Συντάξεις: "Παράθυρο" για αυξήσεις 100 ευρώ σε 400.000 συνταξιούχους (Πίνακας)
Αλλαγή του τρόπου κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ)
Κρίσιµη πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο (στις 10 Ιουνίου) και επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη για τον τρόπο παρακράτησης της Εισφοράς Αλληλεγγύης
Την… Κερκόπορτα για αυξήσεις που µπορεί να ξεπεράσουν και τα 100 ευρώ τον µήνα, από την αλλαγή του τρόπου κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), ανοίγει η υπόθεση της επανεξέτασης του τρόπου µε τον οποίο επιβάλλεται το «χαράτσι» Κατρούγκαλου σε 400.000 συνταξιούχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, αλλά και η παρέµβαση του Συνηγόρου του Πολίτη στο υπουργείο Εργασίας.
Συγκεκριµένα, σύµφωνα µε τον Συνήγορο του Πολίτη, η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) µεγαλώνει όσο υψηλότερη είναι η σύνταξη, ενώ θα έπρεπε να επιβάλλεται µε αναλογικό και δικαιότερο τρόπο. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισηµάνει στο υπουργείο Εργασίας ότι η ΕΑΣ θα πρέπει να επιβάλλεται στη διαφορά του ποσού σύνταξης της κάθε κλίµακας και όχι σε όλη τη σύνταξη, όπως γίνεται τώρα και οδηγεί σε υπέρµετρη επιβάρυνση τους συνταξιούχους που ασφαλίστηκαν για πολλά χρόνια και παίρνουν µεγαλύτερες συντάξεις.
Προσφυγή συνταξιούχου του ∆ηµοσίου
Ταυτόχρονα, το θέµα ανοίγει και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο αποδέχτηκε προσφυγή συνταξιούχου του ∆ηµοσίου, διαδικασία που ανοίγει τον δρόµο πιλοτικής δίκης στην Ολοµέλεια του ανώτατου δηµοσιονοµικού δικαστηρίου της χώρας, η οποία καλείται να αποφανθεί οριστικά στις 10 Ιουνίου 2026. Ο πυρήνας της διαφοράς δεν αφορά την ύπαρξη της εισφοράς αυτής καθ’ αυτήν, η οποία έχει κριθεί κατά βάσιν συνταγµατική για τα µεταγενέστερα του 2019 έτη, αλλά τον τρόπο µε τον οποίο αυτή υπολογίζεται. Ειδικότερα, τίθεται το ερώτηµα εάν είναι συµβατή µε τις συνταγµατικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, η επιβολή ενιαίου συντελεστή επί του συνόλου της καταβαλλόµενης σύνταξης ή αν θα έπρεπε να εφαρµόζεται κλιµακωτά, µε εξαίρεση ενός βασικού ποσού, που στην προκειµένη περίπτωση προσδιορίζεται στα 1.400 ευρώ.
Η ΕΑΣ, µαζί µε πόρους από άλλες πηγές, χρηµατοδοτεί το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), δηλαδή τον «κουµπαρά» για την Αλληλεγγύη των Γενεών. Μέχρι το τέλος του 2026, στο ΑΚΑΓΕ εκτιµάται ότι θα έχουν σωρευθεί πάνω από 23 δισ. ευρώ, τα οποία θα χρησιµοποιηθούν µελλοντικά, όταν θα κορυφωθούν οι συνέπειες της δηµογραφικής γήρανσης του πληθυσµού, ώστε να µπορούν να πληρώνονται απρόσκοπτα οι συντάξεις.
Το διακύβευμα της επικείµενης απόφασης
Σύµφωνα µε τους νοµικούς, το διακύβευµα της επικείµενης απόφασης είναι διττό. Σε περίπτωση που η Ολοµέλεια κρίνει ότι ο υφιστάµενος τρόπος υπολογισµού παραβιάζει συνταγµατικές αρχές, ενδέχεται να προκύψει υποχρέωση αναπροσαρµογής της εισφοράς σε πιο αναλογική βάση, περιορίζοντας τις µελλοντικές κρατήσεις και, ενδεχοµένως, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για επιστροφές ποσών.
Παράλληλα, αναµένεται µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δεν αφορά µόνο µία τεχνική πτυχή υπολογισµού, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης µεταξύ επιβάρυνσης των συνταξιούχων και συνταγµατικής προστασίας του εισοδήµατος, σε µία περίοδο κατά την οποία η ισορροπία µεταξύ δηµοσιονοµικής σταθερότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης παραµένει ζητούµενο.
Οι έµµεσες αυξήσεις που θα προκύψουν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισµού της ΕΑΣ, και δη αν οριστεί από το δικαστήριο ως απαλλασσόµενο από την κράτηση το ποσό σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ, εκτιµάται ότι θα είναι γύρω στα 30 ευρώ για τις µεσαίες συντάξεις από 1.450 έως 1.650 ευρώ, ενώ για τις υψηλότερες οι αυξήσεις θα ξεπεράσουν και τα 100 ευρώ. Σηµειώνεται ότι το υπουργείο Εργασίας έχει επεξεργαστεί σενάρια για αλλαγές στις κλίµακες της ΕΑΣ, αλλά έµειναν στο συρτάρι και επιλέχθηκε ως «φθηνότερη» λύση να τιµαριθµοποιείται η ΕΑΣ κάθε χρόνο, για να µη χάνονται οι αυξήσεις των συνταξιούχων, χωρίς όµως να µειώνονται οι κρατήσεις.