Το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες περιμένει η κυβέρνηση για να προχωρήσει στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, σε μια παρέμβαση που αποκτά χαρακτήρα κατεπείγοντος μετά τις εκρήξεις τιμών στα καύσιμα.

Η ενεργειακή ακρίβεια στην ατζέντα του Eurogroup στο Δουβλίνο

Η ενεργειακή ακρίβεια αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα του Eurogroup, που συνεδριάζει σήμερα, Παρασκευή, στο Δουβλίνο, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, με την ελληνική πλευρά να επιχειρεί να εξασφαλίσει ταμειακό χώρο για να μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Η κυβέρνηση αναζητεί δημοσιονομικό χώρο για νέα παρέμβαση - Στόχος η τιμή πετρελαίου θέρμανσης κοντά στο 1,75 ευρώ το λίτρο

Το ζητούμενο για το οικονομικό επιτελείο είναι να περιοριστεί το σοκ στην αντλία πριν ακόμη ξεκινήσει η περίοδος κατά την οποία θα αυξηθούν οι ανάγκες των νοικοκυριών για θέρμανση. Η φετινή αφετηρία είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η τιμή του πετρελαίου κινείται ήδη σε επίπεδα που δημιουργούν τον κίνδυνο η πρεμιέρα της περιόδου διάθεσης να γίνει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει παρεμβάσεις με στόχο η τιμή να προσεγγίσει το 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει το πετρέλαιο θέρμανσης τον περασμένο Απρίλιο. Η απόσταση, πάντως, από την περσινή πρεμιέρα είναι μεγάλη, καθώς τότε το πετρέλαιο θέρμανσης είχε ανοίξει περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο.

«Κλειδί» για τη διαμόρφωση της τελικής τιμής είναι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Κατά τη διάρκεια της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, ο ΕΦΚ ανέρχεται σε 28 λεπτά το λίτρο, αποφέροντας στο Δημόσιο έσοδα περίπου 300 εκατ. ευρώ. Αυτό το ποσό βρίσκεται ουσιαστικά στον πυρήνα της δημοσιονομικής εξίσωσης που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση. Η μείωση του φόρου θα περιορίσει αντίστοιχα τα φορολογικά έσοδα, από την άλλη όμως αποτελεί το πιο άμεσο εργαλείο για να περάσει μέρος της δημοσιονομικής παρέμβασης στην τελική τιμή του καυσίμου.

Για τον λόγο αυτόν η Αθήνα αναμένει να ξεκαθαρίσει το ευρωπαϊκό σήμα, προκειμένου στη συνέχεια να «κλειδώσει» το ποσοστό της μείωσης του ΕΦΚ. Από το ύψος της παρέμβασης θα εξαρτηθεί και το περιθώριο μέσα στο οποίο μπορεί να κινηθεί η τιμή στην αντλία. Η μείωση του ΕΦΚ αποτελεί το ένα σκέλος του κυβερνητικού σχεδιασμού.

Οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης από την κυβέρνηση

Παράλληλα, όπως εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, η κυβέρνηση προχωρεί σε οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ώστε να ενισχυθεί η στήριξη των νοικοκυριών απέναντι στις υψηλότερες τιμές.

Σήμερα το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, ενώ για περιοχές της χώρας με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ. Η αύξηση που σχεδιάζεται θα λειτουργήσει συμπληρωματικά στη μείωση του ΕΦΚ, με στόχο η κρατική παρέμβαση να μην περιοριστεί στη συγκράτηση της τιμής στην αντλία.

Νέα παρέμβαση στο diesel

Στο ίδιο μέτωπο παραμένει και το πετρέλαιο κίνησης. Η επιδότηση στο diesel επεκτείνεται και τον Οκτώβριο, καθώς οι υψηλές διεθνείς τιμές έχουν ήδη περάσει στην αγορά καυσίμων, επιβαρύνοντας μεταφορές, επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Σήμερα η επιδότηση ανέρχεται σε 10 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και αύξησή της στα 20 λεπτά, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά περιθώρια. Ο διαθέσιμος «κουμπαράς» για νέες παρεμβάσεις, από το υπερπλεόνασμα του 2025, υπολογίζεται αυτή τη στιγμή σε περίπου 130-150 εκατ. ευρώ, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια, αλλά δεν αποκλείει μια μεγαλύτερη παρέμβαση στο diesel.

Επιστρέφει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους

Το τρίτο σκέλος αφορά τα περιθώρια κέρδους στην αλυσίδα των καυσίμων. Από τον Οκτώβριο επανέρχεται το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων και των πρατηρίων, με στόχο να περιοριστούν πρόσθετες επιβαρύνσεις στην τελική τιμή. Το μέτρο είχε εφαρμοστεί την άνοιξη, από τις 11 Μαρτίου έως τις 30 Ιουνίου 2026. Για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών στη χονδρική, το μέγιστο επιτρεπόμενο περιθώριο είχε καθοριστεί στα 5 λεπτά ανά λίτρο, τόσο για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων όσο και για το diesel κίνησης. Για τα πρατήρια στη λιανική είχε οριστεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο, διαμορφώνοντας συνολικά ανώτατο περιθώριο 17 λεπτών το λίτρο. Για όσους παραβίαζαν τα προβλεπόμενα όρια προβλέπονταν αυστηρές κυρώσεις και διοικητικά πρόστιμα, τα οποία μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 5 εκατ. ευρώ.