Αναταράξεις προκαλεί στον χώρο της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης η απόφαση του Γ΄ Τµήµατος του Συµβουλίου της Επικρατείας, µε την οποία ακυρώνονται οι άδειες λειτουργίας και τα προγράµµατα σπουδών τριών ιδιωτικών πανεπιστηµίων που διατηρούν παραρτήµατα στην Ελλάδα. Οι αποφάσεις αφορούν το City College-University of York, το Keele University και το Anatolia College, δηµιουργώντας νέα δεδοµένα ενόψει της νέας ακαδηµαϊκής χρονιάς. Το υπουργείο Παιδείας σε ανακοίνωσή του έσπευσε να καθησυχάσει όσους ολοκλήρωσαν ήδη τον πρώτο χρόνο των σπουδών τους, λέγοντας ότι «το ακαδηµαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή». Οι προσφυγές είχαν κατατεθεί στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο από τον καθηγητή της Νοµικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Πάνο Λαζαράτο, και συζητήθηκαν ενώπιον του Γ΄ Τµήµατος του ΣτΕ στις 2 Απριλίου 2026.

Σύµφωνα µε το σκεπτικό των αποφάσεων, η ακύρωση συνδέεται µε νοµικά ζητήµατα που αφορούν τις κανονιστικές πράξεις και το θεσµικό πλαίσιο βάσει των οποίων αδειοδοτήθηκαν και οργανώθηκε η λειτουργία των συγκεκριµένων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων. Το δικαστήριο έκρινε ότι υπήρχαν προβλήµατα τόσο στην καταλληλότητα των εγκαταστάσεων και την τήρηση των διαδικασιών όσο και στην αµεροληψία της αξιολόγησης και στη σαφήνεια των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραµµάτων σπουδών. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Συµβούλιο της Επικρατείας επισηµαίνεται ότι µε δύο αποφάσεις του ακύρωσε πράξεις του υφυπουργού Παιδείας, µε τις οποίες χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήµατος ΝΠΠΕ, διότι o Εθνικός Οργανισµός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελµατικού Προσανατολισµού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος ήταν αρµόδιος να βεβαιώσει ότι το παράρτηµα διαθέτει κατάλληλες κτιριακές υποδοµές, παρέλειψε να διαπιστώσει αµελλητί τη συµµόρφωσή του στις παρατηρήσεις του Οργανισµού για τη διενέργεια κτιριολογικών προσαρµογών και την προσκόµιση συγκεκριµένων στοιχείων. Με άλλη απόφαση, ακύρωσε τη χορήγηση άδειας παραρτήµατος ΝΠΠΕ, καθώς αυτή «στηρίχθηκε σε σύµφωνη γνώµη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία διαµορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), µέλος της οποίας είχε σχέση µε τον ενδιαφερόµενο εκπαιδευτικό φορέα και, συνεπώς, µπορούσε να προκληθεί υπόνοια µεροληψίας, σύµφωνα µε το άρθρο 7 του Κώδικα ∆ιοικητικής ∆ιαδικασίας». Επιπλέον, µε τρεις αποφάσεις του ΣτΕ ακυρώθηκαν οι πιστοποιήσεις προγραµµάτων σπουδών, αφενός λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των τριών µη κρατικών ΑΕΙ και αφετέρου διότι τα στοιχεία, µε βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραµµάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριµένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια προς τα οποία οφείλουν να συµµορφώνονται τα προγράµµατα σπουδών των ΝΠΠΕ.

Και ενώ επικρατεί ανησυχία µεταξύ των φοιτητών που ήδη ολοκλήρωσαν τον πρώτο χρόνο των σπουδών τους στα συγκεκριµένα πανεπιστήµια, το υπουργείο Παιδείας εξέδωσε ανακοίνωση, σύµφωνα µε την οποία το ΣτΕ επιβεβαίωσε εκ νέου τη συνταγµατικότητα του θεσµικού πλαισίου για τα Νοµικά Πρόσωπα Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσης, ενώ οι αποφάσεις του είναι µόνο για θέµατα εφαρµογής του θεσµικού πλαισίου και όχι για ζητήµατα που αφορούν τον νόµο. «Οι πληµµέλειες που εντοπίζονται από το δικαστήριο δεν αφορούν τον ν. 5094/2024 αλλά επιµέρους ζητήµατα διοικητικής διαδικασίας», τονίζεται στην ανακοίνωση που καταλήγει: «Το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευµάτων και Αθλητισµού, καθώς και κάθε αρµόδιος φορέας, στο πλαίσιο των διακριτών αρµοδιοτήτων του, θα προβούν άµεσα σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται για την πλήρη συµµόρφωση µε τις αποφάσεις του Συµβουλίου της Επικρατείας. Τα ζητήµατα που εµπίπτουν στην αρµοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και των λοιπών αρµόδιων φορέων αντιµετωπίζονται από αυτούς, σύµφωνα µε το θεσµικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και την ανεξαρτησία τους. Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο των αρµοδιοτήτων κάθε φορέα, θα γίνουν άµεσα όλες οι αναγκαίες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωµάτων των φοιτητών και την απρόσκοπτη συνέχεια των σπουδών τους. Το ακαδηµαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή».

Οι εκτιμήσεις για τη λειτουργία των τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων

Οι δικαστικές αποφάσεις έρχονται σε µια περίοδο κατά την οποία το νέο καθεστώς των µη κρατικών πανεπιστηµίων βρίσκεται ήδη υπό αυξηµένο νοµικό και θεσµικό έλεγχο. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του ΣτΕ δεν σηµαίνει κατ’ ανάγκην ότι το ζήτηµα κλείνει οριστικά για τα συγκεκριµένα εκπαιδευτικά ιδρύµατα. Νοµικοί κύκλοι εκτιµούν ότι, εφόσον τόσο η διοίκηση όσο και τα ενδιαφερόµενα ιδιωτικά πανεπιστήµια προχωρήσουν στις αναγκαίες ενέργειες για τη διόρθωση ή την άρση των νοµικών προβληµάτων που εντόπισε το δικαστήριο, τα δεδοµένα µπορούν να επανεξεταστούν αρµοδίως. Σε µία τέτοια περίπτωση, δεν αποκλείεται να κινηθούν εκ νέου οι προβλεπόµενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες, µε ό,τι αυτό µπορεί να σηµαίνει για τη µελλοντική λειτουργία των συγκεκριµένων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων.

Σε διευκρινιστική ανακοίνωση προχώρησε χθες το City University, υπογραµµίζοντας ότι η απόφαση του ΣτΕ «δεν αφορά το υπό ίδρυση City University, του οποίου η διαδικασία αδειοδότησης βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο και αποτελεί διακριτή νοµική και ακαδηµαϊκή οντότητα» αλλά σε «ήδη αδειοδοτηµένο» εκπαιδευτικό ίδρυµα. Συνεπώς, τονίζεται στην ανακοίνωση, πρόκειται «για δύο διαφορετικές οντότητες, οι οποίες δεν πρέπει να συγχέονται λόγω της χρήσης της λέξης “City” στην επωνυµία τους». Σηµειώνεται πως η µόνη άδεια που δεν ανακλήθηκε από τα αρχικά τέσσερα πανεπιστήµια που πέρυσι είχαν πάρει το «πράσινο φως» για λειτουργία στην Ελλάδα των πρώτων µη κρατικών ΑΕΙ είναι αυτή για το Πανεπιστήµιο Λευκωσίας, για την οποία ο καθηγητής του ΕΚΠΑ, Πάνος Λαζαράτος, είχε αποσύρει την αίτηση ακυρώσεως. Το πανεπιστήµιο σε ανακοίνωσή του διευκρίνισε πως «οι αποφάσεις αυτές δεν αφορούν ούτε ακυρώνουν την άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας του UNIC Athens», προσθέτοντας ότι αυτή παραµένει πλήρως έγκυρη και σε ισχύ, εποµένως «οι υφιστάµενοι φοιτητές συνεχίζουν κανονικά και χωρίς διακοπή τις σπουδές τους. Όλες οι ακαδηµαϊκές δραστηριότητες και η λειτουργία της πανεπιστηµιούπολης συνεχίζονται κανονικά».

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή