Έντονη ανησυχία επικρατεί στην Κυψέλη μετά την εμφάνιση ρωγμών, παραμορφώσεων και άλλων ζημιών σε κτίρια της περιοχής, οι οποίες, σύμφωνα με καταγγελίες κατοίκων, παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών διάνοιξης της σήραγγας της Γραμμής 4 του μετρό. Ρωγμές σε τοίχους, πόρτες και παράθυρα που δεν ανοίγουν ή δεν κλείνουν, αποκολλήσεις υλικών, εισροή νερού σε υπόγεια και ενδείξεις καθίζησης συνθέτουν την εικόνα που περιγράφουν κάτοικοι των δρόμων ανάμεσα στην πλατεία Κυψέλης και την περιοχή των δικαστηρίων της Ευελπίδων.

Διαβάστε: Ταχιάος για ρωγμές σε σπίτια στην Κυψέλη: Οι βλάβες από τα έργα του μετρό θα αποκατασταθούν με δαπάνες της αναδόχου κοινοπραξίας - "Δεν υπάρχει ζήτημα στατικής επάρκειας των κτιρίων"

Την ίδια ώρα, η «Ελληνικό Μετρό» διαβεβαιώνει ότι, σύμφωνα με τους μέχρι σήμερα ελέγχους, δεν έχει διαπιστωθεί πρόβλημα στατικής επάρκειας ούτε επηρεασμός του φέροντος οργανισμού των κτιρίων. Παράλληλα, οι εργασίες του μετροπόντικα έχουν ανασταλεί από τις 8 Μαΐου 2026, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική διερεύνηση με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων εμπειρογνωμόνων.

Στο θέμα έχει ήδη παρέμβει και η Δικαιοσύνη, καθώς διενεργείται κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διερευνηθούν οι καταγγελίες για ζημιές και πιθανά προβλήματα στατικότητας σε κτίρια της Κυψέλης.


Κυψέλη: "Δεν έχουν όλες οι ρωγμές την ίδια βαρύτητα"

Μιλώντας στο parapolitika.gr, ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Κωνσταντίνος Σπυράκος, επισημαίνει ότι δεν έχουν όλες οι ρωγμές την ίδια βαρύτητα, καθώς ορισμένες μπορεί να περιορίζονται στον σοβά ή στην τοιχοποιία, ενώ άλλες είναι δυνατόν να αφορούν κρίσιμα στοιχεία της κατασκευής. Όπως τονίζει, το βασικό ερώτημα είναι εάν οι ρηγματώσεις έχουν επηρεάσει τον φέροντα οργανισμό, δηλαδή τα θεμέλια, τις κολόνες και τα δοκάρια, καθώς σε αυτή την περίπτωση είναι πιθανό να έχουν μειωθεί η συνολική αντοχή και η αντισεισμική ικανότητα του κτιρίου.

Ο κ. Σπυράκος εξηγεί ότι η εμφάνιση ρωγμών είναι ένα διαπιστωμένο γεγονός, ωστόσο το μέγεθος και η σοβαρότητα της βλάβης δεν μπορούν να αξιολογηθούν μόνο από φωτογραφίες ή από μια επιφανειακή παρατήρηση. «Επειδή υπάρχουν κάποιες ρωγμές, αυτό είναι τεκμηριωμένο και διαπιστωμένο. Αυτές οι ρωγμές μπορεί να βρίσκονται στους τοίχους και μόνο πάνω στο επίχρισμα, οπότε έχουν μικρή επίδραση στην κατασκευή. Μπορεί όμως να υπάρχουν ρωγμές και σε θεμέλια, σε κολόνες ή σε δοκάρια, λόγω των καθιζήσεων, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη επίπτωση στην αντοχή της κατασκευής», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, στην περίπτωση που έχουν επηρεαστεί δομικά στοιχεία του κτιρίου, οι βλάβες ενδέχεται να μειώνουν όχι μόνο τη γενική αντοχή του, αλλά και την αντισεισμική του συμπεριφορά. «Αποτέλεσμα -αν αυτό συμβαίνει- είναι να μειώνεται και η αντισεισμική αντοχή», σημειώνει.

Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος του οικοδομικού αποθέματος της Κυψέλης αποτελείται από παλαιότερα κτίρια, ορισμένα από τα οποία έχουν κατασκευαστεί με παλαιότερους αντισεισμικούς κανονισμούς. 


"Δεν αρκεί μόνο ο οπτικός έλεγχος"

Ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών υπογραμμίζει ότι ο έλεγχος των κτιρίων δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια απλή οπτική αυτοψία. Όπως επισημαίνει, απαιτείται, όπου κριθεί αναγκαίο, η χρήση κατάλληλων οργάνων, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν μετακινήσεις, παραμορφώσεις ή βλάβες που δεν είναι άμεσα ορατές.
«Θα πρέπει να γίνει ένας έλεγχος των κατασκευών, όχι μόνο οπτικός, αλλά και με όργανα. Ακολούθως, αν χρειάζεται και όπου χρειάζεται, να γίνει μια ανάλυση των κατασκευών και ένας υπολογισμός της αντοχής τους, όπως είναι σήμερα, με τις βλάβες», αναφέρει.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι αρμόδιοι μηχανικοί πρέπει να αποτυπώσουν την υφιστάμενη κατάσταση του κτιρίου και να διαπιστώσουν εάν οι ζημιές έχουν περιοριστεί σε μη φέροντα στοιχεία, όπως σοβάδες και τοιχοποιίες, ή εάν έχουν επηρεαστεί στοιχεία που συμμετέχουν στην ευστάθεια και την αντοχή της κατασκευής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι επαρκής ένας λεπτομερής οπτικός έλεγχος από έμπειρους πολιτικούς μηχανικούς. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, απαιτείται εκτενέστερη τεχνική διερεύνηση, με μετρήσεις, παρακολούθηση των ρωγμών και στατική αποτίμηση. Ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι η κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογηθεί ξεχωριστά.


"Να επιστρέψουν μόνο με έγγραφη τεχνική βεβαίωση"

Ιδιαίτερα σαφής είναι ο κ. Σπυράκος ως προς την επιστροφή των κατοίκων στα κτίρια που έχουν παρουσιάσει ζημιές. Όπως τονίζει, οι ένοικοι δεν θα πρέπει να βασίζονται μόνο σε προφορικές διαβεβαιώσεις, αλλά να διαθέτουν επίσημη και έγγραφη γνωμάτευση από αρμόδιους πολιτικούς μηχανικούς ότι το κτίριο είναι ασφαλές για χρήση. «Για να μπορέσουν να μείνουν μέσα, θα πρέπει πρώτα να γίνει ένας έλεγχος. Σε κάποιες οικοδομές που είναι πιο μακριά και είναι καλά κατασκευασμένες, μπορεί να γίνει έλεγχος από πολιτικούς μηχανικούς, οι οποίοι να αξιολογήσουν και να γράψουν υπεύθυνα ότι το κτίριο αυτό μπορεί να κατοικηθεί, όπως γίνεται και μετά από σεισμούς», σημειώνει.

Όπως εξηγεί, εφόσον οι κάτοικοι λάβουν ένα επίσημο έγγραφο που να πιστοποιεί ότι το κτίριο είναι ασφαλές, τότε μπορούν να επιστρέψουν και να παραμείνουν στις κατοικίες τους. Αντίθετα, σε περίπτωση που δεν υπάρχει έγγραφη τεχνική γνωμάτευση, ο καθηγητής συνιστά στους κατοίκους να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι.

Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για όσους κατοίκους έχουν ήδη εγκαταλείψει προσωρινά τις κατοικίες τους, αλλά και για εκείνους που δηλώνουν ότι εξακολουθούν να διαμένουν σε κτίρια με εμφανείς ρηγματώσεις, χωρίς να έχουν λάβει σαφή και έγγραφη ενημέρωση για την ασφάλειά τους.


Τι σημαίνει όταν δεν κλείνουν οι πόρτες και τα παράθυρα

Μεταξύ των συχνότερων καταγγελιών των κατοίκων είναι ότι πόρτες και παράθυρα, τα οποία μέχρι πρότινος λειτουργούσαν κανονικά, πλέον δεν ανοίγουν ή δεν κλείνουν. Ο κ. Σπυράκος εξηγεί ότι αυτό αποτελεί ένδειξη πως έχει σημειωθεί κάποια παραμόρφωση στο κτίριο ή σε επιμέρους στοιχεία του. Όμως, διευκρινίζει ότι η παραμόρφωση αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως σοβαρή βλάβη του φέροντος οργανισμού. Μπορεί, για παράδειγμα, να οφείλεται σε μια μικρή μετακίνηση του τοίχου ή του πρεκιού πάνω από την πόρτα και όχι αναγκαστικά σε βλάβη κάποιας κολόνας ή δοκού.


Κατεπείγουσα εισαγγελική έρευνα για τις ζημιές στην Κυψέλη

Την ίδια ώρα, κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση διενεργείται από τις εισαγγελικές Αρχές για τα προβλήματα που έχουν καταγγελθεί σε κτίρια της Κυψέλης. Η έρευνα διατάχθηκε με παραγγελία του προϊσταμένου της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Αριστείδη Κορέα, μετά τα δημοσιεύματα και τις καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες οι ρωγμές και οι καθιζήσεις συνδέονται με τις εργασίες για την κατασκευή της Γραμμής 4 του μετρό.

Ο εισαγγελικός λειτουργός που ανέλαβε την έρευνα καλείται να διαπιστώσει εάν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις για την τέλεση αξιόποινων πράξεων, αλλά και εάν οι εργασίες που πραγματοποιούνται στην περιοχή είναι επικίνδυνες για τα κτίρια και τους κατοίκους.

Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, αναμένεται να εξεταστούν τα διαθέσιμα τεχνικά στοιχεία, οι αυτοψίες, οι καταγγελίες των κατοίκων και οι ενέργειες των αρμόδιων φορέων και της αναδόχου κοινοπραξίας.


Η θέση της "Ελληνικό Μετρό"

Σε ανακοίνωσή της η «Ελληνικό Μετρό» τονίζει ότι η κατασκευή της σήραγγας της Γραμμής 4 εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πλέον σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας που ισχύουν για τη διάνοιξη σηράγγων σε αστικό περιβάλλον. Σύμφωνα με την εταιρεία, το μηχάνημα διάνοιξης «Αθηνά» έχει ήδη ολοκληρώσει επιτυχώς τη διάνοιξη του τμήματος «Γουδή - Ευαγγελισμός» και έχει ξεκινήσει η αποσυναρμολόγησή του. Στο τμήμα «Άλσος Βεΐκου - Ευαγγελισμός» επιχειρεί το TBM «Νίκη», το οποίο έχει περάσει κάτω από την πλατεία Κυψέλης και κινείται με κατεύθυνση προς τα δικαστήρια.

Όπως επισημαίνει η «Ελληνικό Μετρό», κατά τη διάνοιξη εφαρμόζεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και διαχείρισης των κινδύνων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνεχή, 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών που βρίσκονται μέσα στη ζώνη επιρροής της διέλευσης του μετροπόντικα.

Περιλαμβάνει επίσης προκαθορισμένο σχέδιο ενεργειών, το οποίο ενεργοποιείται προληπτικά όταν οι καταγραφόμενες μετακινήσεις πλησιάζουν τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού.


Γιατί σταμάτησε ο μετροπόντικας

Η «Ελληνικό Μετρό» αναφέρει ότι από τις 8 Μαΐου 2026 οι εργασίες του TBM έχουν ανασταλεί, καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες συνθήκες στο ιδιαίτερα ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η διακοπή των εργασιών αποφασίστηκε όταν καταγράφηκαν μετακινήσεις οι οποίες υπερέβαιναν εκείνες που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη του έργου. «Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη», αναφέρει χαρακτηριστικά η εταιρεία.

Ακόμα, η «Ελληνικό Μετρό» υποστηρίζει ότι στελέχη της εταιρείας και του αναδόχου επισκέφθηκαν από την πρώτη στιγμή τα κτίρια, πραγματοποίησαν αυτοψίες και ενημέρωσαν τους κατοίκους για την έκταση του προβλήματος. Παράλληλα, επισημαίνει ότι, με βάση τα μέχρι σήμερα στοιχεία, δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας σε κανένα από τα ελεγχόμενα κτίρια.

Όπως αναφέρει, δεν έχει προκύψει επηρεασμός του φέροντος οργανισμού, ενώ από την ενόργανη παρακολούθηση δεν διαπιστώνεται περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.


Αποκατάσταση των ρηγματώσεων με δαπάνη του αναδόχου

Η εταιρεία σημειώνει ακόμη ότι ο ανάδοχος έχει ήδη δρομολογήσει εργασίες αποκατάστασης των ρηγματώσεων, με δική του ευθύνη και δαπάνη. Οι εργασίες, σύμφωνα με την «Ελληνικό Μετρό», πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους των κτιρίων.

Η θέση αυτή, ωστόσο, αμφισβητείται από την Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης, η οποία υποστηρίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις προτάθηκαν μόνο επιφανειακές επισκευές, χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης δομοστατικός έλεγχος. Οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι η κάλυψη των ρωγμών και οι παρεμβάσεις σε πόρτες και παράθυρα ενδέχεται να εξαφανίσουν ορατά στοιχεία που είναι χρήσιμα για την τεχνική αξιολόγηση των ζημιών.


Έρευνα με Έλληνες και ξένους εμπειρογνώμονες

Για να επανεκκινήσουν οι εργασίες του μετροπόντικα, βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική διερεύνηση με τη συμμετοχή ανεξάρτητων και εξειδικευμένων συμβούλων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι εμπειρογνώμονες εξετάζουν τα γεωτεχνικά δεδομένα, τις μετακινήσεις του εδάφους, τις συνθήκες λειτουργίας του TBM και τα μέτρα που απαιτούνται ώστε η διάνοιξη να συνεχιστεί με ασφάλεια.

Η «Ελληνικό Μετρό» σημειώνει ότι οι μετροπόντικες που χρησιμοποιούνται στη Γραμμή 4 είναι μηχανήματα τελευταίας γενιάς, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την εκσκαφή σηράγγων σε σύνθετες γεωλογικές συνθήκες. Διαθέτουν, όπως αναφέρει, δυνατότητα συνεχούς ελέγχου και προσαρμογής στα χαρακτηριστικά του εδάφους.

Η εταιρεία υπογραμμίζει, επίσης, ότι διαθέτει εμπειρία άνω των 30 ετών στην κατασκευή σηράγγων σε πυκνά δομημένες αστικές περιοχές και ότι η ασφάλεια αποτελεί την ύψιστη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα του έργου.


"'Δεν θα πληρώσουμε το μετρό με τις ζωές μας"

Από την πλευρά τους οι κάτοικοι της Κυψέλης περιγράφουν μια πολύ διαφορετική εικόνα. Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης υποστηρίζει ότι οι ζημιές δεν περιορίζονται σε απλές τριχοειδείς ρωγμές ή αισθητικές φθορές, αλλά περιλαμβάνουν διευρυνόμενες ρηγματώσεις, παραμορφώσεις σε πόρτες και παράθυρα, αποκολλήσεις δομικών υλικών και εισροή υδάτων σε υπόγεια.

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, τα προβλήματα άρχισαν να γίνονται εμφανή όσο προχωρούσε ο μετροπόντικας, μετά και το περιστατικό με την εμφάνιση τσιμεντενέματος στους δρόμους της περιοχής τον Απρίλιο.

Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι στους δρόμους μεταξύ Πλατείας Κυψέλης και Ευελπίδων έβλεπαν τις ρωγμές στα σπίτια τους να μεγαλώνουν, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις πόρτες δεν μπορούσαν πλέον να ανοίξουν.

Υποστηρίζουν ακόμη ότι ορισμένοι χρειάστηκε να απεγκλωβιστούν λόγω θυρών που είχαν μπλοκάρει, ενώ άλλοι εγκατέλειψαν προσωρινά ή και οριστικά τις κατοικίες τους. «Το φαινόμενο έμοιαζε με έναν σεισμό που συνεχίζεται για ημέρες», αναφέρουν χαρακτηριστικά.