Στις αναφορές που αμφισβητούν την πραγματική έκταση της μείωσης τιμών στα προϊόντα που έχουν ενταχθεί στη σχετική εθνική πρωτοβουλία απαντά η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, υποστηρίζοντας ότι καμία εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στο μέτρο δεν είχε δηλώσει ανατίμηση κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Η ΑΑΕΑ & ΠΚ απορρίπτει παράλληλα τις συγκρίσεις που, όπως αναφέρει, βασίζονται σε μεμονωμένες προσφορές διαφορετικών αλυσίδων και διαφορετικών χρονικών περιόδων, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία αφορά σταθερή μείωση της βασικής τιμής ραφιού για τουλάχιστον δύο μήνες. 

Διαβάστε:  Ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί: Ακίνητα-φιλέτα 68,4 εκατ. ευρώ βγαίνουν στο σφυρί - Από ξενοδοχεία και θεραπευτήριο έως κτίριο υπουργείου

Μείωση τιμών: Τι απαντά η Αρχή για τις ανατιμήσεις

Με τίτλο "Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών αξιολογείται με στοιχεία, όχι με αποσπασματικές συγκρίσεις", η ΑΑΕΑ & ΠΚ παρεμβαίνει στη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τις νέες χαμηλότερες τιμές και τους 1.740 κωδικούς προϊόντων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:

"Η Εθνική Πρωτοβουλία μείωσης των τιμών τέθηκε σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και περιλαμβάνει 1.740 κωδικούς προϊόντων. Η εικόνα που επιχειρείται να δημιουργηθεί, ότι, δηλαδή, οι τιμές ορισμένων κωδικών αυξήθηκαν πριν από την έναρξη της Πρωτοβουλίας για να εμφανιστούν στη συνέχεια ως μειωμένες, δεν ανταποκρίνεται στην ελληνική πραγματικότητα. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ, ως αποδέκτης των δηλώσεων ανατιμήσεων που υποβάλλονται από τις επιχειρήσεις, δεν έχει λάβει για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο καμία δήλωση ανατίμησης από εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στην Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών. Η μόνη δήλωση ανατίμησης που έχει υποβληθεί κατά το διάστημα αυτό, αφορά μία εταιρεία που δεν συμμετέχει στην Πρωτοβουλία."

Με βάση τα στοιχεία που διαθέτει η Αρχή, επομένως, δεν προκύπτει προηγούμενη ανατίμηση για τις εταιρείες επώνυμων προϊόντων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα. Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι η μοναδική σχετική δήλωση που υποβλήθηκε στο εξεταζόμενο δίμηνο αφορά επιχείρηση εκτός της πρωτοβουλίας.

Η διαφωνία για το "τεχνητό καλάθι"

Η Αρχή στέκεται ιδιαίτερα και στον τρόπο με τον οποίο έχουν γίνει ορισμένες συγκρίσεις τιμών. Υποστηρίζει ότι σε δημόσιες αναφορές επιλέγεται ένας περιορισμένος αριθμός προϊόντων και στη συνέχεια συγκρίνονται τιμές από διαφορετικές αλυσίδες και διαφορετικές ημέρες, χωρίς ενιαία βάση.

"Πέρα, όμως, από αυτό, σε ορισμένες δημόσιες αναφορές επιλέγεται ένας πολύ μικρός αριθμός προϊόντων και δημιουργείται ένα τεχνητό “καλάθι”. Για κάθε προϊόν δεν συγκρίνεται η ίδια αλυσίδα, η ίδια βάση τιμής και η ίδια χρονική περίοδος. Αντίθετα, αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή που εμφανίστηκε σε οποιαδήποτε αλυσίδα και σε οποιαδήποτε ημέρα, ακόμη και αν επρόκειτο για σύντομη προσφορά λίγων ημερών."

Η ΑΑΕΑ & ΠΚ επισημαίνει ότι άλλο μέγεθος αποτελεί η κανονική τιμή ραφιού χωρίς προσφορά και άλλο η χαμηλότερη προσωρινή προσφορά που μπορεί να έχει εμφανιστεί σε κάποια αλυσίδα κατά το παρελθόν.

"Με απλά λόγια, άλλο είναι η πραγματική τιμή ραφιού χωρίς προσφορά που βλέπει ο καταναλωτής σε ένα κατάστημα και άλλο η χαμηλότερη προσφορά που μπορεί να εντοπιστεί εκ των υστέρων, σε διαφορετικές αλυσίδες και διαφορετικές ημέρες. Η πρώτη δείχνει την εικόνα της αγοράς. Η δεύτερη δημιουργεί ένα τεχνητό “καλάθι” που δεν αντιστοιχεί σε πραγματική αγορά."

Σταθερές χαμηλότερες τιμές για τουλάχιστον δύο μήνες

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πρόγραμμα δεν έχει τη μορφή μιας προσωρινής εμπορικής προσφοράς, αλλά προβλέπει σταθερή και δεσμευμένη υποχώρηση της βασικής τιμής ραφιού για τουλάχιστον δύο μήνες ανά προϊόν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η περίοδος αυτή επεκτείνεται έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026.

Οι συνηθισμένες σύντομες προσφορές των επιχειρήσεων θα εξακολουθήσουν να ισχύουν και, όπως διευκρινίζεται, θα εφαρμόζονται πάνω στη νέα βασική τιμή, επιτρέποντας για περιορισμένα διαστήματα ακόμη χαμηλότερη τελική χρέωση στον καταναλωτή.

Η Αρχή υποστηρίζει επίσης ότι από ορισμένες συγκρίσεις απουσιάζουν ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων που παρουσιάζουν σημαντικές μειώσεις. Μεταξύ αυτών είναι 100 κωδικοί νωπών κρεάτων, με μέση υποχώρηση 7,5% και μέγιστη 28%, 360 κωδικοί προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, με μέση υποχώρηση 8% και μέγιστη 33%, καθώς και 405 σχολικά είδη, όπου ο μέσος όρος φτάνει το 12% και η μεγαλύτερη υποχώρηση το 36%.

Εκτίμηση για όφελος έως 39 ευρώ τον μήνα

Η ΑΑΕΑ & ΠΚ αναφέρει ότι παρακολουθεί σε καθημερινή βάση την εφαρμογή του προγράμματος και θα συνεχίσει τους ελέγχους καθ' όλη τη διάρκειά του, επισημαίνοντας ότι η μέχρι σήμερα εικόνα των πραγματικών τιμών στα ράφια επιβεβαιώνει τα στοιχεία που έχει ανακοινώσει.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο δυνητικό οικονομικό όφελος για τα νοικοκυριά. Με βάση τις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα, η Αρχή εκτιμά ότι η εξοικονόμηση για το συγκεκριμένο καλάθι μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο τα 39 ευρώ τον μήνα ανά νοικοκυριό.

Η ανακοίνωση έρχεται ουσιαστικά ως απάντηση στη δημόσια συζήτηση για το κατά πόσο οι νέες χαμηλότερες τιμές αποτελούν πραγματική ελάφρυνση ή προκύπτουν μέσα από συγκρίσεις με προηγούμενες ανατιμήσεις. Η θέση της Αρχής είναι σαφής: για τις συμμετέχουσες εταιρείες επώνυμων προϊόντων δεν καταγράφηκε δήλωση ανατίμησης το προηγούμενο δίμηνο και η αξιολόγηση του μέτρου, όπως τονίζει, πρέπει να γίνεται με κοινή βάση σύγκρισης και με τις πραγματικές τιμές ραφιού.