Το αεροσκάφος είναι στην πίστα, οι επιβάτες έχουν επιβιβαστεί, αλλά η αναχώρηση μετατίθεται. Η εξήγηση μπορεί να μη βρίσκεται ούτε στο αεροδρόμιο ούτε στην αεροπορική εταιρεία. Μια καταιγίδα πάνω από την Ευρώπη, η περιορισμένη δυνατότητα διαχείρισης πτήσεων σε κάποιον εναέριο χώρο ή η καθυστερημένη άφιξη του ίδιου αεροσκάφους αρκούν για να αλλάξουν το πρόγραμμα μιας ολόκληρης ημέρας.

Διαβάστε: Αυξημένη η κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια: Πάνω από 60 εκατ. επιβάτες έως τον Αύγουστο - Πιθανό νέο ρεκόρ το 2026

Αεροδρόμια: Τι κρύβεται πίσω από τις μεγάλες καθυστερήσεις 

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα από τα σημεία όπου αυτή η πίεση γίνεται ορατή. Σύμφωνα με το Eurocontrol, την εβδομάδα 7-13 Σεπτεμβρίου τα κέντρα ελέγχου Μακεδονίας και Αθηνών συγκαταλέγονταν στα πέντε ευρωπαϊκά κέντρα με τη μεγαλύτερη συμβολή στις καθυστερήσεις κατά τη διαδρομή, με βάση τα λεπτά καθυστέρησης ανά πτήση Στην ίδια πεντάδα βρίσκονταν η Βαρκελώνη, η Μασσαλία και το Βελιγράδι. Δεν πρόκειται για κατάταξη των αεροδρομίων με τις περισσότερες καθυστερημένες αναχωρήσεις: αφορά τη διαχείριση της κυκλοφορίας στον εναέριο χώρο.

Κάθε τμήμα του εναέριου χώρου μπορεί να εξυπηρετήσει συγκεκριμένο αριθμό πτήσεων με ασφάλεια. Οταν η ζήτηση ξεπερνά τη διαθέσιμη χωρητικότητα, ο ευρωπαϊκός συντονισμός ορίζει σε ορισμένα αεροσκάφη μεταγενέστερη ώρα απογείωσης. Ετσι, η αναμονή γίνεται συχνά στο έδαφος, ακόμα κι αν ο ουρανός πάνω από το αεροδρόμιο είναι καθαρός.

Για την εβδομάδα 7-13 Σεπτεμβρίου, το Eurocontrol αποδίδει το 60% των ευρωπαϊκών καθυστερήσεων κατά τη διαδρομή που συνδέονται με περιορισμούς διαχείρισης κυκλοφορίας στη χωρητικότητα και τη στελέχωση των υπηρεσιών ελέγχου. Ο καιρός αντιστοιχούσε στο 33%. Πρόκειται για ποσοστά που αφορούν ει δικά αυτή την κατηγορία καθυστερήσεων και όχι κάθε αιτία για την οποία μια πτήση μπορεί να φτάσει αργά στον προορισμό της.

Παράγοντες της αεροπορικής αγοράς που γνωρίζουν καλά τη λειτουργία της ΥΠΑ αναφέρουν ότι από την 1η Αυγούστου έως τις 23 Σεπτεμβρίου οι πτήσεις που εξυπηρέτησαν τα κέντρα ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας αυξήθηκαν κατά 6,2% σε σχέση με πέρυσι. Η επιβάρυνση συγκεντρώνεται στις ώρες αιχμής, ενώ ο αριθμός των διαθέσιμων ελεγκτών παραμένει ουσιαστικά στα περσινά επίπεδα, καθώς οι νεοπροσληφθέντες εκ παιδεύονται ακόμη. Πρόσθετη κίνηση περνά από τον ελληνικό εναέριο χώρο εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Οπως εξηγούν, όταν το σύστημα πλησιάζει τα όρια της χωρητικότητάς του, ακόμα και μια μικρή αύξηση των πτήσεων μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση των καθυστερήσεων, με το πρόβλημα να πολλαπλασιάζεται μέσα στην ημέρα. Στην αλυσίδα προστίθενται οι χρόνοι εξυπηρέτησης στο έδαφος, οι διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης και οι περιορισμοί που μπορεί να συναντήσει η επόμενη πτήση. Για τον επιβάτη όλες αυτές οι διαφορετικές αιτίες εμφανίζονται ως μία λέξη στον πίνακα: «καθυστέρηση».

Υπάρχει, πάντως, μια αντίφαση που δεν πρέπει να παραβλεφθεί. Το κα λοκαίρι του 2026 το ευρωπαϊκό δίκτυο εξυπηρέτησε κατά μέσο όρο 35.959 πτήσεις ημερησίως, αυξημένες κατά 2,4% σε σύγκριση με πέρυσι. Παρά τη μεγαλύτερη κίνηση, οι καθυστερήσεις που συνδέονται με περιορισμούς διαχείρισης κυκλοφορίας μειώθηκαν συνολικά κατά 17% και η συνέπεια στις αφίξεις βελτιώθηκε ελαφρώς. Ωστόσο, περίπου 681.000 πτήσεις, το 21% του συνόλου, επηρεάστηκαν από τέτοιους περιορισμούς μέσα στο τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου.

Το ζητούμενο για την Ελλάδα δεν είναι απλώς να αντέξει τις ημέρες αιχμής. Είναι να διαθέτει επαρκή χωρητικότητα και προσωπικό όταν η τουριστική κίνηση παρα μένει υψηλή, ώστε ένα πρόβλημα κάπου αλλού στην Ευρώπη να μη μετατρέπεται σε χαμένες ώρες για χιλιάδες επιβάτες εδώ.

Δημοσιεύθηκε στο «MoneyPro» των «Παραπολιτικών»