Προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας με δημόσιους πόρους ύψους άνω των 600 εκατ. ευρώ τρέχουν αυτή την περίοδο. Πρόκειται για δράσεις κυρίως του Αναπτυξιακού Νόμου και δευτερευόντως του ΕΣΠΑ. Επίσης, ανοικτές είναι πολλές προσκλήσεις ενίσχυσης επιχειρήσεων, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), οι οποίες ωστόσο είναι ανοικτές εδώ και πολλά χρόνια, στοχεύοντας κυρίως στην ενίσχυση της απασχόλησης και την καταπολέμηση της ανεργίας. Στον Αναπτυξιακό Νόμο το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ανοικτά τρία καθεστώτα, τα οποία αφορούν κυρίως την ενίσχυση επιχειρήσεων που επενδύουν στην παραγωγή, σε ειδικές περιοχές ή έχουν μεγάλα επενδυτικά σχέδια, έως 20 εκατ. ευρώ.

Προς την κατεύθυνση αυτή, ο Αναπτυξιακός Νόμος προτίθεται να διαθέσει έως 450 εκατ. ευρώ ενισχύσεων ή 150 εκατ. ευρώ για κάθε ένα από τα τρία ανοικτά καθεστώτα του. Εξ αυτών, το 50%, δηλαδή τα 75 εκατ. ευρώ, θα είναι σε άμεσες επιδοτήσεις και τα υπόλοιπα 75 εκατ. σε έμμεσες, όπως είναι η παροχή φορολογικών απαλλαγών, η κάλυψη δαπανών εξοπλισμού (leasing), μισθοδοτικού κόστους κ.ά.


Τα τρία ενεργά καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου

Τα τρία καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου που είναι ενεργά σήμερα είναι:
  • Μεταποίηση - logistics
  • Περιοχές ειδικής ενίσχυσης
  • Μεγάλες επενδύσεις
Πρόκειται για νέους κύκλους προκηρύξεων, καθώς τα συγκεκριμένα καθεστώτα θεωρούνται δημοφιλή. Στα καθεστώτα «Περιοχές ειδικής ενίσχυσης» και «Μεγάλες επενδύσεις» βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη προκήρυξη (Β’ κύκλος), ενώ στο καθεστώς της «Μεταποίησης - logistics» η τέταρτη κατά σειρά προκήρυξή του (Δ’ κύκλος).


Μεταποίηση και Logistics: Το πιο δημοφιλές πρόγραμμα

Η πρόσκληση «Μεταποίηση - logistics» είναι από τις πιο σημαντικές για ιδιωτικές επιχειρήσεις που θέλουν να επενδύσουν σε παραγωγικό εκσυγχρονισμό, νέο εξοπλισμό, «πράσινες» παρεμβάσεις, ψηφιακό μετασχηματισμό και αναβάθμιση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το συγκεκριμένο καθεστώς ταιριάζει κυρίως σε επιχειρήσεις που σχεδιάζουν ίδρυση νέας μονάδας, επέκταση παραγωγικής δυναμικότητας, διαφοροποίηση παραγωγής ή θεμελιώδη αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας. Για πολλές επιχειρήσεις της αγοράς, είναι το καθεστώς με τη μεγαλύτερη πρακτική εφαρμογή, καθώς στοχεύει στην ανανέωση κεφαλαιουχικού εξοπλισμού και την αύξηση ανταγωνιστικότητας.


Ενισχύσεις για περιοχές με ειδικές ανάγκες

Το καθεστώς «Περιοχές ειδικής ενίσχυσης» στοχεύει στην ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται σε συγκεκριμένες περιφερειακές ενότητες, νησιά και ειδικές ζώνες, που αντιμετωπίζουν οικονομικές ή δημογραφικές προκλήσεις. Το καθεστώς αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί χρειάζεται να «κουμπώσουν» σωστά η περιοχή, η δραστηριότητα, η μορφή της επένδυσης και η δομή του προϋπολογισμού. Για τον τουρισμό, μάλιστα, δεν είναι επιλέξιμες όλες οι περιοχές, ούτε όλα τα είδη επενδύσεων. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της πρόσκλησης, τουριστικές επενδύσεις μπορούν να υπαχθούν μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Σαμοθράκη και ορισμένα μικρά νησιά.


Μεγάλες επενδύσεις με χρηματοδότηση έως 20 εκατ. ευρώ

Η πρόσκληση «Μεγάλες επενδύσεις» αφορά επενδυτικά σχέδια υψηλού προϋπολογισμού, καθώς προβλέπει ότι, για να εξεταστεί ένα σχέδιο στο συγκεκριμένο καθεστώς, ο προϋπολογισμός των επιλέξιμων δαπανών πρέπει να υπερβαίνει τα 15 εκατ. ευρώ. Το εν λόγω καθεστώς απευθύνεται σε επιχειρήσεις που ετοιμάζουν μεγάλα projects, καθώς η χρηματοδότηση μπορεί να ανέλθει έως 20 εκατ. ευρώ (πάνω από 40 εκατ. ευρώ συνολική επένδυση). Υπό προϋποθέσεις, η χρηματοδότηση του νόμου μπορεί να φτάσει και τα 50 εκατ. ευρώ, αν αφορά επενδυτικό σχέδιο πολλών εταίρων ή ενός ομίλου επιχειρήσεων. Και οι τρεις προαναφερόμενες προκηρύξεις έχουν ως ημερομηνία λήξης της υποβολής επενδυτικών σχεδίων για ένταξη την 30ή Ιουνίου 2026. Ωστόσο, αν κρίνουμε από τις προγενέστερες προκηρύξεις καθεστώτων του Αναπτυξιακού Νόμου, συνήθως δίνεται παράταση λίγων εβδομάδων, αν όχι λίγων μηνών.

Σημειώνεται ότι η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης έχει υποσχεθεί μέσα στη χρονιά το άνοιγμα άλλων δύο καθεστώτων του Αναπτυξιακού Νόμου. Πρόκειται για επενδυτικά σχέδια ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας μας, αλλά και του «νέου επιχειρείν». Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν προκηρυχθεί.


Σχεδιάζεται νέο πλαίσιο για ξένες επενδύσεις

Να σημειωθεί ότι το νέο και 14ο στη σειρά καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου, με τίτλο «Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών», είναι το μοναδικό για το οποίο οι ενισχύσεις αφορούν αποκλειστικά υπερεκπτώσεις δαπανών και όχι άμεσες επιδοτήσεις ή άλλες έμμεσες (π.χ. κόστους εργασίας, leasing κ.λπ.). Το καθεστώς αυτό έχει προϋπολογισμό επίσης 150 εκατ. ευρώ. Τέλος, η κυβέρνηση και το υπουργείο Ανάπτυξης υπόσχονται ένα νέο καθεστώς ενίσχυσης ξένων επενδύσεων στη χώρα μας, με έμφαση στον αμυντικό τομέα. Το καθεστώς αυτό παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, και αναμένεται να έρθει προς ψήφιση στη Βουλή. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το καθεστώς αυτό, όταν ψηφιστεί στη Βουλή, θα ενισχύει επενδυτικά σχέδια έως 50 εκατ. ευρώ, που θα γίνονται αποκλειστικά με ξένα κεφάλαια. Στις επιλέξιμες δαπάνες του θα είναι η αμυντική βιομηχανία και αεροναυπηγική, ενώ το νέο πλαίσιο θα προσφέρει τα κίνητρα της ταχείας αδειοδότησης με αυστηρές προθεσμίες, των χαμηλότοκων δανείων με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και των διευκολύνσεων στις άδειες διαμονής (Golden Visa / επενδυτικές άδειες) για τα στελέχη του επενδυτικού σχήματος.

Δημοσιεύθηκε στο Moneypro της εφημερίδας Παραπολιτικά