Η Αθήνα φιλοδοξεί να αποκτήσει θέση στον διεθνή χάρτη της διαχείρισης κεφαλαίων, προσελκύοντας ορισμένα από τα μεγαλύτερα hedge funds του κόσμου και επιχειρώντας να ανταγωνιστεί παραδοσιακά ή ανερχόμενα χρηματοοικονομικά κέντρα όπως το Λονδίνο, το Μιλάνο και το Ντουμπάι. Σύμφωνα με το Bloomberg, η εξέλιξη δεν προέκυψε ξαφνικά, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα ενός σχεδίου που προετοιμαζόταν παρασκηνιακά εδώ και σχεδόν έναν χρόνο. Η βασική ιδέα ήταν η Ελλάδα να προσελκύσει κορυφαία στελέχη του χρηματοπιστωτικού κλάδου, αξιοποιώντας έναν συνδυασμό φορολογικής προβλεψιμότητας, πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας, καλού κλίματος και υψηλής ποιότητας ζωής. 

Διαβάστε: Σύνταξη πριν από τα 62: Κύµα 146.000 αιτήσεων στο 6µηνο - Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να φύγουν στα 55, 58,5 και 61

Αθήνα: Το παρασκήνιο με τη Millennium και ο φόρος 5%

Για να αποκτήσει το σχέδιο διεθνή αξιοπιστία, η κυβέρνηση αναζητούσε ένα μεγάλο όνομα. Η Millennium Management θεωρήθηκε ιδανική περίπτωση και τον περασμένο Νοέμβριο το υπουργείο Οικονομικών άρχισε συζητήσεις με την εταιρεία, εξετάζοντας τις προϋποθέσεις για το άνοιγμα γραφείου στην Αθήνα. Όπως ανέφερε ο Βασίλης Καρατζάς, στενός σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, "Η Ελλάδα είναι δημοσιονομικά υγιής, παράγει σταθερά πλεονάσματα και, ως αποτέλεσμα, προσφέρει φορολογική προβλεψιμότητα και μακροοικονομική σταθερότητα". Στο πλαίσιο αυτό καταρτίστηκε νέο νομικό καθεστώς, σύμφωνα με το οποίο οι διαχειριστές κεφαλαίων που μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα θα φορολογούνται με συντελεστή 5% για carried interest και bonus.

Το θέμα έχει και πολιτική διάσταση, καθώς μέρος της αντιπολίτευσης κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να δημιουργήσει έναν "φορολογικό παράδεισο". "Για να είμαστε σαφείς, η Ελλάδα δεν θέλει να γίνει φορολογικός παράδεισος", απάντησε ο Καρατζάς, διευκρινίζοντας ότι οι εταιρείες και οι εργαζόμενοί τους θα φορολογούνται κανονικά. Ο στόχος, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, είναι να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας, να έρθουν εξειδικευμένα στελέχη, να επιστρέψουν Έλληνες που εργάζονται στο εξωτερικό και να αναπτυχθεί ένα νέο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα.

Millennium και Rokos αλλάζουν τα δεδομένα

Οι σχετικές νομοθετικές αλλαγές ψηφίστηκαν τον Ιούνιο και έναν μήνα αργότερα η Millennium καταχώρισε γραφείο στην Αθήνα. Ακολούθησε μια ακόμη εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα: όταν έγινε γνωστή η απόφαση του ιδρυτή της Rokos Capital Management, Κρις Ρόκος, να εγκαταλείψει τη Βρετανία, εκείνος επέλεξε την Ελλάδα αντί των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Οι κινήσεις αυτές έστρεψαν το ενδιαφέρον του διεθνούς χρηματοοικονομικού κόσμου προς την ελληνική πρωτεύουσα, ενώ στην κυβέρνηση υπάρχει η προσδοκία ότι Millennium και Rokos θα λειτουργήσουν ως "μαγνήτης" για μικρότερους παίκτες. Μεταξύ όσων εξετάζουν ήδη εγκατάσταση στην Ελλάδα βρίσκεται και η Elan Capital Management του Ρένου Δημητρίου.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η διεθνής συγκυρία. Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τα αντίποινα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επηρεάσει τις επιλογές στελεχών που τα προηγούμενα χρόνια μετακινούνταν στη Μέση Ανατολή για χαμηλότερους φόρους, ασφάλεια και ποιότητα ζωής. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει ανακτήσει από το 2023 την επενδυτική βαθμίδα από τους βασικούς οίκους αξιολόγησης, ενώ το ελληνικό χρηματιστήριο αναβαθμίστηκε ξανά στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών.

Η ευκαιρία και τα εμπόδια

"Η χώρα δεν θα γίνει wealth hub μέσα σε μία νύχτα. Θα χρειαστούν χρόνια", σημείωσε ο Καρατζάς. "Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε όσους έρθουν πρώτοι και στη συνέχεια η αγορά θα κάνει τη δουλειά της". Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Ανδριόπουλος, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Dimand, ανέφερε: "Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και μετά το Brexit, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Το Μιλάνο έχει φτάσει στα όριά του και τώρα είναι η ευκαιρία της Αθήνας να εκμεταλλευτεί την κατάσταση".

Υπάρχουν, ωστόσο, και πρακτικά εμπόδια, με σημαντικότερα την εξεύρεση κατοικιών υψηλών προδιαγραφών και ιδιωτικών σχολείων σε μικρή απόσταση. Η μεγαλύτερη προοπτική, σύμφωνα με τον Θανάση Δρόγοση της Παντελάκης Χρηματιστηριακής, βρίσκεται στη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, στον επαναπατρισμό ελληνικού ταλέντου και στη συσσώρευση τεχνογνωσίας. Μακροπρόθεσμα, το μεγάλο στοίχημα είναι να δημιουργηθεί ένα αυτοτροφοδοτούμενο οικοσύστημα διαχείρισης κεφαλαίων, από το οποίο θα μπορούσαν να προκύψουν νέα funds με έδρα την Ελλάδα και να αυξηθεί το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ελληνικές επιχειρήσεις.