«Φως» στο καθεστώς φορολόγησης κληρονοµιών, δωρεών και γονικών παροχών επιχειρεί να ρίξει η ΑΑ∆Ε, µέσα από έναν αναλυτικό οδηγό µε τη µορφή ερωτήσεων-απαντήσεων, παρέχοντας χρήσιµες διευκρινίσεις στους φορολογούµενους ώστε να αποφύγουν πρόσθετες επιβαρύνσεις, λάθη ή «παγίδες» που θα τους βάλουν σε περιπέτειες. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στις απαλλαγές για πρώτη κατοικία, αλλά και στις γονικές παροχές χρηµατικών ποσών έως 800.000 ευρώ προς συγγενείς πρώτου βαθµού, υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις.

Ο οδηγός αποσαφηνίζει επίσης πότε επιβάλλεται φόρος σε καταθέσεις, ακίνητα και κινητή περιουσία, καθώς και τον τρόπο εξόφλησης των οφειλών σε δόσεις:

Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά για την απόκτηση πρώτης κατοικίας µε κληρονοµιά ή γονική παροχή;

Απαλλαγή από τον φόρο παρέχεται για αξία κατοικίας µέχρι 200.000 ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαµο και µέχρι 250.000 ευρώ για έγγαµο, η οποία προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόµενα ανήλικα τέκνα, των οποίων την επιµέλεια έχει ο δικαιούχος. Στο ποσόν της απαλλαγής περιλαµβάνεται και η αξία µιας θέσης στάθµευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως 20 τ.µ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα.

Επίσης, χορηγείται απαλλαγή για οικόπεδο αξίας µέχρι 50.000 ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαµο και µέχρι 100.000 ευρώ για κάθε έγγαµο, προσαυξανόµενη κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόµενα τέκνα. Τα παραπάνω ποσά ισχύουν για την απόκτηση πρώτης κατοικίας µε κληρονοµιά και µε γονική παροχή. Η προσαύξηση ισχύει, εφόσον στον κληρονόµο περιέρχεται µόνο µία κατοικία ή µόνο ένα οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου. Επίσης τα αφορολόγητα όρια λόγω γονικής παροχής αφορούν µόνο ενήλικο τέκνο, εφόσον τα ανήλικα δεν τυγχάνουν απαλλαγής στη γονική παροχή. Προσοχή, δεν ισχύουν απαλλαγές από τον φόρο κληρονοµιών, δωρεών-γονικών παροχών για γεωργικές ή κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Πώς υπολογίζεται ο φόρος κληρονομιάς;

Οι φορολογούµενοι, ανάλογα µε τη συγγενική σχέση µε τον κληρονοµούµενο, κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες, για καθεµιά από τις οποίες ισχύουν διαφορετικές φορολογικές κλίµακες µε διαφορετικά αφορολόγητα ποσά και συντελεστές. Στην Α` κατηγορία εντάσσονται ο/η σύζυγος, τα τέκνα, οι εγγονοί και οι γονείς του κληρονοµούµενου. Στη Β` κατηγορία δισέγγονοι, παππούδες, αδελφοί, ανιψιοί, πατριοί και µητριές, τέκνα από προηγούµενο γάµο του συζύγου, γαµπροί, νύφες, πεθεροί και πεθερές του κληρονοµούµενου. Στη Γ` κατηγορία υπάγεται οποιοσδήποτε άλλος εξ αίµατος ή εξ αγχιστείας συγγενής του κληρονοµούµενου ή του δωρητή.

Οι κλίµακες φορολογίας είναι:

• Για την Α` κατηγορία, για αξία κληρονοµούµενης περιουσίας 150.000 ευρώ ο συντελεστής φόρου είναι 0%, για το τµήµα από 150.001 έως 300.000 ο συντελεστής είναι 1% (συνολικός φόρος 1.500 ευρώ), για το τµήµα από 300.001 έως 600.000 ευρώ ο συντελεστής είναι 5% (συνολικός φόρος 16.500 ευρώ) και για αξία άνω των 600.001 ευρώ ο συντελεστής είναι 10%.

• Για τη Β` κατηγορία, έως 30.000 ευρώ συντελεστής 0%, για έως 70.000 συντελεστής 5% (συνολικός φόρος 3.500 ευρώ), για έως 200.000 ευρώ συντελεστής 10% (συνολικός φόρος 23.500 ευρώ) και για πάνω από 200.001 ευρώ συντελεστής 20%.

• Για τη Γ` κατηγορία, έως 6.000 ευρώ συντελεστής 0%, για έως 66.000 ευρώ 20% (συνολικός φόρος 13.200 ευρώ), για έως 195.000 συντελεστής 30% (συνολικός φόρος 71.700 ευρώ) και για αξία άνω των 195.001 ευρώ συντελεστής 30% 

Υπάρχει απαλλασσόµενο ποσόν όταν κληρονόµος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο;

Οταν κληρονόµος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο του κληρονοµούµενου απαλλάσσεται από τον φόρο κληρονοµιάς αξίας κληρονοµιαίας περιουσίας µέχρι 400.000 ευρώ για κάθε κληρονόµο, µε αντίστοιχο περιορισµό των κλιµακίων υπολογισµού του φόρου της Α` κατηγορίας. Η απαλλαγή ισχύει και στην περίπτωση που ο κληρονόµος είναι πρόσωπο µε το οποίο ο κληρονοµούµενος είχε συνάψει σύµφωνο συµβίωσης. Για τη χορήγηση της απαλλαγής αυτής στον/ στη σύζυγο του κληρονοµούµενου ισχύει η προϋπόθεση της πενταετούς συµβίωσης η οποία λύθηκε µε τον θάνατό του

Ποιες είναι οι φορολογικές κλίµακες στις δωρεές-γονικές παροχές;

Οι κλίµακες µε τις οποίες υπολογίζεται ο φόρος δωρεάς για δικαιούχους πρόσωπα της Β` και της Γ` κατηγορίας είναι οι ίδιες µε αυτές που ισχύουν για τη φορολόγηση των κληρονοµιών. Ωστόσο για τις δωρεές ή τις γονικές παροχές σε πρόσωπα της Α` κατηγορίας ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ και επιβολή φόρου µε αυτοτελή συντελεστή 10%, εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου που δωρίζεται ή το οποίο αφορά η γονική παροχή υπερβαίνει τα 800.000 ευρώ. Η παραπάνω κλίµακα εφαρµόζεται στις δωρεές και γονικές παροχές οποιασδήποτε φύσεως περιουσίας (κινητής και ακίνητης), µε δωρεοδόχους τα πρόσωπα της Α` κατηγορίας (σύζυγος, µέρος συµφώνου συµβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς) και στις χρηµατικές γονικές παροχές ή χρηµατικές δωρεές προς τα ανωτέρω πρόσωπα, εφόσον αυτές διενεργούνται αποδεδειγµένα µε µεταφορά χρηµάτων µέσω χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων.

Πώς φορολογείται η δωρεά ή η γονική παροχή χρηµατικών ποσών;

Η δωρεά ή η γονική παροχή χρηµατικών ποσών, πλην αυτών που µεταφέρονται µέσω χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων, για τα οποία ισχύει αφορολόγητο 800.000 ευρώ για δικαιούχους πρόσωπα της Α` κατηγορίας, φορολογείται αυτοτελώς µε συντελεστή 10% για δωρεοδόχους που υπάγονται στην Α` κατηγορία, 20% για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Β` κατηγορία και 40% για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Γ` κατηγορία.

Σε πόσες δόσεις καταβάλλεται ο φόρος κληρονοµιών, δωρεών και γονικών παροχών;

Ο φόρος που προκύπτει βάσει αρχικής ή εµπρόθεσµης τροποποιητικής δήλωσης καταβάλλεται σε 12 ίσες, διµηνιαίες δόσεις, όχι µικρότερες των 500 ευρώ, πλην της τελευταίας. Αν ο κληρονόµος/δωρεοδόχος/τέκνο είναι ανήλικος, ο αριθµός των δόσεων διπλασιάζεται, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε δόση δεν θα είναι µικρότερη των 500 ευρώ, πλην της τελευταίας.


Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή