Η εικόνα επιβατηγών πλοίων να διανυκτερεύουν αρόδο, ανοιχτά της Ραφήνας, έχει γίνει πλέον σχεδόν καθημερινό φαινόμενο κατά τη φετινή θερινή περίοδο, αναδεικνύοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τα όρια λειτουργίας του δεύτερου μεγαλύτερου επιβατικού λιμανιού της Αττικής. Η αυξημένη ακτοπλοϊκή κίνηση, η έλλειψη διαθέσιμων θέσεων ελλιμενισμού, οι καταγγελίες των ναυτεργατών για εξαντλητικά ωράρια, οι έντονες αντιδράσεις της δημοτικής αρχής αλλά και η συζήτηση γύρω από το Master Plan έχουν μετατρέψει το λιμάνι της Ραφήνας σε ένα από τα πλέον ανοιχτά ζητήματα της φετινής καλοκαιρινής περιόδου.

Διαβάστε: Κικίλιας για το λιμάνι της Ραφήνας: "Περισσότερα πλοία, φθηνότερα εισιτήρια, πάνω απ’ όλα η ασφάλεια"

Μάλιστα, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι το θέμα περνά πλέον σε νέα φάση. Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, ανακοίνωσε ότι μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου θα ξεκινήσει επίσημη διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για το μέλλον του λιμανιού, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμού του αριθμού των πλοίων που θα δραστηριοποιούνται στη Ραφήνα, εφόσον αυτό ζητήσει η τοπική κοινωνία. Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ώρες πριν από τη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ραφήνας-Πικερμίου, όπου το θέμα αναμένεται να αποτελέσει το βασικό αντικείμενο συζήτησης.


Η δέσμευση Κικίλια για το λιμάνι της Ραφήνας

Μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3, ο κ. Κικίλιας ξεκαθάρισε ότι η ασφάλεια αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα του υπουργείου, επισημαίνοντας ότι οι κανόνες ασφαλείας επιτρέπουν τη διανυκτέρευση μόλις τεσσάρων πλοίων εντός του λιμένα. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι μετά την ολοκλήρωση της φετινής ακτοπλοϊκής περιόδου θα πραγματοποιηθεί διαβούλευση με τον Δήμο Ραφήνας-Πικερμίου, την Περιφέρεια Αττικής, τους βουλευτές, το Λιμεναρχείο, την Ελληνική Αστυνομία και όλους τους αρμόδιους φορείς, προκειμένου να εξεταστούν οι πραγματικές δυνατότητες της πόλης.

Ο υπουργός άφησε μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων που θα περιορίζουν τον αριθμό των πλοίων που θα μπορούν να χρησιμοποιούν το λιμάνι, εφόσον αυτή είναι η βούληση της τοπικής κοινωνίας.

Όπως διευκρίνισε, μία τέτοια επιλογή θα πρέπει να γίνει με βάση την αρχή της αναλογικότητας και της ίσης πρόσβασης, ενώ δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι πιθανός περιορισμός των δρομολογίων θα επηρεάσει την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής, καθώς θα μειωθεί η κίνηση στο λιμάνι και στις τοπικές επιχειρήσεις.

Ο κ. Κικίλιας υπερασπίστηκε, παράλληλα, το υφιστάμενο μοντέλο των ελεύθερων δρομολογήσεων, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία περισσότερων ακτοπλοϊκών εταιρειών έχει αυξήσει τον ανταγωνισμό και έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τιμών των εισιτηρίων.


Η αντίδραση του Δήμου

Η δημοτική αρχή χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικές τις δηλώσεις του υπουργού, εκτιμώντας ότι για πρώτη φορά αναγνωρίζεται σε κυβερνητικό επίπεδο η ανάγκη να αξιολογηθούν οι πραγματικές αντοχές της πόλης. Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, η θέση ότι η λειτουργία του λιμανιού πρέπει να προσαρμοστεί στις δυνατότητες της Ραφήνας αποτελεί σταθερό αίτημα του Δήμου, το οποίο είχε αποτυπωθεί ήδη από τις 19 Ιουνίου με επιστολή της δημάρχου Δήμητρας Τσεβά προς όλους τους αρμόδιους φορείς.

Στην επιστολή αυτή ζητείται να αξιολογηθεί επιστημονικά η φέρουσα ικανότητα τόσο του λιμένα όσο και του αστικού ιστού, προκειμένου να προσδιοριστεί πόσα πλοία, επιβάτες και οχήματα μπορεί να εξυπηρετήσει με ασφάλεια η περιοχή.

«Η σημερινή δημόσια τοποθέτηση του υπουργού αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη και δικαιώνει τη θεσμική, σταθερή και τεκμηριωμένη στάση της δημοτικής μας αρχής», δήλωσε η Δήμητρα Τσεβά, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι δεσμεύσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις.


Ένα λιμάνι που λειτουργεί στα όριά του

Οι αριθμοί αποτυπώνουν την εικόνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, το λιμάνι εξυπηρετεί πλέον περίπου 2,5 εκατομμύρια επιβάτες και περισσότερα από 800.000 οχήματα κάθε χρόνο. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της ημέρας εξυπηρετούνται έως και έντεκα πλοία, ενώ επτά χρειάζεται να διανυκτερεύουν στην περιοχή. Ωστόσο, διαθέσιμες για διανυκτέρευση είναι μόλις τέσσερις θέσεις, καθώς μία ακόμη παραμένει ελεύθερη για λόγους ασφαλείας. Έτσι, καθημερινά δύο ή τρία πλοία αναγκάζονται να παραμένουν εκτός λιμένα ή να μετακινούνται στο Λαύριο, όταν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις.


Τι λέει ο πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας

Ο πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας, Θεοφάνης Ματσόπουλος, είχε εξηγήσει στο parapolitika.gr ότι ο Οργανισμός διαχειρίζεται αποκλειστικά τις λιμενικές υποδομές, ενώ οι δρομολογήσεις εγκρίνονται από το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα προηγούμενα χρόνια αρκετές εταιρείες δεν υλοποιούσαν όλα τα εγκεκριμένα δρομολόγια, με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται το σημερινό πρόβλημα. Φέτος, όμως, σχεδόν όλα τα προγραμματισμένα δρομολόγια εκτελούνται, γεγονός που οδήγησε στον υπερκορεσμό του λιμένα.

Ο ίδιος είχε επισημάνει ακόμη ότι στη Ραφήνα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο αγκυροβόλιο για επιβατηγά πλοία και πως η επιλογή του σημείου διανυκτέρευσης γίνεται από τον πλοίαρχο και την εταιρεία, υπό την εποπτεία της Λιμενικής Αρχής.


Οι καταγγελίες των ναυτεργατών

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η Πανελλήνια Ένωση Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΜΕΝ). Ο πρόεδρος της Ένωσης, Απόστολος Κυπραίος, υποστηρίζει ότι οι αυξημένες δρομολογήσεις έχουν δημιουργήσει ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες για τα πληρώματα. Όπως είχε δηλώσει στο parapolitika.gr, τα πλοία που διανυκτερεύουν εκτός λιμένα βρίσκονται σε συνεχή επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ και όσα παραμένουν εντός του λιμανιού υποχρεώνονται σε συνεχείς μετακινήσεις προκειμένου να εξυπηρετούνται οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξημένη κόπωση των πληρωμάτων μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, ενώ επισημαίνει ότι σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού απαιτείται περισσότερος χρόνος για την προσέγγιση του λιμένα.


Το θέμα έφτασε δύο φορές στη Βουλή

Οι εξελίξεις οδήγησαν το θέμα δύο φορές στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Αρχικά, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργος Βλάχος, έθεσε το ζήτημα του Master Plan, με τον υφυπουργό Ναυτιλίας, Στέφανο Γκίκα, να διευκρινίζει ότι η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί. Όπως ανέφερε, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη η περιβαλλοντική αξιολόγηση, ενώ τόσο οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις του Δήμου όσο και της Περιφέρειας Αττικής περιλαμβάνονται στον σχετικό φάκελο και θα συνεκτιμηθούν πριν από την τελική έγκριση.

Ακολούθησε η επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ, Γιάννη Γκιόκα, ο οποίος έκανε λόγο για υπερκορεσμό του λιμανιού, σοβαρούς κινδύνους για ναυτεργάτες και επιβάτες, παραβίαση των ωραρίων εργασίας και εξάντληση των πληρωμάτων.

Ο υφυπουργός απάντησε ότι το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ραφήνας πραγματοποιεί εντατικούς ελέγχους για την τήρηση των κανόνων ασφαλείας και των ωρών εργασίας και ανάπαυσης, ενώ τόνισε ότι κάθε καταγγελία διερευνάται και όπου διαπιστώνονται παραβάσεις επιβάλλονται κυρώσεις. Παραδέχθηκε, βέβαια, ότι η αυξημένη θερινή κίνηση δημιουργεί σημαντική κυκλοφοριακή επιβάρυνση και απαιτεί καλύτερο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.


Η επόμενη ημέρα

Το λιμάνι της Ραφήνας βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά, η αυξημένη ακτοπλοϊκή κίνηση έχει ενισχύσει τον ανταγωνισμό και έχει οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές για τους επιβάτες. Από την άλλη, η τοπική κοινωνία, ο Δήμος και οι εκπρόσωποι των ναυτεργατών υποστηρίζουν ότι η πόλη έχει φτάσει στα όριά της και ζητούν έναν νέο σχεδιασμό που θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την ανάπτυξη του λιμανιού αλλά και τις πραγματικές δυνατότητες της Ραφήνας.