T ο νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια με το Εθνικό Απολυτήριο και τις αλλαγές που θα επιφέρει στο Λύκειο, το νέο ψηφιακό σχολείο και η ένταξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Εκπαίδευση, η ενίσχυση της Ειδικής Αγωγής, καθώς και η λειτουργία νέων τύπων σχολείων, όπως αυτά με το πρόγραμμα του Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate Diploma Programme - I.B.), αποτελούν προτεραιότητες του υπουργείου Παιδείας από το νέο σχολικό έτος 2026-2027.

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, λέει ότι η νέα σχολική χρονιά προετοιμάζεται με έμφαση στην ποιότητα της διδασκαλίας, την ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων, τη συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης προς όφελος των μαθητών και μαθητριών. «Οι αλλαγές στην Εκπαίδευση δεν γίνονται αποσπασματικά. Απαιτούν επιστημονική τεκμηρίωση, συνέχεια και στενή συνεργασία με τους ανθρώπους που γνωρίζουν το σχολείο», ανέφερε χαρακτηριστικά μιλώντας με το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, το επόμενο διάστημα προωθούνται δράσεις που αφορούν όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: η προετοιμασία για την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, καθώς και η λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας μέσω της οποίας οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να καταθέτουν προτάσεις και παρατηρήσεις για τα νέα σχολικά εγχειρίδια, η ανάπτυξη νέου ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού, ο εμπλουτισμός και η επικαιροποίηση της Τράπεζας Θεμάτων, η περαιτέρω ανάπτυξη του Κρατικού Πιστοποιητικού Πληροφορικής, η επέκταση του Ψηφιακού Φροντιστηρίου και στην Α’ και Β’ Λυκείου, η αξιοποίηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω της πλατφόρμας Edu AI, η επιμόρφωση των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών, καθώς και η ενίσχυση του επιστημονικού και θεσμικού ρόλου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Διορθωτικές αλλαγές θα έχουν τα βιβλία Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, τα οποία θα παραλάβουν μαθητές και εκπαιδευτικοί τον Σεπτέμβριο, για το νέο σχολικό έτος 2026-2027 ενόψει της αλλαγής που θα ισχύσει από το σχολικό έτος 2027-2028 με τον θεσμό του Πολλαπλού Βιβλίου στα σχολεία. Την ερχόμενη σχολική χρονιά δεν προβλέπεται κανένα νέο σχολικό βιβλίο, ενώ πέρυσι διανεμήθηκε το νέο βιβλίο Οικονομικών για τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου. Με βάση τον οδικό χάρτη του υπουργείου Παιδείας, ο ερχόμενος Σεπτέμβριος θα είναι η τελευταία σχολική χρονιά που διανέμονται στα σχολεία βιβλία με αυτόν τον τρόπο, καθώς τον Σεπτέμβριο του 2027 θα δοθούν τα νέα βιβλία, στο πλαίσιο του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου

To διδακτικό υλικό

Το Πολλαπλό Βιβλίο και η αναβάθμιση της Τράπεζας Θεμάτων θα οδηγήσουν στο επόμενο βήμα, που είναι ο νέος τρόπος εισαγωγής στα πανεπιστήμια με το Εθνικό Απολυτήριο. Με βάση τις συζητήσεις που γίνονται στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου, θα διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ, που θα συνοδεύει τον μαθητή κατά τη σχολική του διαδρομή. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αποτυπώσει τη συνολική πορεία του μαθητή στο σχολείο, καθώς και τις πιστοποιήσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες που αναπτύσσει, με στόχο την αναβάθμιση της Εκπαίδευσης και τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου αναγνώρισης και αξιολόγησης της μαθησιακής εξέλιξης.

Στόχος είναι η δηµιουργία ενός συστήµατος που δεν θα περιορίζεται στις επιδόσεις, αλλά θα αναδεικνύει τη συνολική µαθησιακή εξέλιξη, αναγνωρίζοντας τις γνώσεις που αποκτά, τις δεξιότητες και τα ενδιαφέροντα που καλλιεργεί κατά τη διάρκεια της σχολικής του διαδροµής κάθε παιδί, λαμβάνοντας υπόψη τη μοναδικότητα και την πορεία του. Η ανάπτυξη και η υλοποίηση του συστήματος θα γίνει σταδιακά, ακολουθώντας τα επίπεδα ωριμότητας των αλλαγών που θα συντελεστούν συνολικά στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η Σοφία Ζαχαράκη τόνισε ότι στόχος είναι το πόρισμα της επιτροπής να παραδοθεί τον Νοέμβριο, ώστε το υπουργείο να είναι έτοιμο να νομοθετήσει στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027. Οπως έχει διευκρινίσει η υπουργός, οι αλλαγές δεν θα αφορούν τους σημερινούς μαθητές Λυκείου που προετοιμάζονται για πανελλαδικές εξετάσεις, αλλά τα μικρότερα παιδιά που σήμερα φοιτούν στη ΣΤ’ Δημοτικού ή στην Α’ Γυμνασίου. Το νέο μοντέλο θα κινείται στη λογική της σταδιακής συγκέντρωσης επιδόσεων και όχι της απόλυτης εξάρτησης από μια τρίωρη εξέταση. Το υπουργείο επιδιώκει ένα πιο «ισορροπημένο» μοντέλο, στο οποίο θα μετρά η συνολική εκπαιδευτική διαδρομή του μαθητή. Μάλιστα, η υπουργός συνέδεσε το νέο σύστημα με το μοντέλο του International Baccalaureate (I.B.), ενώ έχει πει ότι σε πολλές χώρες του εξωτερικού λαμβάνεται υπόψη η συνολική επίδοση των μαθητών κατά τη διάρκεια του Λυκείου. Το πρώτο βήμα προς το νέο σύστημα θα είναι η ευρύτερη αξιοποίηση της Τράπεζας Θεμάτων. Οπως εξήγησε η υπουργός, οι μαθητές θα γνωρίζουν από νωρίς ότι τα μαθήματα συγκεκριμένων τάξεων θα συνυπολογίζονται για το Εθνικό Απολυτήριο, ενώ προβλέπεται και η δημιουργία ψηφιακού πιστοποιητικού επιδόσεων.

International Baccalauerate

Σε αυτό το νέο τοπίο στην Εκπαίδευση, το International Baccalaureate εισάγεται για πρώτη φορά στο δημόσιο σχολείο, με πιλοτικό τρόπο. Το πρόγραμμα αναμένεται να αρχίσει τον Σεπτέμβριο του 2026, στοχεύοντας σε ένα πιο σύγχρονο και ποιοτικό εκπαιδευτικό σύστημα. Από τον Σεπτέμβριο, σχολεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο θα ξεκινήσουν το πρόγραμμα με πλήρη πιστοποίηση, ενώ οι εκπαιδευτικοί που θα το εφαρμόσουν έχουν ήδη ολοκληρώσει τις πρώτες επιμορφώσεις τους. Η υπουργός Παιδείας υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια ουσιαστική μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη, δίνοντας έμφαση στη σωστή οργάνωση, στελέχωση και πιστοποίηση, χωρίς να επηρεάζεται η πρόσβαση στα δημόσια πανεπιστήμια. Σχολικές μονάδες αποκτούν βιβλιοθήκη από τον προσεχή Σεπτέμβριο στο πλαίσιο της προώθησης της φιλαναγνωσίας στις τάξεις.

Το Δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών ενισχύεται ενόψει του σχολικού έτους 2026-2027, καθώς προβλέπεται η ίδρυση 252 νέων Βιβλιοθηκών και η αναβάθμιση 400 υφιστάμενων σε σχολεία τόσο Πρωτοβάθμιας όσο και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος του σχεδιασμού του υπουργείου για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και της εκπαιδευτικής εμπειρίας των μαθητών, με τις σχολικές βιβλιοθήκες να αποκτούν πιο ενεργό ρόλο στην καθημερινή λειτουργία των σχολείων. Παράλληλα, επιδιώκεται η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, η ανάπτυξη της δημιουργικότητας και η εξοικείωση των μαθητών με την αναζήτηση και αξιοποίηση της γνώσης.

Παράλληλα, η υπουργός κ. Ζαχαράκη δρομολογεί ενίσχυση της καινοτομίας στη σχολική εκπαίδευση, μέσω νέας πρόσκλησης χρηματοδότησης, συνολικού ύψους 2,5 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030. Η απόφασή της για τη δημιουργία πέντε νέων Κέντρων Καινοτομίας σηματοδοτεί τη συνολική αναβάθμιση του θεσμού, με επέκταση των εκπαιδευτικών αντικειμένων και στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες, τις Τέχνες και τον Πολιτισμό, στην ανάπτυξη νέου εκπαιδευτικού υλικού, στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, στην ανανέωση του τεχνολογικού εξοπλισμού, στην αναβάθμιση του Virtual Κέντρου Καινοτομίας για απομακρυσμένη πρόσβαση των σχολείων, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας των σχολικών μονάδων με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και τις τοπικές κοινωνίες. Σκοπός των Κέντρων Καινοτομίας είναι η ενημέρωση των μαθητών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για θέματα καινοτομίας και τεχνολογίας αιχμής και τη δημιουργία οικοσυστημάτων γνώσης, μέσω ειδικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα ενσωματώνουν και θα διασυνδέουν τη σχολική κοινότητα, την τοπική κοινωνία, τα ερευνητικά ιδρύματα και τα πανεπιστήμια. Προτεραιότητα αποτελεί η εισαγωγή της καινοτομίας στην εκπαίδευση με την προώθηση νέων πρακτικών διδασκαλίας και μάθησης.

Τα Κέντρα Καινοτομίας περιλαμβάνουν χώρους μάθησης που καλύπτουν δραστηριότητες STEM: επεκταμένη πραγματικότητα, ρομποτική, Διαδίκτυο των Πραγμάτων, κατασκευές και αλληλεπίδραση. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί οι απαραίτητες πλατφόρμες (ψηφιακό αποθετήριο, χώρος συνεργασίας, καθώς και μια virtual εκδοχή για απομακρυσμένη πρόσβαση των σχολείων) που υποστηρίζουν τα Κέντρα Καινοτομίας.

Eνίσχυση της Ειδικής Αγωγής

Την ερχόμενη σχολική χρονιά ενισχύονται σημαντικά και οι δομές Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, με στόχο τη διασφάλιση της ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, την καλύτερη αξιοποίηση των εκπαιδευτικών πόρων και την προσαρμογή του σχολικού δικτύου στις σύγχρονες δημογραφικές και εκπαιδευτικές ανάγκες. Στόχος του υπουργείου Παιδείας είναι η διαμόρφωση ενός νέου σχολικού χάρτη που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της εκπαιδευτικής κοινότητας και των τοπικών κοινωνιών. «Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Η δημιουργία νέων δομών και η αναβάθμιση υφιστάμενων σχολικών μονάδων αποτυπώνουν έμπρακτα τη δέσμευσή μας για ίσες ευκαιρίες μάθησης και ουσιαστική υποστήριξη κάθε παιδιού. Στόχος μας είναι κάθε μαθητής σε κάθε γωνιά της χώρας να έχει πρόσβαση σε ένα σύγχρονο, ασφαλές και ποιοτικό εκπαιδευτικό περιβάλλον που θα του δίνει τα εφόδια για να προοδεύσει και να αναπτύξει πλήρως τις δυνατότητές του», δήλωσε σχετικά η κ. Ζαχαράκη.

Αλλο πρόγραμμα που προωθεί το υπουργείο Παιδείας είναι τα μαθήματα Οικονομίας στο σχολείο. Το «FinStart» φέρνει στο σχολείο σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, Τεχνητή Νοημοσύνη και βιωματική μάθηση, ώστε οι μαθητές να διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματά τους και να προστατεύονται από τους κινδύνους της ψηφιακής οικονομίας. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 40.000 μαθητές της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και στοχεύει στη συστηματική ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που θα τους επιτρέπουν να κατανοούν καλύτερα το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον και να λαμβάνουν υπεύθυνες και τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Μέσα από το «FinStart», οι μαθητές θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να κατανοούν βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες, να διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματα και τους διαθέσιμους πόρους τους, να προγραμματίζουν ανάγκες και δαπάνες, να εξοικειώνονται με τον σχεδιασμό προσωπικού και οικογενειακού προϋπολογισμού και να αναγνωρίζουν κινδύνους που συνδέονται με τις ψηφιακές συναλλαγές, την παραπλανητική διαφήμιση, τις οικονομικές απάτες, την υπερχρέωση και άλλες επισφαλείς πρακτικές.

Τέλος στα κενά

Τέλος στα κενά εκπαιδευτικών που κάθε Σεπτέμβριο παρατηρούνται στα σχολεία φιλοδοξεί να βάλει η νέα ψηφιακή πλατφόρμα, η οποία θα συγκεντρώνει στοιχεία για οργανικές θέσεις, λειτουργικά κενά, δημογραφικά δεδομένα και κινητικότητα εκπαιδευτικών. Στόχος της εφαρμογής του EduPlan είναι ο εκσυγχρονισμός της διαχείρισης των εκπαιδευτικών πόρων εντός του 2026, ώστε να επιτευχθεί στρατηγικός σχεδιασμός που θα οδηγεί σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων και στην εξάλειψη των κενών που ταλαιπωρούν μαθητές και γονείς κάθε Σεπτέμβριο. Παράλληλα, το υπουργείο προχώρησε στον διορισμό 5.487 μόνιμων εκπαιδευτικών, που από τον Σεπτέμβριο θα βρίσκονται στα σχολεία προκειμένου να καλύψουν οργανικά κενά.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»