Πολιτική βία: Δημοσκόπηση δείχνει ότι έως και 4 στους 10 δικαιολογούν τους προπηλακισμούς - Τι πιστεύουν οι πολίτες

Μια σύνθετη εικόνα για τη στάση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στην πολιτική βία αποτυπώνει πανελλαδική δημοσκόπηση της QED, η οποία παρουσιάστηκε από τον Σταύρο Θεοδωράκη στο podcast «Γκάλοπ εν βρασμώ». Παρότι η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών απορρίπτει μορφές βίαιης πολιτικής διαμαρτυρίας, όπως οι καταλήψεις, οι καταστροφές δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας και οι συγκρούσεις με την αστυνομία, σημαντικό ποσοστό εμφανίζεται να δικαιολογεί συγκεκριμένους προπηλακισμούς εναντίον προσώπων που συνδέονται με την πολιτική, την οικονομία ή τη δημόσια ζωή. Η έρευνα εξετάζει τις αντιλήψεις των πολιτών για διαφορετικές μορφές πολιτικής βίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν τις αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων και της Πολιτείας απέναντι σε τέτοια περιστατικά. 

Διαβάστε: Μάτι: Συγκινητικές εκδηλώσεις για τα οκτώ χρόνια από τη φονική πυρκαγιά - Τρισάγιο στη μνήμη των θυμάτων και ο "δρόμος της φωτιάς" (Εικόνες & Βίντεο)

Πολιτική βία: Τα βασικά ευρήματα της δημοσκόπησης

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ένα ποσοστό που κυμαίνεται από 27% έως 40% δηλώνει ότι δικαιολογεί, ανάλογα με την περίπτωση, προπηλακισμούς σε βάρος τραπεζιτών, μεγαλοδημοσιογράφων, μεγαλοεπιχειρηματιών, υπουργών της κυβέρνησης, βουλευτών της αντιπολίτευσης, Ισραηλινών τουριστών ή μεταναστών χωρίς χαρτιά.

Την ίδια στιγμή, η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων καταδικάζει τις επιθέσεις με γκαζάκια όταν προκαλούνται τραυματισμοί. Ωστόσο, η αποδοκιμασία εμφανίζεται ελαφρώς πιο περιορισμένη όταν οι δράστες χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές, κυρίως μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται ιδεολογικά στον χώρο της Αριστεράς.

Η δημοσκόπηση δείχνει επίσης ότι οι περισσότεροι πολίτες χαρακτηρίζουν όσους συμμετέχουν σε τέτοιες ενέργειες ως «εγκληματίες» ή «χούλιγκαν», ενώ σημαντικά μικρότερα ποσοστά χρησιμοποιούν χαρακτηρισμούς με ιδεολογικό περιεχόμενο, όπως «φασίστες» ή «κοινωνικοί επαναστάτες».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εύρημα σύμφωνα με το οποίο το 45% των πολιτών θεωρεί ότι τα πολιτικά κόμματα καταδικάζουν τα περιστατικά βίας επιλεκτικά, ανάλογα με τα ιδεολογικά κίνητρα των δραστών.

Η ανάλυση του Στάθη Καλύβα για τα κίνητρα των δραστών

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Στάθης Καλύβας υποστήριξε ότι η πολιτική βία λειτουργεί συχνά περισσότερο ως συμβολική πράξη παρά ως μέσο επίτευξης συγκεκριμένων πολιτικών στόχων.

«Δεν είναι απαραίτητο ότι θεωρούν ότι θα πετύχουν κάτι. Είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού. Εκδήλωσης ότι είμαστε παρόντες, ότι εκφραζόμαστε με αυτόν τον τρόπο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο υπάρχει το στοιχείο των κοινωνικών δικτύων. Δηλαδή πολλές από αυτές τις μικρές ομάδες που εκδηλώνονται με αυτό τον τρόπο, το κάνουν για την αναπαραγωγή τους, για να μπορέσουν να στρατολογήσουν καινούργια μέλη, να εμφανιστούν ως ήρωες σε ένα μικρό μεν αλλά συνεκτικό κοινό», ανέφερε.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη στάση της Πολιτείας απέναντι σε τέτοιες ενέργειες, ο κ. Καλύβας εκτίμησε ότι στην Ελλάδα παρατηρείται διαχρονικά χαλαρή εφαρμογή του νόμου. «Δεν νομίζω ότι είναι ηρωοποίηση το να εφαρμόζεις τον νόμο. Αλλά υπάρχει ένα γενικό φαινόμενο στην Ελλάδα που είναι η χαλαρή εφαρμογή του νόμου σε πάρα πολλά θέματα. Θεωρώ ότι το μεγάλο ταμπού στην ελληνική κοινωνία είναι ο θάνατος. Εάν πεθάνει κάποιος, εκεί περνάς μια γραμμή… Αλλά εάν δεν υπάρξει θάνατος αλλά καταστροφή, εκεί υπάρχει μια χαλαρότητα. Εκεί λοιπόν βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καταστολή ουσιαστική. Άρα το ρίσκο της ενέργειας είναι πολύ χαμηλό», σημείωσε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η περιορισμένη πιθανότητα συνεπειών, σε συνδυασμό με την αναγνώριση που απολαμβάνουν οι δράστες σε μικρούς ιδεολογικούς κύκλους, λειτουργεί ως κίνητρο για τη συνέχιση τέτοιων ενεργειών. «Το να φανείς πιο ηρωικός, πιο μάγκας παίζει πάρα πολύ αυτό το μάτσο στοιχείο σε αυτά τα περιβάλλοντα δηλαδή, το να κάνεις μια ενέργεια που δείχνει ένταση και πάθος και βία, είναι κάτι το οποίο το επιδιώκουν αυτοί οι άνθρωποι», κατέληξε.