Η ιστορική Αγορά Μοδιάνο στη Θεσσαλονίκη άνοιξε ξανά από σήμερα, 1η Σεπτεμβρίου, δίνοντας την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να απολαύσουν και πάλι μία ξεχωριστή εμπειρία στο εμβληματικό σημείο της πόλης. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές που οι πόρτες της αγοράς άνοιξαν για το κοινό, πλήθος κόσμου έσπευσε να περιηγηθεί στους χώρους της, να επισκεφθεί τα καταστήματα και να πραγματοποιήσει τις αγορές του. Συνολικά, στην Αγορά Μοδιάνο λειτουργούν 30 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι εννέα δραστηριοποιούνται στον χώρο της εστίασης.

Διαβάστε: Νέα αφετηρία στην Αγορά Μοδιάνο με καινούργιο διαχειριστή μετά το πείραμα Φάις

Υπενθυμίζεται ότι η αγορά είχε ανοίξει με ριζικά ανανεωμένο πρόσωπο στα τέλη του 2022, έπειτα από επένδυση του ομίλου Φάις για την πλήρη αναγέννησή της, ακριβώς έναν αιώνα μετά την έναρξη της κατασκευής της, το 1922. Πλέον η ομάδα της Ergon των αδερφών Δούζη διαχειρίζεται την αγορά.




agora-modiano__1_
agora-modiano__2_

H ιστορία της αγοράς Μοδιάνο

Όταν ξεκινούσε η κατασκευή της Αγοράς, η Θεσσαλονίκη ήταν «μια άλλη πόλη»: πολυεθνική, με έντονο εβραϊκό στοιχείο, πολύγλωσση και έτοιμη να αναστηθεί από τις στάχτες της μεγάλης πυρκαγιάς του 1917, που κατέστρεψε μεγάλο μέρος της. Ο θεμέλιος λίθος της Αγοράς μπήκε σε σημείο της πυρίκαυστης ζώνης, όπου προβλεπόταν να δημιουργηθούν παζάρια (bazaars), με βάση τα σχέδια της ομάδας του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ερνέστ Εμπράρ. Προηγουμένως, στο συγκεκριμένο σημείο βρισκόταν το παλιό κέντρο θρησκευτικής και οικονομικής ζωής της πόλης (συναγωγή Ταλμούδ Τορά).

Τα σχέδια της στεγασμένης αγοράς έκανε ο Εβραίος αρχιτέκτονας Ελί Μοδιάνο, ο οποίος είχε σπουδάσει στο Παρίσι -οι γαλλικές επιρροές στο έργο του είναι εμφανείς στις κατασκευαστικές λεπτομέρειες των εντυπωσιακών κτιρίων της Αγοράς, που βρίσκεται μεταξύ των οδών Ερμού και Βασιλέως Ηρακλείου, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Όταν έμπαινε ο θεμέλιος λίθος της αγοράς, εν έτει 1922, ο οίκος των πανίσχυρων Μοδιάνο ήταν σε κρίση, όπως και συνολικά η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης: ο εβραϊκός αστισμός της πόλης υπολογίζεται ότι είχε αρχίσει να παρακμάζει από το 1911, με τα «ιερά τέρατα» της κοινότητας, τους Μοδιάνο και τους Αλλατίνι, να περιλαμβάνονται, στα χρόνια που θα ακολουθούσαν, στους οίκους που ανέστειλαν τις πληρωμές τους, σκορπώντας τον πανικό στους πιστωτές τους. Η δε χολέρα που χτύπησε τη Θεσσαλονίκη, την ίδια περίπου εποχή, είχε δείξει «ιδιαίτερη προτίμηση στο εβραϊκό προλεταριάτο της», σύμφωνα με στοιχεία από το βιβλίο του Ε.Α.Χεκίμογλου, «Υπόθεση Μοδιάνο- Τραπεζικό κραχ στη Θεσσαλονίκη το 1911» (Θεσσαλονίκη 1991).

Οι Μοδιάνο, λοιπόν, ήταν σε κρίση. Παρόλα αυτά, στην καθομιλουμένη, το όνομα του Οίκου τους κατάφερε να εξουδετερώσει εκείνο που ήταν γραμμένο, με κεφαλαία, ευδιάκριτα γράμματα, στο μέτωπο του συγκροτήματος της Αγοράς: «ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΤΟΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ». Μέχρι τις μέρες μας, δεκαετίες μετά, ουδείς Θεσσαλονικιός λέει: "θα πάω στην κεντρική στοά τροφίμων". Η αγορά είναι ακόμη γνωστή με το όνομα των Μοδιάνο, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι τα κτίρια συχνά κουβαλούν την ιστορία των αρχικών ιδιοκτητών τους.

Στα εγκαίνια της Αγοράς Μοδιάνο, που λειτούργησε κανονικά το 1930, οκτώ χρόνια μετά την έναρξη της κατασκευής της, το μενού ήταν πλούσιο, αλλά «δύο ταχυτήτων», διαφορετικό για τους πλούσιους και τους φτωχούς. Αναλόγως κοινωνικής τάξης, στους επισκέπτες προσφέρθηκαν είτε σαμπάνια και χαβιάρι είτε ρακή κι αβγά τυλιγμένα σε κρεμμύδια.