεκλημένος στην ετήσια ομιλία για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στην ομιλία της, η πρόεδρος της Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει τις πολιτικές προτεραιότητες και τη στρατηγική κατεύθυνση της ΕΕ για το επόμενο διάστημα.

Η παρουσία ενός επίτιμου προσκεκλημένου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αποτελεί από μόνη της ασυνήθιστο γεγονός. Ωστόσο, η πρόσκληση προς τον Κάρνεϊ αποκτά σαφώς εντονότερη πολιτική σημασία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Καναδάς επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τις διεθνείς οικονομικές και στρατηγικές του συμμαχίες. Τα προηγούμενα χρόνια, το Στρασβούργο είχε επιλέξει συχνά προσωπικότητες από την κοινωνία των πολιτών, με ιδιαίτερη έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Ο Κάρνεϊ έχει δεσμευτεί να επιδιώξει μια όλο και στενότερη εταιρική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ εξελίσσεται σε μια από τις σοβαρότερες κρίσεις στις σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών εδώ και δεκαετίες.

«Η σημαντική επίσκεψη του πρωθυπουργού θα αποτελέσει ευκαιρία για την εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ-Καναδά και την περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών μας», έγραψε την Τετάρτη στην πλατφόρμα X η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα.

Ο Μαρκ Κάρνεϊ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά τη ρήξη στις εμπορικές διαπραγματεύσεις Οτάβα-Ουάσιγκτον

Την περασμένη εβδομάδα, οι εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών κατέρρευσαν, έπειτα από μήνες δύσκολων και επίπονων συνομιλιών. Η Οτάβα κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επιχειρεί να παρέμβει στην κυριαρχία της χώρας, ζητώντας μεταξύ άλλων παραχωρήσεις σε ζητήματα που αφορούν τη γαλλική γλώσσα, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Καναδά να συνάπτει ανεξάρτητες εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες και προβάλλοντας, σύμφωνα με την καναδική κυβέρνηση, υπερβολικές απαιτήσεις χωρίς αντίστοιχα ανταλλάγματα.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν προστασία στον Καναδά, ενώ η Οτάβα έχει επενδύσει ανεπαρκώς στην άμυνα. Παράλληλα, κατηγορεί τον Κάρνεϊ ότι υιοθετεί μια επιθετική, «σκληρή» στάση για λόγους εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας.

Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει δασμούς που φτάνουν έως και το 50% σε καναδικά προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων (17 δισ. ευρώ), ενώ έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής νέων δασμών σε κρίσιμους τομείς της καναδικής οικονομίας.

Η απάντηση της Οτάβα ήταν ότι θα προχωρήσει σε αντίμετρα «δολάριο προς δολάριο», σε μια πρωτοφανή κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών. Τα νέα καναδικά μέτρα αναμένεται να τεθούν σε ισχύ στις 8 Σεπτεμβρίου και να στοχεύσουν, μεταξύ άλλων, αμερικανικά προϊόντα στους τομείς του χάλυβα, των γαλακτοκομικών, των ηλεκτρικών συσκευών, του αγροτικού εξοπλισμού και των ηλεκτρονικών.

Ο Κάρνεϊ αναζητά νέες συμμαχίες

Ο Μαρκ Κάρνεϊ, πρώην κεντρικός τραπεζίτης του Καναδά και της Βρετανίας, επιχειρεί πλέον να αξιοποιήσει τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον ως αφετηρία για μια ευρύτερη αναδιάταξη των διεθνών σχέσεων της χώρας.

Ο Καναδός πρωθυπουργός έχει ταχθεί υπέρ της δημιουργίας μιας ευρύτερης συμμαχίας των «μεσαίων δυνάμεων», σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη πραγμάτων υφίσταται βαθιές ανακατατάξεις, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εφαρμόζουν μια επιθετική πολιτική δασμών και να απαιτούν μεγαλύτερη ευθυγράμμιση από τους συμμάχους τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της νέας στρατηγικής. Ο Κάρνεϊ έχει δηλώσει ότι ο Καναδάς θα ξεκινήσει το φθινόπωρο εντατικές συζητήσεις με την ΕΕ, με στόχο τη δημιουργία μιας «πολύ ισχυρότερης και βαθύτερης» οικονομικής και αμυντικής σχέσης. Παράλληλα, η κυβέρνησή του επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της χώρας και να μειώσει την εξάρτησή της από την αμερικανική αγορά.

Έτσι, η επίσκεψη του Κάρνεϊ στο Στρασβούργο δεν αποτελεί απλώς μια εθιμοτυπική παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έρχεται να αποτυπώσει μια ευρύτερη γεωπολιτική μετατόπιση: καθώς η σχέση με τον ιστορικό και ισχυρότερο εμπορικό εταίρο του γίνεται ολοένα πιο συγκρουσιακή, ο Καναδάς επιχειρεί να φέρει την Ευρώπη πιο κοντά.