Ο ΟΠΕΚ εκπέμπει σήμα συναγερμού για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς η ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ οδηγούν σε πρωτοφανή πτώση της παραγωγής και σε ταχεία εξάντληση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Σύμφωνα με τη νέα μηνιαία έκθεση του οργανισμού, η παραγωγή των χωρών-μελών του ΟΠΕΚ συνεχίζει να υποχωρεί με δραματικούς ρυθμούς, ενώ οι συνολικές απώλειες από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου ξεπερνούν πλέον τα 9,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει τεράστια ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς η μείωση των ροών από τον Περσικό Κόλπο συμπίπτει με τη σταδιακή μείωση των στρατηγικών αποθεμάτων, δημιουργώντας φόβους για νέα εκτίναξη στις τιμές της ενέργειας μέσα στους επόμενους μήνες. Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι οι απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν ήδη ξεπεράσει το 1 δισ. βαρέλια, με περισσότερα από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως να παραμένουν εκτός αγοράς λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. 

Διαβάστε: Ιράν για Στενά του Ορμούζ: "Μπορούμε να διπλασιάσουμε τα πετρελαϊκά μας έσοδα"

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΠΕΚ, η παραγωγή πετρελαίου των χωρών του καρτέλ μειώθηκε κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως μόνο μέσα στον Απρίλιο, μετά την ακόμη μεγαλύτερη πτώση των 7,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο. Συνολικά, η απώλεια παραγωγής από την έναρξη του πολέμου ξεπερνά πλέον το 30% της συνολικής παραγωγής του οργανισμού, γεγονός που θεωρείται πρωτοφανές για τα δεδομένα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Την ίδια στιγμή, ο ΟΠΕΚ αναθεώρησε προς τα κάτω και την πρόβλεψή του για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου το 2026, εκτιμώντας πλέον ότι θα κινηθεί κοντά στα 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για περίπου 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η αναθεώρηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αβεβαιότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές και στις επιπτώσεις που προκαλεί η κρίση στον Περσικό Κόλπο.

Πετρέλαιο: Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ πιέζει την αγορά

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν θεωρείται η βασική αιτία της μεγάλης αναταραχής στην αγορά ενέργειας. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και η διακοπή των ροών έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναφέρει ότι οι συνολικές απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν ήδη ξεπεράσει το 1 δισ. βαρέλια, ενώ περισσότερα από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως παραμένουν εκτός αγοράς.

Παρά το γεγονός ότι η αγορά εισήλθε στο 2026 με πλεονάζουσα προσφορά, οι συνεχείς απώλειες παραγωγής αρχίζουν να εξαντλούν τα διαθέσιμα αποθέματα με πρωτοφανή ταχύτητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του IEA, τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά περίπου 250 εκατ. βαρέλια μόνο μέσα στον Μάρτιο και τον Απρίλιο, δηλαδή με ρυθμό περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όσο συνεχίζεται η κρίση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για νέα περίοδο ακραίας μεταβλητότητας στις τιμές της ενέργειας, ειδικά όσο πλησιάζει η θερινή περίοδος όπου η ζήτηση για καύσιμα αυξάνεται σημαντικά.

Πετρέλαιο: Οι κινήσεις Σαουδικής Αραβίας και ΗΠΑ

Μπροστά στον κίνδυνο νέας ενεργειακής αναταραχής, αρκετές χώρες και παραγωγοί προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη ξεκινήσει να ανακατευθύνουν μέρος των εξαγωγών τους μέσω λιμανιών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και άλλοι παραγωγοί εκτός Μέσης Ανατολής έχουν αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές τους, προσπαθώντας να καλύψουν μέρος του κενού που δημιουργείται στην αγορά.

Καθοριστικό ρόλο στη σταθεροποίηση της κατάστασης διαδραματίζουν επίσης τα κρατικά και εμπορικά αποθέματα πετρελαίου. Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι η συνεχής μείωση των αποθεμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον χωρίς σοβαρές συνέπειες στις τιμές και στην παγκόσμια οικονομία.  «Καθώς τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου υποχωρούν ήδη με ρυθμούς ρεκόρ, είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει νέα περίοδος έντονης μεταβλητότητας στις τιμές ενόψει της κορύφωσης της θερινής ζήτησης», προειδοποιεί ο IEA στην έκθεσή του.