Με τις καλοκαιρινές διακοπές να πλησιάζουν, εργαζόμενοι και επιχειρήσεις βρίσκονται στη διαδικασία προγραμματισμού της καλοκαιρινής άδειας, καθώς η συγκεκριμένη περίοδος αποτελεί παραδοσιακά την εποχή κατά την οποία χορηγείται το μεγαλύτερο μέρος της ετήσιας άδειας. Φέτος, ωστόσο, η διαδικασία χορήγησης της ετήσιας άδειας πραγματοποιείται με βάση νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο εισάγει αλλαγές στον τρόπο προγραμματισμού και έγκρισης των αδειών στους χώρους εργασίας.

Να σημειωθεί, πάντως, ότι οι αλλαγές δεν επηρεάζουν τις βασικές διατάξεις ούτε τον αριθμό των ημερών άδειας που δικαιούνται οι εργαζόμενοι, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτές μπορούν να χορηγούνται μέσα στο έτος. Επίσης, αλλαγές επέρχονται και όσον αφορά την καταχώριση των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη.

Βασικές αρχές

Ο αριθμός των ημερών άδειας εξακολουθεί να εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας του εργαζομένου.

Η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.

Τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια κατά το διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.

Η συγκεκριμένη υποχρέωση εφαρμόζεται ανεξαρτήτως κλάδου δραστηριότητας και αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Καλοκαιρινή άδεια: Δυνατότητα κατάτμησης

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της κανονικής άδειας σε περισσότερα τμήματα μέσα στο ίδιο έτος. Μέχρι σήμερα η γενική αρχή προέβλεπε ότι η ετήσια άδεια έπρεπε να χορηγείται ενιαία, ενώ η κατάτμησή της επιτρεπόταν μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πλέον, η άδεια μπορεί να χορηγείται σε έως και τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους, ύστερα από συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στους εργαζομένους να κατανέμουν τις ημέρες ανάπαυσής τους σε διαφορετικές εποχές του χρόνου, χωρίς να απαιτείται η εξάντληση του συνόλου της άδειας σε μία μόνο θερινή περίοδο. Έτσι, εργαζόμενος που δικαιούται 20 ημέρες άδειας μπορεί να λάβει δέκα ημέρες τον Αύγουστο, πέντε ημέρες το φθινόπωρο και πέντε ημέρες κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Παρά τη δυνατότητα κατάτμησης, η νομοθεσία προβλέπει ελάχιστη διάρκεια συνεχόμενης άδειας για κάθε τμήμα.

Στις επιχειρήσεις που λειτουργούν με πενθήμερο σύστημα εργασίας απαιτούνται τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Για τους εργαζομένους με εξαήμερη απασχόληση απαιτούνται τουλάχιστον έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Η πρόβλεψη αυτή σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η χρήση της κανονικής άδειας σε μεμονωμένες ημέρες ή σε αποσπασματικές απουσίες από την εργασία. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η λήψη μιας ημέρας άδειας κάθε εβδομάδα ή η χρήση μεμονωμένων Παρασκευών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ο χρόνος λήψης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται κατόπιν συνεννόησης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Κατά τον προγραμματισμό των αδειών λαμβάνονται υπόψη τόσο οι ανάγκες λειτουργίας της επιχείρησης όσο και οι προσωπικές ανάγκες των εργαζομένων. Σε περιπτώσεις που πολλοί εργαζόμενοι επιθυμούν να λάβουν άδεια κατά την ίδια χρονική περίοδο, η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει σε διαφορετική κατανομή των ημερομηνιών προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της. Σημειωτέον ότι η Επιθεώρηση Εργασίας εξακολουθεί να έχει αρμοδιότητα ελέγχου και παρέμβασης σε περιπτώσεις διαφορών σχετικά με τη χορήγηση της άδειας.

Καταχώριση στο Εργάνη

Από το 2026 καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της κανονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη. Μέχρι σήμερα οι επιχειρήσεις όφειλαν να δηλώνουν εκ των προτέρων τη χορήγηση της άδειας κάθε εργαζομένου.

Η δήλωση πραγματοποιείται μετά τη χορήγηση της άδειας και πρέπει να υποβληθεί εντός του επόμενου μήνα από τη λήψη της. Η αλλαγή αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα και μειώνει τις διοικητικές υποχρεώσεις που συνδέονταν με την προαναγγελία των αδειών.

Επίδομα αδείας

Αυξημένο επίδομα άδειας στους λογαριασμούς τους θα δουν φέτος χιλιάδες εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα. Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά από την 1η Απριλίου 2026 δεν επηρεάζει μόνο τις μηνιαίες αποδοχές, αλλά μεταφράζεται και σε υψηλότερες απολαβές για το επίδομα αδείας, ενισχύοντας το διαθέσιμο εισόδημα ενόψει των καλοκαιρινών διακοπών. Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά οδηγεί αυτομάτως σε αύξηση του επιδόματος αδείας για όσους αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές. Το επίδομα συνδέεται άμεσα με τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου και ως εκ τούτου ακολουθεί κάθε μεταβολή που επηρεάζει τον μισθό.

Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που διατηρούν ενεργή σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούνται ετήσια άδεια με αποδοχές, ενώ ο εργοδότης οφείλει να τη χορηγήσει μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος. Το επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε κατά την έναρξη της άδειας είτε μαζί με τις αποδοχές της περιόδου κατά την οποία ο εργαζόμενος απουσιάζει νόμιμα από την εργασία του.

Οι παράγοντες που διαμορφώνουν το τελικό ποσό

Ο υπολογισμός του επιδόματος γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές και διαφέρει ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου.

Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών.

Για τους εργαζομένους που αμείβονται με ημερομίσθιο ή με ποσοστά επί των πωλήσεων, το επίδομα αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Δικαίωμα λήψης του επιδόματος έχουν αποκλειστικά όσοι βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, δεν καταβάλλεται σε ανέργους που λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας από τη ΔΥΠΑ. Για τον ακριβή υπολογισμό του ποσού, οι εργαζόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν την ηλεκτρονική εφαρμογή του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ.