Σε ένα αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης γάλακτος και κρέατος, από την παραγωγή έως τη μεταποίηση και τη διάθεση στην αγορά, προσανατολίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων και της παραπλανητικής επισήμανσης προϊόντων ως ελληνικών, όταν για την παραγωγή τους έχουν χρησιμοποιηθεί εισαγόμενες πρώτες ύλες.

Διαβάστε: Πετρέλαιο & φυσικό αέριο: Η απόρριψη της πρότασης του Ιράν από τον Τραμπ ανέβασε ξανά τις τιμές - Γιατί ανησυχεί η Ευρώπη

Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με επίκεντρο αρχικά τα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα την τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. Το θέμα, σύμφωνα με τον πρώην αναπληρωτή πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Τσοπάνο, τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ.


Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ γάλα και κρέας: Έλεγχοι από τον στάβλο έως το ράφι

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία μιας συνεχούς ηλεκτρονικής αλυσίδας καταγραφής, από την παραγωγή της πρώτης ύλης έως τη μεταποίηση και το τελικό προϊόν. Βασικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή. Η λογική του νέου μηχανισμού είναι να καταγράφεται ηλεκτρονικά η διακίνηση της πρώτης ύλης και στη συνέχεια να γίνεται διασταύρωση με τις ποσότητες που παράγει και διαθέτει στην αγορά κάθε μεταποιητική μονάδα.

Όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, μέσω των σχετικών παραστατικών θα μπορεί να ελέγχεται η ποσότητα γάλακτος που εισέρχεται σε μια μονάδα σε σχέση με τις ποσότητες τελικών προϊόντων, όπως γάλα και γιαούρτι, που εξέρχονται από αυτή. 


Ηλεκτρονικό αποτύπωμα για κάθε ποσότητα

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικού αποτυπώματος για τα προϊόντα που διακινούνται. «Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν από τον παραγωγό θα έχουν ηλεκτρονικό barcode, θα ανεβαίνουν στη βάση δεδομένων και θα γίνεται σύγκριση πόσους κωδικούς έβγαλε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε», σημείωσε.

Στόχος, όπως ανέφερε, είναι να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ ελληνικής και εισαγόμενης πρώτης ύλης, με το ελληνικό γάλα να αναγράφεται ως ελληνικό και το εισαγόμενο να φέρει την αντίστοιχη ένδειξη προέλευσης.

Αντίστοιχο σύστημα εξετάζεται και για το κρέας

Η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας εξετάζεται παράλληλα και στον τομέα του κρέατος. Στη σχετική συζήτηση με την ΑΑΔΕ τέθηκε, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, η ανάγκη να ενισχυθούν οι έλεγχοι στην προέλευση του κρέατος, από την εισαγωγή έως τη διάθεση στη λιανική.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ζήτημα καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Υπό αυτά τα δεδομένα, η δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης της διαδρομής του προϊόντος θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο για τον έλεγχο των προϊόντων που διατίθενται ως ελληνικά.


Στόχος η ολοκλήρωση της φόρμας σε 40 ημέρες

Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των σχετικών στοιχείων, με στόχο να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια για αυστηρότερη παρακολούθηση της αγοράς και καλύτερη διασταύρωση των στοιχείων που αφορούν την παραγωγή, τη διακίνηση και τη μεταποίηση των αγροδιατροφικών προϊόντων.


Μειωμένη η παραγωγή πρόβειου γάλακτος

Οι αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος εμφανίζει υποχώρηση, ενώ η ζήτηση παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, κατά το επτάμηνο του τρέχοντος έτους η παραγωγή πρόβειου γάλακτος διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Η μειωμένη προσφορά έχει ήδη επηρεάσει και την τιμή παραγωγού. Σε συνάντηση με δημοσιογράφους, στο περιθώριο επίσκεψης στην ΕΑΣΘ Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος έχει φτάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό.


Προς τα 15-16 ευρώ η φέτα στη χονδρική;

Η άνοδος της τιμής της πρώτης ύλης μεταφέρεται αναπόφευκτα και στο κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το πρόβειο γάλα αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες διαμόρφωσης του κόστους. Με βάση τις εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν, εφόσον η τιμή παραγωγού παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, η τιμή της φέτας θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, έναντι περίπου 12-13 ευρώ σήμερα. Οι υψηλότερες τιμές φαίνεται ήδη να επηρεάζουν τις καταναλωτικές επιλογές, με μέρος της ζήτησης να μετακινείται προς φθηνότερα λευκά τυριά.


Δύσκολη και χρονοβόρα η ανασύσταση των κοπαδιών

Η αύξηση της εγχώριας παραγωγής πρόβειου γάλακτος δεν μπορεί να επιτευχθεί άμεσα. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο, είτε μέσω της διατήρησης μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε μέσω εισαγωγής ζώων. Παράλληλα, οι επιλογές για την ενίσχυση του ζωικού κεφαλαίου θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις φυλές και τα χαρακτηριστικά της παραγωγής γάλακτος που προορίζεται για την παραγωγή φέτας.


Στο επίκεντρο και οι ζωονόσοι

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά την ίδια στιγμή η αντιμετώπιση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος σημείωσε ότι η επιλογή του εμβολιασμού θα μπορούσε, σύμφωνα με την άποψή του, να δημιουργήσει ζήτημα για το καθεστώς της φέτας. Για τον λόγο αυτό, όπως υπογράμμισε, καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.


Ανακατατάξεις στη βιομηχανία μετά το 2029

Αναφερόμενος στις προοπτικές του κλάδου, ο κ. Τσοπάνος εκτίμησε ότι μετά το 2029 η βιομηχανία τροφίμων αναμένεται να εισέλθει σε περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων.

Όπως ανέφερε, μέχρι τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη από επαγγελματίες του κλάδου, γεγονός που εκτιμάται ότι θα διαμορφώσει νέα δεδομένα στον ανταγωνισμό και στη λειτουργία της αγοράς τροφίμων.