Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι δεν είναι νόμιμη η κατάσχεση και ο πλειστηριασμός της μοναδικής οικογενειακής κατοικίας για οφειλές προς το Δημόσιο, εφόσον δεν έχουν προηγουμένως εξαντληθεί οι δυνατότητες είσπραξης της οφειλής από άλλα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη. Σύμφωνα με την απόφαση, η επιλογή της πρώτης κατοικίας ως μέσου αναγκαστικής εκτέλεσης πρέπει να αποτελεί την έσχατη λύση, με βάση τις συνταγματικές αρχές της προστασίας της οικογένειας και της αναλογικότητας. Οι αρμόδιες Αρχές οφείλουν να έχουν ερευνήσει και αποκλείσει τεκμηριωμένα την ύπαρξη άλλης περιουσίας που θα μπορούσε να καλύψει την οφειλή.

Προστασία α' κατοικίας: Τι ορίζει η απόφαση του ΣτΕ

Η υπόθεση αφορούσε μεζονέτα 162 τ.μ. στο Μοσχάτο, η οποία αποτελούσε την οικογενειακή κατοικία οφειλέτη και της συζύγου του. Η Εφορία είχε κινήσει διαδικασία πλειστηριασμού για το μερίδιο του οφειλέτη λόγω χρεών εταιρείας προς το Δημόσιο ύψους 142.917 ευρώ, παρότι εκείνος διέθετε και άλλα ακίνητα.

Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών ακύρωσε το πρόγραμμα πλειστηριασμού, ενώ το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε την έφεση του Δημοσίου. Το Δημόσιο προσέφυγε στη συνέχεια στο ΣτΕ, το οποίο απέρριψε την αίτησή του, επικυρώνοντας την κρίση ότι ο πλειστηριασμός παραβίαζε τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας.

Η απόφαση διευκρινίζει, επίσης, ότι η παρανομία μπορεί να αφορά όχι μόνο την αρχική κατάσχεση, αλλά και τα επόμενα στάδια της διαδικασίας πλειστηριασμού. Ως εκ τούτου, ο οφειλέτης μπορεί να ασκήσει ανακοπή και κατά μεταγενέστερων πράξεων της διαδικασίας.

Η κρίση αφορά οφειλές που εισπράττονται με βάση τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, όπως χρέη προς την Εφορία, τους ΟΤΑ, τα ασφαλιστικά ταμεία και άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.