EnBloomberg: Εκτοξεύονται οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ - Απειλούνται οι καλοκαιρινές διακοπές
Ασία και Ευρώπη πιέζονται περισσότερο
Πιέσεις στις αεροπορικές εταιρείες ενόψει της θερινής περιόδου, λόγω της έλλειψης στα καύσιμα, με αφορμή την κρίση στα Στενά του Ορμούζ
Με τον πόλεμο στο Ιράν να βρίσκεται σε εξέλιξη και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να έχει σχεδόν παραλύσει, σοβαρές είναι οι αναταράξεις στις παγκόσμιες αερομεταφορές, σύμφωνα με το Bloomberg, ενώ εντείνονται οι φόβοι για νέο κύμα ακυρώσεων πτήσεων και εκτόξευση των αεροπορικών εισιτηρίων ενόψει της κορύφωσης της καλοκαιρινής ταξιδιωτικής περιόδου στο βόρειο ημισφαίριο.
Διαβάστε: Αεροπορικά καύσιμα: Έρχονται ελλείψεις και ακριβότερες διακοπές - Τι φοβούνται για την Ελλάδα (Βίντεο)
Οι τιμές του jet fuel αυξάνονται ακόμη ταχύτερα από το αργό πετρέλαιο από την έναρξη της σύγκρουσης, με τις τιμές στην Ευρώπη να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 200 δολάρια ανά βαρέλι.
Ως εκ τούτου, αρκετές είναι οι αεροπορικές εταιρείες, που έχουν ήδη προχωρήσει σε χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων, καθηλώσεις παλαιότερων και πιο ενεργοβόρων αεροσκαφών και αυξήσεις ναύλων, μπροστά στο αυξημένο κόστος και τη μειωμένη διαθεσιμότητα καυσίμων. Η αγορά φοβάται ότι θα ακολουθήσουν ακόμη περισσότερες περικοπές δρομολογίων.
Η περιοχή που επηρεάζεται περισσότερο είναι η Ασία, καθώς παραδοσιακά απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία της OilX της Energy Aspects, η παραγωγή jet fuel και κηροζίνης στα ασιατικά διυλιστήρια υποχώρησε στα 2,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, μειωμένη κατά περισσότερο από 500.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Μεγάλες πιέσεις δέχεται και η Ευρώπη, όπου αρκετά διυλιστήρια έχουν κλείσει τα τελευταία χρόνια λόγω αδυναμίας ανταγωνισμού με τις μεγαλύτερες ασιατικές μονάδες. Περίπου το 40% του jet fuel που καταναλώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγεται, ενώ σχεδόν το μισό περνά συνήθως μέσω των Στενών του Ορμούζ. Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν πλέον στο μέγιστο για παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών, όπως ανακοίνωσε η Shell, ενώ η Ευρώπη αυξάνει εισαγωγές από Βόρεια Αμερική και Αφρική.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να αναπληρώσει πάνω από το μισό των απωλειών από τη Μέση Ανατολή, τα αποθέματα jet fuel θα μπορούσαν να φτάσουν σε κρίσιμο επίπεδο ήδη από τον Ιούνιο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ενδέχεται να παρουσιαστούν πραγματικές ελλείψεις καυσίμων σε αεροδρόμια, οδηγώντας σε ακυρώσεις πτήσεων και περιορισμό της ζήτησης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν «άφθονα» αποθέματα jet fuel δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ και απέρριψε την ιδέα περιορισμού των εξαγωγών για προστασία της εσωτερικής αγοράς. Ωστόσο, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη σε επίπεδα ρεκόρ και έχουν περιορισμένες δυνατότητες περαιτέρω αύξησης της παραγωγής, ενώ παράλληλα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής καταναλώνεται εντός των ΗΠΑ.
Παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούνται πιο προστατευμένες, λόγω του ότι είναι καθαρός εξαγωγέας jet fuel, η δυτική ακτή εξακολουθεί να εξαρτάται σε ποσοστό 15%-20% από εισαγωγές, κυρίως από τη Νότια Κορέα.
Μετά το εργατικό κόστος, τα καύσιμα αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη για τις αεροπορικές εταιρείες και μπορούν να φτάσουν έως και το 30% των λειτουργικών εξόδων. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν προχωρήσει εγκαίρως σε συμφωνίες αντιστάθμισης κινδύνου, «κλειδώνοντας» τιμές καυσίμων για τους επόμενους μήνες, ενώ αντίθετα, πολλές αμερικανικές εταιρείες εγκατέλειψαν αυτή την πρακτική μετά τις απώλειες που υπέστησαν στην κρίση του 2008, γεγονός που τις αφήνει τώρα περισσότερο εκτεθειμένες.
Με πάνω από 4 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον κόστους εκτιμά ότι θα επιβαρυνθεί η American Airlines φέτος, ενώ η ιδιοκτήτρια της British Airways, IAG, προβλέπει αύξηση δαπανών καυσίμων κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026. Μεγάλη πίεση δέχονται και οι low-cost αεροπορικές εταιρείες, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται στα χαμηλά κόστη και στους φθηνούς ναύλους. Η αμερικανική Spirit Aviation Holdings κατέρρευσε στις αρχές Μαΐου, καθώς η εκτόξευση των τιμών καυσίμων δυσκόλεψε την προσπάθεια εξόδου της από καθεστώς πτώχευσης.
Μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους των αεροπορικών εταιρειών επιβαρύνει τους επιβάτες μέσω αυξήσεων ναύλων, επιπλέον χρεώσεων καυσίμων και υψηλότερων τελών για αποσκευές και επιλογή θέσεων.
Στην Ασία, οι αυξήσεις είναι ήδη αισθητές. Η Cathay Pacific του Χονγκ Κονγκ ανακοίνωσε νέες χρεώσεις καυσίμων που φτάνουν περίπου τα 350 δολάρια για διεθνή ταξίδια μεγάλων αποστάσεων από τα μέσα Μαΐου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την πλατφόρμα Kayak, το μέσο κόστος διεθνούς αεροπορικού ταξιδιού μετ’ επιστροφής αυξήθηκε κατά 16% σε σχέση με πέρυσι, φτάνοντας τα 1.101 δολάρια. Τα εσωτερικά αεροπορικά εισιτήρια αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 24%, στα 365 δολάρια.
Όπως εκτιμά η εταιρεία ανάλυσης Cirium, οι αεροπορικές έχουν ήδη μειώσει τη θερινή χωρητικότητά τους κατά σχεδόν 4%, αφαιρώντας 9,3 εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματά τους. Η Lufthansa ανακοίνωσε ότι καταργεί 20.000 μη κερδοφόρες πτήσεις μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι, ενώ εξετάζει ακόμη και ενδιάμεσους σταθμούς ανεφοδιασμού για απευθείας πτήσεις.
Η περικοπή των δρομολογίων ενδέχεται να μειώσει την πίεση στην προμήθεια καυσίμων αεροσκαφών, κάτι που προσφέρει μερική παρηγοριά στους επιβάτες των οποίων τα ταξιδιωτικά σχέδια διαταράσσονται. Υπενθυμίζεται ότι οι προστασίες των καταναλωτών σε περίπτωση ακύρωσης πτήσεων διαφέρουν από χώρα σε χώρα, με τις περισσότερες αεροπορικές εταιρείες να επιστρέφουν χρήματα, και παρέχουν πίστωση για νέα κράτηση ή να προσφέρουν εναλλακτική πτήση, σε περίπτωση ακύρωσης του αρχικού ταξιδιού.
Το αν οι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση για την ταλαιπωρία τους, εξαρτάται από το κατά πόσο οι διαταραχές λόγω ελλείψεων ή υψηλού κόστους καυσίμων θεωρούνται ότι βρίσκονται υπό τον έλεγχο της αεροπορικής εταιρείας, σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία. Οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε έκτακτες περιστάσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται ο πόλεμος και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η τοπικές ελλείψεις καυσίμων εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως το υψηλό κόστος των καυσίμων αεροσκαφών όχι. Αυτό σημαίνει ότι εάν μια πτήση εντός ή από την ΕΕ ακυρωθεί λόγω του κόστους καυσίμων λιγότερο από 14 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, οι πελάτες ενδέχεται να δικαιούνται αποζημίωση έως και 600 ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για επιβάτες που ταξιδεύουν προς την ΕΕ, αλλά μόνο εφόσον έχουν κάνει κράτηση με αεροπορική εταιρεία της ΕΕ.
Διαβάστε: Αεροπορικά καύσιμα: Έρχονται ελλείψεις και ακριβότερες διακοπές - Τι φοβούνται για την Ελλάδα (Βίντεο)
Bloomberg: Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ ανεβάζει στα ύψη τα αεροπορικά εισιτήρια
Σοβαρές είναι οι ελλείψεις σε καύσιμα αεροσκαφών παγκοσμίως, καθώς οι διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο επηρεάζουν την παραγωγή κηροζίνης και καυσίμου αεροσκαφών (jet fuel). Την ίδια ώρα μεγάλες δυσκολίες στις μεταφορές φορτίων προς αγοραστές εκτός περιοχής αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή, από όπου προέρχεται περισσότερο από το 10% της παγκόσμιας παραγωγής καυσίμων αεροσκαφών και κηροζίνης.
Οι τιμές των καυσίμων ξεπέρασαν τα 200 δολάρια
Οι τιμές του jet fuel αυξάνονται ακόμη ταχύτερα από το αργό πετρέλαιο από την έναρξη της σύγκρουσης, με τις τιμές στην Ευρώπη να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 200 δολάρια ανά βαρέλι. Ως εκ τούτου, αρκετές είναι οι αεροπορικές εταιρείες, που έχουν ήδη προχωρήσει σε χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων, καθηλώσεις παλαιότερων και πιο ενεργοβόρων αεροσκαφών και αυξήσεις ναύλων, μπροστά στο αυξημένο κόστος και τη μειωμένη διαθεσιμότητα καυσίμων. Η αγορά φοβάται ότι θα ακολουθήσουν ακόμη περισσότερες περικοπές δρομολογίων.
Η Ασία και η Ευρώπη δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα
Η περιοχή που επηρεάζεται περισσότερο είναι η Ασία, καθώς παραδοσιακά απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία της OilX της Energy Aspects, η παραγωγή jet fuel και κηροζίνης στα ασιατικά διυλιστήρια υποχώρησε στα 2,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, μειωμένη κατά περισσότερο από 500.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον Φεβρουάριο.Μεγάλες πιέσεις δέχεται και η Ευρώπη, όπου αρκετά διυλιστήρια έχουν κλείσει τα τελευταία χρόνια λόγω αδυναμίας ανταγωνισμού με τις μεγαλύτερες ασιατικές μονάδες. Περίπου το 40% του jet fuel που καταναλώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγεται, ενώ σχεδόν το μισό περνά συνήθως μέσω των Στενών του Ορμούζ. Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν πλέον στο μέγιστο για παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών, όπως ανακοίνωσε η Shell, ενώ η Ευρώπη αυξάνει εισαγωγές από Βόρεια Αμερική και Αφρική.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να αναπληρώσει πάνω από το μισό των απωλειών από τη Μέση Ανατολή, τα αποθέματα jet fuel θα μπορούσαν να φτάσουν σε κρίσιμο επίπεδο ήδη από τον Ιούνιο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ενδέχεται να παρουσιαστούν πραγματικές ελλείψεις καυσίμων σε αεροδρόμια, οδηγώντας σε ακυρώσεις πτήσεων και περιορισμό της ζήτησης.
Τι γίνεται με τις ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν «άφθονα» αποθέματα jet fuel δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ και απέρριψε την ιδέα περιορισμού των εξαγωγών για προστασία της εσωτερικής αγοράς. Ωστόσο, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη σε επίπεδα ρεκόρ και έχουν περιορισμένες δυνατότητες περαιτέρω αύξησης της παραγωγής, ενώ παράλληλα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής καταναλώνεται εντός των ΗΠΑ.Παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούνται πιο προστατευμένες, λόγω του ότι είναι καθαρός εξαγωγέας jet fuel, η δυτική ακτή εξακολουθεί να εξαρτάται σε ποσοστό 15%-20% από εισαγωγές, κυρίως από τη Νότια Κορέα.
Ασφυκτική πίεση στις αεροπορικές εταιρείες
Μετά το εργατικό κόστος, τα καύσιμα αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη για τις αεροπορικές εταιρείες και μπορούν να φτάσουν έως και το 30% των λειτουργικών εξόδων. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν προχωρήσει εγκαίρως σε συμφωνίες αντιστάθμισης κινδύνου, «κλειδώνοντας» τιμές καυσίμων για τους επόμενους μήνες, ενώ αντίθετα, πολλές αμερικανικές εταιρείες εγκατέλειψαν αυτή την πρακτική μετά τις απώλειες που υπέστησαν στην κρίση του 2008, γεγονός που τις αφήνει τώρα περισσότερο εκτεθειμένες.Με πάνω από 4 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον κόστους εκτιμά ότι θα επιβαρυνθεί η American Airlines φέτος, ενώ η ιδιοκτήτρια της British Airways, IAG, προβλέπει αύξηση δαπανών καυσίμων κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026. Μεγάλη πίεση δέχονται και οι low-cost αεροπορικές εταιρείες, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται στα χαμηλά κόστη και στους φθηνούς ναύλους. Η αμερικανική Spirit Aviation Holdings κατέρρευσε στις αρχές Μαΐου, καθώς η εκτόξευση των τιμών καυσίμων δυσκόλεψε την προσπάθεια εξόδου της από καθεστώς πτώχευσης.
Στα "ύψη" τα αεροπορικά εισιτήρια, νέες ακυρώσεις προσεχώς
Μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους των αεροπορικών εταιρειών επιβαρύνει τους επιβάτες μέσω αυξήσεων ναύλων, επιπλέον χρεώσεων καυσίμων και υψηλότερων τελών για αποσκευές και επιλογή θέσεων.Στην Ασία, οι αυξήσεις είναι ήδη αισθητές. Η Cathay Pacific του Χονγκ Κονγκ ανακοίνωσε νέες χρεώσεις καυσίμων που φτάνουν περίπου τα 350 δολάρια για διεθνή ταξίδια μεγάλων αποστάσεων από τα μέσα Μαΐου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την πλατφόρμα Kayak, το μέσο κόστος διεθνούς αεροπορικού ταξιδιού μετ’ επιστροφής αυξήθηκε κατά 16% σε σχέση με πέρυσι, φτάνοντας τα 1.101 δολάρια. Τα εσωτερικά αεροπορικά εισιτήρια αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 24%, στα 365 δολάρια.
Όπως εκτιμά η εταιρεία ανάλυσης Cirium, οι αεροπορικές έχουν ήδη μειώσει τη θερινή χωρητικότητά τους κατά σχεδόν 4%, αφαιρώντας 9,3 εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματά τους. Η Lufthansa ανακοίνωσε ότι καταργεί 20.000 μη κερδοφόρες πτήσεις μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι, ενώ εξετάζει ακόμη και ενδιάμεσους σταθμούς ανεφοδιασμού για απευθείας πτήσεις.
Η περικοπή των δρομολογίων ενδέχεται να μειώσει την πίεση στην προμήθεια καυσίμων αεροσκαφών, κάτι που προσφέρει μερική παρηγοριά στους επιβάτες των οποίων τα ταξιδιωτικά σχέδια διαταράσσονται. Υπενθυμίζεται ότι οι προστασίες των καταναλωτών σε περίπτωση ακύρωσης πτήσεων διαφέρουν από χώρα σε χώρα, με τις περισσότερες αεροπορικές εταιρείες να επιστρέφουν χρήματα, και παρέχουν πίστωση για νέα κράτηση ή να προσφέρουν εναλλακτική πτήση, σε περίπτωση ακύρωσης του αρχικού ταξιδιού.
Το αν οι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση για την ταλαιπωρία τους, εξαρτάται από το κατά πόσο οι διαταραχές λόγω ελλείψεων ή υψηλού κόστους καυσίμων θεωρούνται ότι βρίσκονται υπό τον έλεγχο της αεροπορικής εταιρείας, σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία. Οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε έκτακτες περιστάσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται ο πόλεμος και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η τοπικές ελλείψεις καυσίμων εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως το υψηλό κόστος των καυσίμων αεροσκαφών όχι. Αυτό σημαίνει ότι εάν μια πτήση εντός ή από την ΕΕ ακυρωθεί λόγω του κόστους καυσίμων λιγότερο από 14 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, οι πελάτες ενδέχεται να δικαιούνται αποζημίωση έως και 600 ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για επιβάτες που ταξιδεύουν προς την ΕΕ, αλλά μόνο εφόσον έχουν κάνει κράτηση με αεροπορική εταιρεία της ΕΕ.
