Τις σοβαρές επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία ανέδειξε ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, μιλώντας στο ΕΡΤNews. Όπως επισήμανε, οι συνέπειες των πυρκαγιών είναι ιδιαίτερα σημαντικές τόσο για τα οικοσυστήματα όσο και για τον άνθρωπο, καθώς η υποβάθμιση της βιωσιμότητας του φυσικού περιβάλλοντος έχει άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής.

Διαβάστε: Φωτιά στη Φωκίδα: Σοκαριστικά πλάνα από drones αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής στη Δωρίδα (Βίντεο)

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη βιοποικιλότητα, υπογραμμίζοντας ότι οι συνεχείς πυρκαγιές στα μεσογειακά οικοσυστήματα μειώνουν σημαντικά την ικανότητά τους να ανακάμπτουν και να παραμένουν ανθεκτικά. Ο καθηγητής εξήγησε ότι η χαλέπιος πεύκη χρειάζεται περίπου 15 έως 20 χρόνια για να αναπτύξει μια επαρκή τράπεζα σπερμάτων στους κώνους της, ώστε να μπορεί να αναγεννηθεί φυσικά μετά από πυρκαγιά. Σε περίπτωση που ένα δάσος καεί πριν περάσει αυτό το χρονικό διάστημα, η φυσική αναγέννηση δυσχεραίνεται ή αποτυγχάνει, με αποτέλεσμα το πευκοδάσος να μετατρέπεται μόνιμα σε θαμνώδη ή φρυγανική βλάστηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το φαινόμενο αυτό έχει ήδη αρχίσει να εμφανίζεται σε περιοχές της Αττικής και της Πελοποννήσου, όπου οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές έχουν προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στη φυσιογνωμία των οικοσυστημάτων.


Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη βιοποικιλότητα, σημειώνοντας ότι οι συνεχόμενες πυρκαγιές στα μεσογειακά οικοσυστήματα δημιουργούν σοβαρά προβλήματα ανθεκτικότητας. Εξήγησε ότι η χαλέπιος πεύκη χρειάζεται 15 έως 20 χρόνια για να δημιουργήσει μια βιώσιμη τράπεζα σπερμάτων στους κώνους της. Αν καεί νωρίτερα από αυτό το διάστημα, η φυσική αναγέννηση αποτυγχάνει και το πευκοδάσος μετατρέπεται μόνιμα σε θαμνώδη ή φρυγανική βλάστηση. Όπως είπε, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ήδη στην Αττική και την Πελοπόννησο.

Αναφέρθηκε επίσης στην κεφαλληνιακή ελάτη, επισημαίνοντας ότι δεν αναβλαστάνει μετά από πυρκαγιά και δεν διαθέτει στρατηγικούς κώνους, με αποτέλεσμα η απώλειά της να είναι πρακτικά μη αναστρέψιμη σε χρονικό ορίζοντα αιώνα.

Ο κ. Σαρηγιάννης τόνισε ακόμη ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα φυτά αλλά αφορούν και την πανίδα. Όπως είπε, ο κατακερματισμός των βιοτόπων απομονώνει πληθυσμούς ζώων, όπως ερπετά και ασπόνδυλα, με αποτέλεσμα να χάνεται η γενετική τους ροή. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι μετά την πυρκαγιά στη Δαδιά το 2023 χάθηκαν σημαντικές θέσεις φωλιάσματος του μαυρόγυπα.

Αναφερόμενος στην ατμοσφαιρική ρύπανση, σημείωσε ότι οι συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 έφτασαν τα 190 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν το όριο ασφαλείας είναι τα 10 μικρογραμμάρια. Όπως εξήγησε, τα σωματίδια από την καύση βιομάζας έχουν μεγαλύτερο οξειδωτικό δυναμικό σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από την κυκλοφορία των οχημάτων, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα.

Παράλληλα, επισήμανε ότι στις πυρκαγιές δεν καίγεται μόνο η βλάστηση, αλλά και κατοικίες και τεχνητά υλικά, όπως μονώσεις, ελαστικά, ηλεκτρονικές συσκευές και φωτοβολταϊκά, με αποτέλεσμα να παράγονται διοξίνες, υδρογονάνθρακες και βαρέα μέταλλα. Όπως είπε, η στάχτη που παραμένει μετά το τέλος της πυρκαγιάς μπορεί να είναι επικίνδυνη και πρέπει να απομακρύνεται με μεγάλη προσοχή, χρησιμοποιώντας μάσκα, γάντια και νερό χαμηλής πίεσης.

Τέλος, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις μιας πυρκαγιάς δεν σταματούν όταν σβήσουν οι φλόγες, καθώς η έκθεση του ανθρώπου στα προϊόντα της συνεχίζεται για μήνες μέσω της επαναιώρησης της τέφρας, του νερού που μπορεί να έχει μολυνθεί και της τροφικής αλυσίδας.