EnΣυνέδριο του Economist και του powergame.gr: “Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση” (Εικόνες & Βίντεο)
"Η χώρα δεν πρέπει να χάσει χρόνο"
Τι είπαν Τασούλας, Πιερρακάκης, Τζιτζικώστας και Περιστέρης στο συνέδριο Economist-Powergame.gr για την Κρήτη και την οικονομία στα Χανιά
Η Κρήτη ως στρατηγικός κόμβος της Μεσογείου, η ανάγκη για ανθεκτικότητα απέναντι στις γεωπολιτικές και κλιματικές αναταράξεις και η επιτακτική ανάγκη να σταματήσει η εκλογολογία που παραλύει την ανάπτυξη είναι τα κεντρικά μηνύματα του πρώτου μέρους του συνεδρίου «Επενδύοντας στην Αλλαγή: Η Κρήτη σε Μετάβαση», που διοργάνωσαν σήμερα ο Economist και το Powergame.gr στο Grand Arsenal των Χανίων. Από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα και τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη έως τον Ευρωπαίο Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα και κορυφαίους εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου, οι ομιλητές συγκλίνουν σε ένα κοινό μήνυμα: η χώρα έχει τα εργαλεία και τη δυναμική να τρέξει - αρκεί να μη χάσει χρόνο.
Αναλυτικά το πρώτο μέρος του συνεδρίου του Economist και του powergame.gr “Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση”
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας
«Η Κρήτη υπήρξε διαχρονικά ένας τόπος όμορφος, πλούσιος και εύφορος», τόνισε από το βήμα του Economist στα Χανιά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, παραπέμποντας στις περιγραφές της Οδύσσειας και συνδέοντας τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο του νησιού με τις σύγχρονες προκλήσεις της ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, η Κρήτη συνδυάζει την ιστορία με τις προοπτικές του μέλλοντος και βρίσκεται σήμερα μπροστά σε «ένα νέο κεφάλαιο που αφορά επενδύσεις, υποδομές και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό».
Υπενθύμισε ότι από την Κρήτη ξεκίνησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος για να αλλάξει την Ελλάδα, χαρακτηρίζοντας το νησί «μία από τις πιο νευραλγικές περιοχές της χώρας» και σημειώνοντας ότι «ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν» για τις επόμενες δεκαετίες. Αναφέρθηκε επίσης στα πανεπιστημιακά ιδρύματα του νησιού, τα οποία παράγουν «πολύτιμους καρπούς γνώσης», ενώ υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ανώτατης εκπαίδευσης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του εθνικού σχεδιασμού.
«Δεν πρέπει να έχουμε αμηχανία απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις», σημείωσε, καθώς «πίσω από κάθε δυσκολία κρύβεται μία νέα ευκαιρία». Κάλεσε σε ενότητα, συναίνεση και ταχύτερες αποφάσεις, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα πρέπει να τρέξει πιο γρήγορα». Όπως ανέφερε, «η Κρήτη εξελίσσεται σε προορισμό υψηλής αξίας και ενεργειακό κόμβο», επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, ενώ η επένδυση στο νησί και στη χώρα συνολικά αποτελεί «επένδυση στο μέλλον».
Το «διακύβευμα της εποχής», είπε, είναι η ενδυνάμωση της χώρας σε ένα περιβάλλον ρευστότητας – «πίσω από κάθε δυσκολία κρύβεται μια νέα ευκαιρία». Κάλεσε όλους να «παραμερίσουν συμφέροντα και εγωισμούς», καθώς «η Ελλάδα πρέπει να τρέξει πιο γρήγορα» και «το επόμενο ορόσημο πρέπει να τεθεί άμεσα και σύντομα να κατακτηθεί». Ο μετασχηματισμός του νησιού, υπογράμμισε, «χρειάζεται συναίνεση και διάρκεια, όχι διακοπή ανάλογα με τις εξελίξεις της πολιτικής πραγματικότητας».
Joan Hoey, αναλύτρια για την Ελλάδα και σύμβουλος Ευρώπης, Economist Intelligence Unit (EIU)
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διαμορφώνει τις προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία», ανέφερε η αναλύτρια για την Ελλάδα και σύμβουλος Ευρώπης του Economist Intelligence Unit (EIU) Joan Hoey, σημειώνοντας ότι η εκτίμηση για την παγκόσμια ανάπτυξη έχει υποχωρήσει από 2,8% σε 2,3%. Όπως είπε, υπάρχει κίνδυνος «περαιτέρω μείωσης της ανάπτυξης και αύξησης του πληθωρισμού», ενώ το Brent αναμένεται να κινηθεί «πάνω από τα 100 δολάρια». Υπογράμμισε ακόμη ότι το σοκ «επεκτείνεται πέρα από την αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου», επηρεάζοντας ευρύτερα τη διεθνή οικονομία.
Για την Ευρώπη έκανε λόγο για ήπια ανάπτυξη λόγω της αβεβαιότητας, εκτιμώντας ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα διαμορφωθεί στο 1,5%, ενώ οι τιμές ενέργειας συνεχίζουν να επηρεάζουν τόσο τις αγορές όσο και τα ομόλογα. Αναφερόμενη στην Ελλάδα, σημείωσε ότι «η χώρα δεν διαθέτει ανοσία» απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις, με την πρόβλεψη ανάπτυξης να υποχωρεί από 2,2% σε 2%. Τόνισε ωστόσο ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε «καλή κατάσταση για να μετριάσει τους κινδύνους», χάρη στο ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα και τον «εύρωστο τουριστικό τομέα», προβλέποντας ότι θα συνεχίσει να αποδίδει «πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης» και το 2026.
Alasdair Ross, countries editor, The Economist’s “The World Ahead 2026”
Η Ελλάδα βρίσκεται σε σχετικά καλό σημείο παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, ενώ για την Κρήτη η σημερινή περίοδος αποτελεί «μια ενδιαφέρουσα στιγμή», υποστήριξε ο διευθυντής προβλέψεων για 81 χώρες της ετήσιας έκδοσης του Economist “The World ahead 2026” Alasdair Ross, επισημαίνοντας ότι ο τουρισμός αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς και οι υποδομές προσελκύουν σημαντικές επενδύσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γεωπολιτική σημασία του νησιού, περιγράφοντας την Κρήτη ως «ένα μόνιμο αεροπλανοφόρο στη Μεσόγειο» λόγω της στρατηγικής της θέσης. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επιτυχία του τουρισμού δημιουργεί και νέες προκλήσεις. Όπως ανέφερε, η συνεχής αύξηση των επισκεπτών μέσω αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών ασκεί πίεση στους φυσικούς πόρους του νησιού, γεγονός που απαιτεί προσεκτική διαχείριση. «Πρέπει να γίνει πολλή ακόμη δουλειά στην Κρήτη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι επενδύσεις και η ανάπτυξη να συμβαδίσουν με τη βιωσιμότητα και την προστασία των πόρων του νησιού.
Σταύρος Αρναουτάκης, Περιφερειάρχης Κρήτης
Η Κρήτη δεν είναι «απλός παρατηρητής στον χάρτη των μεγάλων αβεβαιοτήτων», τόνισε ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, αλλά «στρατηγικός προμαχώνας της Ευρώπης στη Μεσόγειο» που μετουσιώνει τη γεωγραφική του θέση σε «εθνική και ευρωπαϊκή ισχύ». Την τελευταία πενταετία –όπως ανέφερε– κινητοποιήθηκαν πόροι που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, με 411 εκατ. από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και 605 εκατ. από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, ενώ στηρίχθηκαν πάνω από 4.000 επιχειρήσεις.
Το νέο αεροδρόμιο «καθιερώνει την Κρήτη ως παγκόσμιο κόμβο αερομεταφορών», ο ΒΟΑΚ «καλύπτει τον χαμένο χρόνο δεκαετιών» και «οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποτελούν τη μηχανή που σπάει την ενεργειακή απομόνωση του νησιού», ανέφερε. Ο τουρισμός έφτασε τα 6,2 εκατ. αφίξεις το 2025 με συνεισφορά 50% στο ΑΕΠ, ενώ η Κρήτη κατέχει τη δεύτερη θέση στον εθνικό δείκτη καινοτομίας. Το νέο ΕΣΠΑ των 565 εκατ. και το Περιφερειακό Πρόγραμμα 2026-2030 των 200 εκατ. είναι, σύμφωνα με τον κ. Αρναουτάκη, «ο βατήρας για το μεγάλο αναπτυξιακό άλμα με στόχο μια Κρήτη δυναμική, πράσινη και ψηφιακά πρωτοπόρο έως το 2030».
Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
«Η Κρήτη αποκτά ολοένα πιο στρατηγικό ρόλο σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωγραφία επιστρέφει στο επίκεντρο» των εξελίξεων, υποστήριξε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο των εξελίξεων σε εμπόριο, ενέργεια, μεταφορές και συνδεσιμότητα. Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη της Κρήτης αποτελεί εθνική προτεραιότητα, ενώ στόχος της Ευρώπης είναι να στηρίξει αυτόν τον ρόλο «όχι μόνο προς όφελος της Ελλάδας αλλά συνολικά της Ευρώπης». Αναφέρθηκε στα μεγάλα έργα που χρηματοδοτούνται ή υποστηρίζονται από την ΕΕ, όπως ο ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, ενώ χαρακτήρισε την Κρήτη «έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης».
Τόνισε ότι ο ευρωπαϊκός και ο ελληνικός τουρισμός «επιδεικνύουν αντοχή» παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή και εκτίμησε ότι η φετινή χρονιά θα κινηθεί ανοδικά. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου έργο «στρατηγικής σημασίας για όλη την Ευρώπη», ενώ σημείωσε ότι η χώρα αποκτά νέα σημασία και στον τομέα της άμυνας, καθώς «η στρατιωτική κινητικότητα είναι ευρωπαϊκή προτεραιότητα». «Η Κρήτη είναι το κέντρο της Μεσογείου», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «η ΕΕ δεν είναι χρηματοδότης, είναι εταίρος». «Η Κρήτη έχει όλα όσα χρειάζονται για να πρωταγωνιστήσει και να αποτελέσει στρατιωτικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα», κατέληξε.
Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Πρόεδρος του Eurogroup
«Η κυβέρνηση είναι έτοιμη να παρέμβει εκ νέου εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις στην ενέργεια επιβαρύνουν περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, υπενθυμίζοντας ότι το πακέτο μέτρων στήριξης φτάνει τα 800 εκατ. ευρώ και ότι παρατάθηκε η παρέμβαση στο ντίζελ λόγω της επίδρασης που έχει στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τον πληθωρισμό. «Όταν διαμορφώνεται επαρκής δημοσιονομικός χώρος, το σύνολο αυτού του χώρου γυρίζει στην κοινωνία», τόνισε.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αναφερόμενος στο στεγαστικό και την προστασία της πρώτης κατοικίας, σημείωσε ότι ο φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων αναμένεται να λειτουργήσει έως το τέλος του φθινοπώρου, ενώ σε συνδυασμό με τον εξωδικαστικό μηχανισμό διαμορφώνεται «ολοκληρωμένο πλαίσιο πρώτης κατοικίας», ώστε «πολίτης που θα θέλει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία δεν θα μείνει απροστάτευτος». Παράλληλα, υποστήριξε ότι «το παραγωγικό μοντέλο αλλάζει μέρα με τη μέρα», επικαλούμενος την πορεία των επενδύσεων, των εξαγωγών και της απασχόλησης, ενώ εκτίμησε ότι σύντομα η χώρα θα καταγράψει «ιστορικό χαμηλό στην ανεργία». Κεντρική προϋπόθεση για τη συνέχιση αυτής της πορείας, όπως είπε, είναι η διατήρηση της σταθερότητας, καθώς «η χώρα δεν πρέπει να χάσει το πλεονέκτημα της σταθερότητας».
Στο οικονομικό πεδίο, περιέγραψε μια χώρα που βρίσκεται «σε διαδρομή αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου» -με ιστορικό χαμηλό στην ανεργία να αναμένεται σύντομα και το Ταμείο Ανάκαμψης να παίζει «σημαντικό ρόλο» στη μετάβαση. «Έχουμε μεταβολίσει το μάθημα ότι τα προβλήματα δεν λύνονται με έναν νόμο και ένα άρθρο», σημείωσε, ενώ υπογράμμισε ότι «η χώρα δεν πρέπει να χάσει το πλεονέκτημα της σταθερότητας». «Θα μειώνουμε φόρους και θα στηρίζουμε την κοινωνία όσο μας επιτρέπει ο δημοσιονομικός χώρος –δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στους επόμενους», κατέληξε ο υπουργός.
Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος ΔΣ και Διευθύνων Σύμβουλος, AKTOR Όμιλος Εταιρειών, Διευθύνων Σύμβουλος, ATLANTIC SEE LNG TRADE
«Η πολιτική σταθερότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση και υλοποίηση επενδύσεων», υποστήριξε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE Αλέξανδρος Εξάρχου, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να αναπτυχθεί η οικονομία χωρίς πολιτική σταθερότητα και χωρίς την πεποίθηση ότι θα υπάρχει συνέχεια και ασφάλεια για όσους επενδύουν. Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα δεν καταγράφει μόνο επενδυτικό ενδιαφέρον αλλά και υλοποίηση επενδύσεων με ξένα κεφάλαια, ενώ χαρακτήρισε ενδεικτική την πορεία της CrediaBank, η οποία, όπως είπε, είναι πλέον «απολύτως κεφαλαιοποιημένη» και με «μηδενικό αναβαλλόμενο φόρο».
Αναφερόμενος στον Κάθετο Διάδρομο, έκανε λόγο για «εθνικό στοίχημα» στο οποίο η κυβέρνηση έχει επενδύσει σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων. Υποστήριξε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τις ενεργειακές εξαρτήσεις της Ευρώπης από τη Ρωσία και τόνισε πως απαιτείται «ισορροπία μεταξύ αμερικανικού αερίου και άλλων πηγών, καθώς και μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας». Προειδοποίησε ότι «ο εφετινός χειμώνας θα είναι πληθωριστικός» λόγω των πιέσεων στην αγορά ενέργειας και εκτίμησε ότι το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου και η προμήθεια LNG θα «στηριχθούν και θα επιδοτηθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση», παρά τις όποιες αρχικές αντιδράσεις από τον Βορρά.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Χρίστος Δήμας, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης αποτελεί «το τελευταίο μεγάλο έργο αυτοκινητοδρόμου» της χώρας και τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην υλοποίησή του», ανέφερε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, υπενθυμίζοντας ότι στις 9 Μαΐου 2025 υπεγράφη η σύμβαση παραχώρησης για το κεντρικό τμήμα από τα Χανιά έως το Ηράκλειο. Όπως σημείωσε, «ο ΒΟΑΚ είναι ένας δρόμος που στο παρελθόν συνδέθηκε με πολλά δυστυχήματα και αυτό πρέπει να τελειώσει», ενώ αναφέρθηκε και στην υλοποίηση 131 χιλιομέτρων με παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας σε όλο το νησί.
Αναφερόμενος στο νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, τόνισε ότι στόχος δεν είναι η δημιουργία υποδομών μόνο για τους επισκέπτες αλλά «κυρίως για τη χρήση των ντόπιων», υποστηρίζοντας ότι θα είναι «το πιο σύγχρονο αεροδρόμιο στην Ελλάδα» και «από τα πιο σύγχρονα στην Ευρώπη». Εξέφρασε την ελπίδα να λειτουργήσει τον Νοέμβριο του 2028 και υπογράμμισε ότι η σύνδεσή του με τον ΒΟΑΚ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επέκταση του ΒΟΑΚ προς τη Σητεία και στα έργα για τη νότια Κρήτη, εκτιμώντας ότι οι υποδομές αυτές «θα βοηθήσουν όλο το νησί να αναπτυχθεί».
Γιώργος Περιστέρης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, Όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
«Η μεγαλύτερη τροχοπέδη για την ανάπτυξη δεν είναι οι ίδιες οι εκλογές και ο χρόνος της διεξαγωγής τους. Είναι η εκλογολογία, η οποία οδηγεί σε μια λογική "τα μολύβια κάτω" και είναι ό,τι χειρότερο. Θα πρέπει να κάνουμε όλοι τη δουλειά μας ανεξάρτητα από τον χρόνο των εκλογών», τόνισε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Γιώργος Περιστέρης. Ο ίδιος αναφέρθηκε ως εξής στις παρενέργειες του πολέμου στο Ιράν σε σχέση με τις κατασκευές: «Η εφοδιαστική αλυσίδα, στον δικό μας τομέα, μέχρι στιγμής, δεν έχει διαταραχθεί ποσοτικά. Σε επίπεδο τιμών έχει διαταραχθεί πάρα πολύ και ελπίζουμε να μην επιδεινωθεί περισσότερο η κατάσταση».
Ο κ. Περιστέρης εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Κρήτη μπορεί να είναι το παράδειγμα και ο καθρέφτης της υπόλοιπης Ελλάδας, «με τον τουρισμό, τον εξαιρετικό πρωτογενή τομέα και τα πανεπιστήμιά της». Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία της διπλής διασύνδεσης της περιοχής, σημειώνοντας: «Όμως δεν παύει να είναι μια ηλεκτρική διασύνδεση με ένα υποβρύχιο καλώδιο. Άρα, θα πρέπει να έχουμε ένα backup που θα διασφαλίζει την αυτονομία σε περίπτωση ανάγκης στην Κρήτη. Πρόκειται για ένα μέρος πλούσιο σε φυσικούς πόρους - ήλιο, νερό, ανάγλυφο - το οποίο θα μπορούσε να έχει ενεργειακή αυτονομία με ανανεώσιμες πηγές και αποθήκευση».
Ο ίδιος σχολίασε ότι δεν έχει γίνει επαρκώς κατανοητό από όλους πως η αναπτυξιακή διάσταση στη χώρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον χρονισμό και τον χρόνο υλοποίησης. «Οι φορείς της πολιτείας θα πρέπει να ομονοούν σε ορισμένα βασικά θέματα, ώστε να μην επικρατούν φωνές που εκφράζουν είτε προκατάληψη, είτε ιδιοτέλεια - προσωπική και πολιτική. Πάνω σε κάποια "όχι" έχουν κτιστεί καριέρες. Πόσα "όχι" είχαμε ακούσει για τον ΒΟΑΚ, τον οποίο τώρα αγκαλιάζει η τοπική κοινωνία; Μέχρι και για το αεροδρόμιο στο Καστέλι ακούσαμε ότι δεν χρειαζόταν. Αν είναι δυνατόν. Είχαμε και προσφυγές», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ Περιστέρης. Παρατήρησε δε ότι πολλές από τις επιτακτικές επενδύσεις στη χώρα μπορούν να γίνουν σήμερα με ιδιωτικά κεφάλαια, «χωρίς να χρειάζεται να περιμένουμε κάθε φορά το επόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα».
Αναφερόμενος στη διεθνή συγκυρία, υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις σήμερα πρέπει να σχεδιάζουν με διαφορετικές παραδοχές. «Κατέρρευσαν αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα -την ηγεμονία του δυτικού κόσμου, την ειρήνη, τη γεωπολιτική ισορροπία. Αν συνδυαστεί και η κλιματική καταστροφή που είναι σε εξέλιξη, διότι περί αυτού πρόκειται, σημαίνει πως ό,τι σχεδιάζουμε πρέπει να γίνεται με τελείως διαφορετικές αφετηρίες, με έμφαση στις εναλλακτικές λύσεις και την ανθεκτικότητα», επεσήμανε ο κ. Περιστέρης.
