Το υπουργείο Παιδείας ολοκλήρωσε τη νομοθετική διαδικασία που καθορίζει ποιοι φοιτητές δικαιούνται δωρεάν μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών για το ακαδημαϊκό έτος 2026 με 2027. Η ρύθμιση αφορά την πλήρη ή μερική απαλλαγή από την καταβολή διδάκτρων σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών που λειτουργούν με τέλη φοίτησης στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων έχει απλοποιηθεί σημαντικά, καθώς η αναζήτηση των απαραίτητων στοιχείων πραγματοποιείται αυτόματα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων των αρμόδιων υπηρεσιών. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου η ηλεκτρονική διασύνδεση δεν είναι εφικτή ή υπάρχουν ελλείψεις στα δηλωθέντα στοιχεία, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να προσκομίσουν τα δικαιολογητικά ηλεκτρονικά.

Εισοδηματικά κριτήρια για δωρεάν μεταπτυχιακά

Για να δικαιούνται οι φοιτητές πλήρη απαλλαγή από τα δίδακτρα μεταπτυχιακών προγραμμάτων, πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες εισοδηματικές προϋποθέσεις που βασίζονται στο εθνικό διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα.

Το ατομικό φορολογητέο εισόδημα του υποψηφίου δεν πρέπει να ξεπερνά τα 11.700 ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 100% του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος. Παράλληλα, το συνολικό φορολογητέο εισόδημα όλων των μελών της οικογένειας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 8.190 ευρώ, που αντιπροσωπεύει το 70% του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος.

Τα εισοδηματικά όρια έχουν αναπροσαρμοστεί ανοδικά σε σχέση με το προηγούμενο έτος, προσφέροντας τη δυνατότητα σε περισσότερους φοιτητές να αξιοποιήσουν το δικαίωμα απαλλαγής από τα τέλη φοίτησης.

Κριτήρια ακαδημαϊκής επίδοσης

Πέραν των εισοδηματικών προϋποθέσεων, οι υποψήφιοι που επιθυμούν να λάβουν δωρεάν μεταπτυχιακά πρέπει να πληρούν και συγκεκριμένα κριτήρια αριστείας. Ο βαθμός του πτυχίου τους πρέπει να είναι τουλάχιστον επτάμισι στη δεκάβαθμη κλίμακα αξιολόγησης των ελληνικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Για κατόχους τίτλων σπουδών από ιδρύματα του εξωτερικού, το κριτήριο της αριστείας εφαρμόζεται αναλογικά σύμφωνα με την εκάστοτε κλίμακα αξιολόγησης του ιδρύματος προέλευσης. Η ακαδημαϊκή επίδοση αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την απαλλαγή από τα δίδακτρα μεταπτυχιακών προγραμμάτων.

Λεπτομερείς προϋποθέσεις απαλλαγής

Οι προϋποθέσεις για την απαλλαγή από τα τέλη φοίτησης διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και την οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος. Για άγαμους φοιτητές κάτω των 26 ετών, ο μέσος όρος του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος της οικογένειας των δύο τελευταίων οικονομικών ετών δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 6.664 ευρώ. Στον υπολογισμό συμπεριλαμβάνονται τα εισοδήματα του αιτούντος, των γονέων και των αγάμων αδελφών έως 26 ετών που έχουν δικό τους φορολογητέο εισόδημα.

Για φοιτητές άνω των 26 ετών, το ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους κατά μέσο όρο των δύο τελευταίων οικονομικών ετών δεν πρέπει να ξεπερνά τα 9.520 ευρώ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

Έγγαμοι φοιτητές ή αυτοί που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης δικαιούνται απαλλαγή εφόσον ο μέσος όρος του αθροίσματος του φορολογητέου εισοδήματος τους μαζί με του συζύγου ή συμβιούντος δεν υπερβαίνει τα 9.520 ευρώ.

Μερική απαλλαγή για ειδικές κατηγορίες

Συγκεκριμένες κατηγορίες φοιτητών δικαιούνται μερική απαλλαγή κατά 50% από την υποχρέωση καταβολής διδάκτρων μεταπτυχιακών προγραμμάτων. Αυτό ισχύει για άγαμους φοιτητές κάτω των 26 ετών που ανήκουν σε τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, τέκνα άγαμων γονέων, ορφανούς από έναν τουλάχιστον γονέα, άτομα με αναπηρία ή μέλη νοικοκυριού με άτομο με αναπηρία.

Η μερική απαλλαγή χορηγείται όταν ο μέσος όρος του οικογενειακού εισοδήματος των δύο τελευταίων ετών υπερβαίνει το 70% αλλά δεν ξεπερνά το 100% του εθνικού διάμεσου διαθέσιμου ισοδύναμου εισοδήματος.


Περιορισμοί και εξαιρέσεις

Το δικαίωμα απαλλαγής από τα τέλη φοίτησης παρέχεται αποκλειστικά για ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών που οργανώνεται από ελληνικό ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ο συνολικός αριθμός των απαλλασσόμενων φοιτητών ανά ακαδημαϊκό έτος δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% του συνόλου των εγγεγραμμένων φοιτητών στο πρόγραμμα.

Όταν ο αριθμός των δικαιούχων ξεπερνά το καθορισμένο ποσοστό, η επιλογή γίνεται με σειρά φθίνουσας κατάταξης μέχρι τη συμπλήρωση του επιτρεπόμενου αριθμού. Δεν δικαιούνται απαλλαγή φοιτητές που λαμβάνουν υποτροφία από άλλη πηγή, καθώς και πολίτες τρίτων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Απαιτούμενα δικαιολογητικά

Η αίτηση για απαλλαγή από τα δίδακτρα μεταπτυχιακών προγραμμάτων συνοδεύεται από συγκεκριμένα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την πλήρωση των προϋποθέσεων.

Βασικό έγγραφο αποτελεί η αίτηση του φοιτητή που έχει ισχύ υπεύθυνης δήλωσης. Για την πιστοποίηση της ακαδημαϊκής αριστείας εξετάζεται ο τίτλος σπουδών πρώτου κύκλου που έχει κατατεθεί κατά την εισαγωγή στο πρόγραμμα. Σε περιπτώσεις όπου ο βαθμός δεν αναγράφεται αριθμητικά, απαιτείται πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας.

Αναγκαία είναι τα αντίγραφα των φορολογικών δηλώσεων Ε1 και των εκκαθαριστικών σημειωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του εκκαθαριστικού ΕΝΦΙΑ, όλων των μελών της οικογένειας για τα δύο τελευταία οικονομικά έτη. Σε περίπτωση διαζευγμένων γονέων, προσκομίζονται τα στοιχεία του γονέα στον οποίο ο αιτών είναι καταχωρημένος ως εξαρτώμενο μέλος.

Πρόσθετα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης από το δημοτολόγιο εκδοθέν εντός των τελευταίων τριών μηνών, πιστοποιητικά σπουδών για αδέλφια που φοιτούν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, ιατρικές γνωματεύσεις για άτομα με αναπηρία, ληξιαρχικές πράξεις θανάτου για ορφανούς και διαζευκτήρια όπου απαιτείται.

Κάθε φοιτητής οφείλει να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση στην οποία βεβαιώνει ότι δεν έχει κάνει χρήση του δικαιώματος απαλλαγής σε άλλο μεταπτυχιακό πρόγραμμα και ότι δεν λαμβάνει υποτροφία από άλλη πηγή. Η Συνέλευση ή η Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει συμπληρωματικά δικαιολογητικά που κρίνει απαραίτητα για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.