«Παράθυρο» ευκαιρίας για τουλάχιστον 100.000 άνεργους και µηχανικούς ανοίγει ο ΕΦΚΑ για τη συνταξιοδότηση µε πλασµατικά έτη ή µέσω προγραµµάτων απασχόλησης, υπό την προϋπόθεση ότι βρίσκονται κατά την ηµεροµηνία υποβολής της αίτησης, έως πέντε έτη πριν από τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος.


Η διαδικασία για συνταξιοδότηση νωρίτερα

Για τους άνεργους που αιτούνται προαιρετική ασφάλιση, προκειµένου να εξακριβωθεί το απαιτούµενο όριο ηλικίας για τη θεµελίωση δικαιώµατος πλήρους σύνταξης γήρατος µε τις ελάχιστες προϋποθέσεις, ο αρµόδιος υπάλληλος του ΕΦΚΑ (που χρεώνεται και διαχειρίζεται την αίτηση του πολίτη και ο οποίος στη συνέχεια θα προβεί στην έκδοση της σχετικής απόφασης υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση), αφού δύναται, όπου κρίνεται απαραίτητο, να επισυνάπτει σχετικό Υπηρεσιακό Σηµείωµα προκειµένου να συµπληρωθούν τα στοιχεία του χρόνου ασφάλισης. Ακολούθως, το συµπληρωµένο Υπηρεσιακό Σηµείωµα διαβιβάζεται στον αρµόδιο εισηγητή/Τµήµα Συντάξεων για την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών ως προς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

  • Για παράδειγµα, τα ελάχιστα όρια ηλικίας για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης σε «νέους» ασφαλισµένους (µετά το 1993) είναι: το 67ο έτος, οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 62ο έτος, το 62ο έτος για οικοδόµους, εργαζόµενους µε ειδικότητες υπαγόµενες στον Βαρέα και Ανθυγιεινά, οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 57ο έτος, και το 57ο έτος για εργαζόµενους σε υπόγειες στοές µεταλλείων-λιγνιτωρυχείων ή σε εναέριες ή υποθαλάσσιες εργασίες, οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 52ο έτος.
  • Αντίθετα, για «παλαιούς» ασφαλισµένους, επειδή τα όρια ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης ποικίλουν ανάλογα µε την ειδικότητα, εκτός του γενικού ορίου ηλικίας των 67 ετών και των 62 για εργαζόµενους µε ειδικότητες υπαγόµενες στον κλάδο Βαρέων και Ανθυγιεινών, τα υπόλοιπα όρια ηλικίας θα προκύπτουν από την αλληλογραφία που θα διενεργείται.


Νέο καθεστώς

Τουλάχιστον 30.000 µηχανικοί και ασφαλισµένοι στο ΤΣΜΕ∆Ε µπορούν να αξιοποιήσουν το νέο καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων, που επιτρέπει τη συνέχιση της επαγγελµατικής δραστηριότητας χωρίς περικοπή της σύνταξης. Το γεγονός αυτό αλλάζει πλήρως τα δεδοµένα για χιλιάδες επαγγελµατίες που εξακολουθούν να έχουν ενεργή δραστηριότητα, µελέτες ή τεχνικά έργα σε εξέλιξη. Έτσι, σε αρκετές περιπτώσεις συµφέρει περισσότερο η άµεση υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, ακόµη και αν ο επαγγελµατίας σκοπεύει να συνεχίσει να εργάζεται.

  • Η πρώτη και πιο γνωστή διαδροµή αφορά την πλήρη σύνταξη στο 67ο έτος της ηλικίας µε τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης. Για τις γυναίκες ασφαλισµένες στο πρώην ΤΣΜΕ∆Ε απαιτείται η συµπλήρωση πραγµατικού χρόνου ασφάλισης 15 ετών, χωρίς δυνατότητα εξαγοράς πλασµατικών ετών για τη θεµελίωση του συγκεκριµένου δικαιώµατος. Όσες έχουν συµπληρώσει το 67ο έτος και διαθέτουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης µπορούν να καταθέσουν άµεσα αίτηση συνταξιοδότησης. Στους άνδρες ισχύει η ίδια βασική προϋπόθεση ηλικίας και ασφάλισης, µε µία σηµαντική διαφορά: για τη συµπλήρωση της 15ετίας µπορεί να αξιοποιηθεί ο χρόνος στρατιωτικής θητείας µέσω εξαγοράς. Αυτό δίνει διέξοδο σε ασφαλισµένους που βρίσκονται οριακά κάτω από τα 15 έτη και επιθυµούν να θεµελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα.
  • Η δεύτερη και σηµαντικότερη κατηγορία αφορά όσους συµπληρώνουν το 62ο έτος της ηλικίας και διαθέτουν 40 έτη ασφάλισης ή µπορούν να τα συµπληρώσουν µε αναγνώριση πλασµατικών χρόνων. Για χιλιάδες µηχανικούς αυτή είναι η πλέον συµφέρουσα επιλογή, καθώς οδηγεί σε πλήρη σύνταξη χωρίς να απαιτείται η αναµονή έως τα 67. Η συµπλήρωση της 40ετίας µπορεί να γίνει είτε µε πραγµατικό ασφαλιστικό χρόνο είτε µέσω αναγνωρίσεων Στρατού, σπουδών, τέκνων και άλλων πλασµατικών περιόδων. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί ασφαλισµένη που άρχισε την ασφάλιση το 1988 και το 2026 συµπληρώνει 38 χρόνια ασφάλισης. Με αναγνώριση δύο πλασµατικών ετών µπορεί να φτάσει άµεσα τα 40 έτη και να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης. Αντίστοιχα, άνδρας ασφαλισµένος από το 1989, ο οποίος διαθέτει σήµερα 37 χρόνια ασφάλισης, µπορεί να εξαγοράσει τρία πλασµατικά έτη και να κατοχυρώσει άµεσα πλήρη σύνταξη.
  • Μία λιγότερο γνωστή δυνατότητα αφορά όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά µετά την 1η Ιανουαρίου 1993, και µπορούν να λάβουν µειωµένη σύνταξη στα 62 έτη µε τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης, χωρίς να απαιτείται η συµπλήρωση 40 ετών. Ωστόσο, θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 750 ηµέρες ασφάλισης κατά την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης. Η µείωση αφορά αποκλειστικά την εθνική σύνταξη και όχι την ανταποδοτική. Το «πέναλτι» φτάνει τα 134,05 ευρώ µηνιαίως, ενώ το ανταποδοτικό τµήµα καταβάλλεται ολόκληρο.

Για πολλούς ασφαλισµένους µε περισσότερα από 20 ή 25 χρόνια ασφάλισης, η συγκεκριµένη επιλογή εξετάζεται πλέον σοβαρά, ιδίως όταν συνδυάζεται µε συνέχιση της επαγγελµατικής δραστηριότητας.


Πόσο κοστίζει η αναγνώριση χρόνου

Κομβικό ρόλο στη θεμελίωση δικαιώματος παίζουν οι αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων, καθώς μπορούν να εξαγοράσουν στρατιωτική θητεία, χρόνο σπουδών, χρόνο τέκνων, κενά ασφάλισης, καθώς και να αξιοποιήσουν δωρεάν ορισμένες περιόδους επιδοτούμενης ανεργίας.

Το κόστος αναγνώρισης για τους αυτοαπασχολούμενους υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκουν. Για έναν ασφαλισμένο της πρώτης κατηγορίας το κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 155 ευρώ τον μήνα αναγνώρισης. Στους μισθωτούς το κόστος ισούται με το 20% των μεικτών αποδοχών. Για παράδειγμα, εργαζόμενος με μεικτό μισθό 1.000 ευρώ θα καταβάλει περίπου 200 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη. Στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής προβλέπεται και έκπτωση.


Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή».