Ιστορική νίκη για την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ, η οποία αναδεικνύεται σε πρώτη πολιτική δύναμη, χωρίς ωστόσο να καταφέρνει να εξασφαλίσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία στην κρατιδιακή Βουλή. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις για το τελικό αποτέλεσμα, το AfD συγκεντρώνει περίπου 44% των ψήφων, αφήνοντας με μεγάλη διαφορά πίσω του το CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, το οποίο περιορίζεται στο 17,8%, καταγράφοντας μία από τις χειρότερες εκλογικές του επιδόσεις. Η εκλογική αναμέτρηση εξελίσσεται έτσι σε σημαντικό πολιτικό πλήγμα για τους Χριστιανοδημοκράτες και ταυτόχρονα σε σημείο καμπής για το AfD, το οποίο βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας: πώς θα κυβερνήσει χωρίς την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Τρεις έδρες χωρίζουν το AfD από την αυτοδυναμία

Η νέα κρατιδιακή Βουλή θα διαθέτει συνολικά 83 έδρες, με την απόλυτη πλειοψηφία να απαιτεί 42. Το AfD αναμένεται να καταλάβει 39 έδρες, μένοντας έτσι μόλις τρεις έδρες μακριά από την αυτοδυναμία. Το CDU ακολουθεί με 16 έδρες, ενώ SPD, Die Linke και Πράσινοι εκτιμάται ότι θα διαθέτουν από οκτώ έδρες. Το BSW, με ποσοστό 5,1%, περνά οριακά το εκλογικό κατώφλι και εξασφαλίζει τέσσερις έδρες.

Η είσοδος του BSW στη Βουλή αποδεικνύεται καθοριστική για την τελική κατανομή των εδρών, καθώς στερεί από το AfD τη δυνατότητα να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία.

Άνοιγμα προς το CDU από τη Βάιντελ

Με το αποτέλεσμα να δημιουργεί νέα πολιτικά δεδομένα, στο προσκήνιο περνούν πλέον τα σενάρια σχηματισμού κυβέρνησης.

Η συμπρόεδρος του AfD σε ομοσπονδιακό επίπεδο, Άλις Βάιντελ, έκανε ήδη άνοιγμα προς το CDU. Σε δηλώσεις της στο RTL/ntv χαρακτήρισε την επίδοση των Χριστιανοδημοκρατών ιστορική ήττα και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας, στην περίπτωση που το AfD δεν καταφέρει να κυβερνήσει αυτοδύναμα.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο έτερος πρόεδρος του AfD, Τίμο Χρουπάλα, ο οποίος δήλωσε ότι το κόμμα είναι ανοιχτό σε συνομιλίες, εφόσον δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία.

Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να υπάρξει και ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης: μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό το AfD, η οποία θα αναζητούσε κατά περίπτωση τη στήριξη ή την ανοχή άλλων κομμάτων στην κρατιδιακή Βουλή.
dw-pinakas-neos

Με δεδομένο ότι κανένα άλλο κόμμα από τα κεντροαριστερά και κεντροδεξιά δεν επιθυμεί τη συνεργασία μαζί της, η AfD μπορεί να βρεθεί στη θέση να έχει κερδίσει θριαμβευτικά, αλλά ακόμα και να μείνει εκτός κυβερνητικού νυμφώνος.

Πάντως, ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής της παράταξης στη Σαξονία-Άνχαλτ, δηλώνει ότι το κόμμα του θα ​απευθυνθεί σε όλες τις δυνάμεις που ​επιθυμούν «⁠να ⁠εφαρμόσουν καλύτερες πολιτικές». «Τείνουμε το χέρι σε όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις που επιθυμούν να ακολουθήσουν καλύτερες πολιτικές», δήλωσε αλλά ξεκαθάρισε ότι θέματα όπως η μετανάστευση και η εσωτερική ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμα.

Τα σενάρια ακόμα και για κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα

Σε περίπτωση, πάντως, που τελικά το μικρό κόμμα BSW (Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ) δεν περάσει το όριο του 5% και μείνει εκτός Βουλής, οι έδρες που θα καταλάμβανε θα μοιραστούν στα άλλα κόμματα. Αν συμβεί αυτό, θα είναι μια μικρή ενίσχυση που ίσως αποδειχτεί κρίσιμη για το AfD και του δώσει την αυτοδυναμία.

Εν τω μεταξύ, η επικεφαλής υποψήφια του BSW Κριστίνα Βίτιχ δήλωσε στην τηλεόραση του ARD ότι υπάρχουν συγκεκριμένα «πρότζεκτ» (ενδεικτικά ανέφερε την ενέργεια) στα οποία το κόμμα της θα μπορούσε να φανταστεί μια συνεργασία με το AfD. Σε άλλα ζητήματα, ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν πολλά κοινά σημεία.

Το BSW, όπως διευκρίνισε, θα αποφασίζει κατά περίπτωση και με βάση το περιεχόμενο κάθε πρότασης, εάν θα συνεργαστεί με το AfD.

Ενδιαφέρουσα είναι η αποστροφή της ότι, με δεδομένο το αποτέλεσμα που έφερε το AfD, «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακούμε μαζί τους με κάποιο τρόπο στην κυβέρνηση». Απέρριψε, δε, το ενδεχόμενο να ασκήσουν την πρωθυπουργία ο Ζίγκμουντ ή ο Σβεν Σούλτσε, ο απερχόμενος πρωθυπουργός του CDU: «Θέλουμε ακομμάτιστο πρωθυπουργό» επισήμανε.

Από την άλλη πλευρά, τα κόμματα που συνιστούν πλέον την αντιπολίτευση -CDU, SPD, Πράσινοι, Αριστερά- καλούνται να βρουν κοινό τόπο, προπαντός για συμμαχική κυβέρνηση.

Ήδη η επικεφαλής υποψήφια της Αριστεράς, Εύα φον Άνγκερν, δήλωσε ότι, ανάλογα με το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα, είναι έτοιμη να ψηφίσει ακόμη και υπέρ ενός πρωθυπουργού του CDU.

«Η Αριστερά ήθελε εξ αρχής να αποτρέψει την εκλογή ενός πρωθυπουργού από την AfD», δήλωσε στην τηλεόραση του ARD. Παράλληλα, κατηγόρησε το CDU ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του AfD, υιοθετώντας θέματα από την ατζέντα του ακροδεξιού κόμματος και σχεδιάζοντας περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας των Σοσιαλδημοκρατών, Τιμ Κλίσεντορφ, παραδέχεται ότι οι συσχετισμοί είναι περίπλοκοι», δήλωσε στο ZDF. Σύμφωνα με τον ίδιο, το SPD μπορεί να βγει από τις εκλογές «με ένα σχετικά θετικό συναίσθημα, αλλά και με αυτοπεποίθηση», καθώς τις τελευταίες εβδομάδες κατάφερε να πείσει αρκετούς ακόμη ψηφοφόρους να το στηρίξουν.

Πρόσθεσε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας δημοκρατικής πλειοψηφίας απέναντι στο AfD, αλλά παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα της AfD είναι «πραγματικά δραματικό».

Δύσκολος ο σχηματισμός κυβέρνησης, λέει η DW

Εάν το AfD δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία και το BSW μείνει εκτός Κοινοβουλίου, η πρωτοβουλία θα περάσει και πάλι στο CDU. Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να εξεταστεί μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον σημερινό πρωθυπουργό Σβεν Σούλτσε. Όμως, εδώ τα πράγματα περιπλέκονται.

Σε ολόκληρη την προεκλογική περίοδο, το CDU απέφυγε να πάρει σαφή θέση στο ζήτημα της συνεργασίας με την Αριστερά. Μια τέτοια συνεργασία, ωστόσο, θα ήταν απαραίτητη εάν ο Σούλτσε θέλει να παραμείνει πρωθυπουργός. Θα μπορούσε να σχηματίσει συνασπισμό με το SPD και τους Πράσινους και να εξασφαλίσει την ανοχή της Αριστεράς, η οποία έχει ήδη δηλώσει ανοιχτή σε ένα τέτοιο μοντέλο.

Το πρόβλημα είναι ότι η απόφαση περί ασυμβίβαστου του 2018 απαγορεύει ουσιαστικά στο CDU τη συνεργασία με την Αριστερά.