Μέρα με τη μέρα, πλέον διαμορφώνεται το νέο σκηνικό στο αντιπολιτευτικό φάσμα. Μετά την εξαγγελία της Μαρίας Καρυστιανού, πριν από το Πάσχα, για τη δημιουργία του κόμματός της, ήρθε το άρθρο του Αλέξη Τσίπρα, πριν από μία εβδομάδα, να ενισχύσει τις εντυπώσεις ότι περνάμε από την εποχή του rebranding στη συγκρότηση ενός ακόμη πολιτικού φορέα. Σε αναμονή, πάντα, το εγχείρημα του Αντώνη Σαμαρά… Ήδη στη δημοσκόπηση της Interview καταγράφηκαν συσχετισμοί με μέτρηση του φορέα της κ. Καρυστιανού, που πλασαρίστηκε στην τρίτη θέση με 7,9%, πίσω από το ΠΑΣΟΚ (13,5%) και μπροστά από το τέταρτο ΚΚΕ (5,4%).

Δημοσκοπήσεις - ροντέο: Ανοδική τάση για τον Αλέξη Τσίπρα και παρατεταμένος κατακερματισμός 

Η δυναμική του νέου, υπό εκκόλαψη κόμματος καταγράφεται με ταυτόχρονη κάμψη τόσο της Ελληνικής Λύσης όσο και της Πλεύσης Ελευθερίας. Ανοδική τάση για τον Αλέξη Τσίπρα καταγράφει και η δημοσκόπηση της Real Polls, με το ποσοστό όσων δηλώνουν ως «πολύ πιθανό» το ενδεχόμενο ψήφισης ενός κόμματος με ηγέτη τον ίδιο στο 12,3% (έναντι 9,6% τον Μάρτιο) και 7,4% όσων το θεωρούν αρκετά πιθανό (από 5,8%). Πλέον, από δημοσκόπηση σε δημοσκόπηση, στο προσεχές διάστημα θα έχουμε μεταβολές όχι μόνο στη δυναμική της ΝΔ αλλά, παράλληλα, στους συσχετισμούς που αφορούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης -με την προσθήκη νέων-, σε όλο το εύρος του πολιτικού φάσματος. Είναι αυτό σύμπτωμα της κρίσης στο πολιτικό στερέωμα; Χωρίς αμφιβολία, ναι. Φαίνονται όμως στον ορίζοντα τάσεις σύγκλισης ή ενός ανταγωνισμού, με κάποιο κόμμα να παίρνει κεφάλι; Όχι, αυτό που εξακολουθεί να κυριαρχεί είναι ένας παρατεταμένος κατακερματισμός που, όσο βαδίζουμε προς τις εκλογές, θα εντείνεται και θα προκαλεί σοβαρές παρενέργειες.

Οι τέσσερις παράμετροι - Tα εμπόδια για την αντιπολίτευση

Μπορούμε να ξεχωρίσουμε τέσσερις παραμέτρους που αποτελούν μέχρι στιγμής ανυπέρβλητα εμπόδια στην προσπάθεια της αντιπολίτευσης -ή των κύριων συντελεστών της- να εκτιναχθεί δημοσκοπικά.

- Ο κατακερματισμός του κεντροαριστερού, ιδιαίτερα, ακροατηρίου είναι ένας από τους λόγους που, εκτός των άλλων, δίνουν «αέρα» στη ΝΔ να συγκρατεί τις δυνάμεις της ακόμα και σε περιόδους κάμψης, όπως η τρέχουσα. Και δεν είναι μόνο αυτός. Η πολυδιάσπαση επιλογών είναι εμφανής και σε κοινωνικό επίπεδο. Παρόλο που στην έρευνα της Real Polls το 67,2% θεωρεί ότι η Ελλάδα κινείται σε λάθος κατεύθυνση (σε σωστή, το 30,1%), η δυσαρέσκεια και η διαμαρτυρία δεν κατευθύνονται προς ένα κόμμα, αλλά σε πολλά και μάλιστα ανάλογα με τη συγκυρία. Κοντολογίς, δεν υπάρχει «μονοπώλιο» στην αντιπολίτευση, αλλά μια Βαβέλ αλληλοσυγκρουόμενων σχηματισμών.

- Η φθορά της ΝΔ εξακολουθεί να μη «μεταφράζεται» σε κέρδη για την αντιπολίτευση, κυρίως για το ΠΑΣΟΚ, που επιχειρεί να κερδίσει τη μερίδα του λέοντος. Στην ίδια έρευνα, η «στήλη» των αναποφάσιστων παραμένει υψηλή (18%) και όχι μόνο. «Παρά τη σκανδαλολογία και τη γενικότερη δυσαρέσκεια λόγω ακρίβειας και συμπεριφορών, η κυβερνητική δεξαμενή δεν φαίνεται να καταρρέει. Οι διαρροές της ΝΔ κατευθύνονται πρωτίστως προς την αδιαφορία (13% δηλώνει αναποφάσιστο) και λιγότερο σε άλλα κόμματα - ένα μοτίβο που ενδεχομένως να ευνοήσει το κυβερνών κόμμα, αν τελικά η αποχή παραμείνει υψηλή, αναφέρεται στα πορίσματα της έρευνας.

- Το έλλειμα πειστικού αφηγήματος εξουσίας παραμένει. Αν και το ΠΑΣΟΚ έχει διαμορφώσει μια προγραμματική ατζέντα -πιο ολοκληρωμένη από κάθε άλλο σχηματισμό της αντιπολίτευσης-, δεν πείθει ότι διαθέτει εναλλακτική κυβερνητική πρόταση. Και αυτό συντείνει όχι μόνο στο να μην εισπράττει από τη φθορά της ΝΔ, αλλά και στο να απειλείται από έναν νέο κύκλο διασποράς δημοσκοπικών ποσοστών με τους επερχόμενους νέους ανταγωνιστές.

- Φαίνεται πως υποχωρεί το συσπειρωτικό κλίμα υπέρ της κυβέρνησης που ενεργοποιήθηκε με το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν, αλλά θα είναι λάθος να υποτιμηθεί στους σχεδιασμούς της αντιπολίτευσης. Τα θέματα της εσωτερικής επικαιρότητας -ακρίβεια, ΟΠΕΚΕΠΕ- έρχονται να παίξουν καταλυτικό ρόλο στους συσχετισμούς. Ωστόσο, το δίμηνο Φεβρουαρίου-Μαρτίου έδειξε πως τόσο ο πόλεμος όσο και οι συνέπειές του μπορούν να δώσουν πόντους στην κυβέρνηση. Μάλιστα, σε συνδυασμό με τις εξαγγελίες κατανομής του πλεονάσματος, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εκ νέου ανοδική τάση για το κυβερνών κόμμα. Η πολεμική αβεβαιότητα στο Ιράν παραμένει μια «ασύμμετρη απειλή» για τις επιδιώξεις των κομμάτων που επιζητούν την πτώση του Μητσοτάκη στις προσεχείς εκλογές.

Φωτιά στο πολιτικό σκηνικό

Αυτά τα εμπόδια τροφοδοτούν και την αντιπαράθεση μεταξύ των αντιπολιτευτικών κομμάτων. Ήδη καταγράφηκαν οι πρώτες… προειδοποιητικές βολές εκατέρωθεν, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να δηλώνει την Τετάρτη πως «ο κόσμος θέλει σοβαρή και σταθερή κυβέρνηση. Και αυτό το δίνει το ΠΑΣΟΚ… Εάν θέλει να φύγει η ΝΔ, η επιλογή είναι το ΠΑΣΟΚ. Διότι οι άλλες επιλογές θα είναι χαμένη ψήφος».

Στο άρθρο του, ο Αλέξης Τσίπρας ανταπέδιδε, λέγοντας πως «δεν υπάρχει ισχυρή και αληθινά εναλλακτική κυβερνώσα δύναμη και πρόταση απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση. Όχι συμπληρωματική, αλλά αποφασιστικά αντιπαραθετική… Γιατί δεν υπάρχει αντίπαλος. Όχι μόνο στις βελόνες των δημοσκοπικών μετρήσεων, αλλά κυρίως στο πολιτικό αφήγημα, στο όραμα για τη διακυβέρνηση της χώρας».

«Πλέον, η υλοποίηση του στόχου για το ΠΑΣΟΚ να είναι πρώτο κόμμα έστω και με μία ψήφο διαφορά περνά από την κατοχύρωση της δεύτερης θέσης και το ξεκόλλημα της βελόνας», ήταν το σχόλιο στελέχους του Κινήματος, που επισημαίνει τους κινδύνους για το ΠΑΣΟΚ από τη μετάβαση του Αλέξη Τσίπρα από το rebranding στο comeback.

Πολύ περισσότερο που μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να θέσει τίτλους τέλους στον ΣΥΡΙΖΑ…

*Δημοσιεύτηκε στο «Καρφί»